Eintrag · Mittellateinisches Wb.
enormitas f.
enormitas, -atis f.MLWscript. ino-: MLWl. 65.digressio a norma — Abweichung von der Norm: I proprie: A strictius: 1 de rebus: a pravitas, deformitas, vitium, defectus — Verkehrtheit, Entartung, Übel(stand), Mangel(haftigkeit): Hartw. Steph. 1 (ScriptRerHung. II p. 402,6; MLWa. 1112/16) ne ... confusi ordinis (sc. opusculi) -senormitas vestrum (sc. regis), cum legeritis, offendat oculum. MLWArnulf. Sag. invect. 7 p. 104,26 corporales oculos tuos innaturalis quedam distorsit -senormitas (cf. p. 1283, 29). MLWHist. Walc. 64 hic (Hodebaldus) ... cum suae vitae -emenormitatem considerasset. MLWChart. select. Keutgen 125 p. 90,8 Augusta civitas ... nimia -eenormitate iuris turbata. MLWDipl. Frid. I. 193 p. 324,7 inter ceteras ęcclesiastici cultus et status rei publice -esenormitates Palmensem ęcclesiam ... prorsus desolatam ... invenimus. MLWal.de periculo in morbum incurrendi fere i. q. effectus inopinatus — etwa: Komplikation: MLWConsuet. Vird. 3 aliquid ..., quod proficuum sit (sc. in sanguinis minutione) contra paralyseam -emenormitatem fratribus. b offensio regulae, irregularitas — Regelwidrigkeit, Unregelmäßigkeit: MLWAurel. Reom. mus. 10,5 quur ... in quibusdam (modis [corr. Bernhard p. 57]) plures, in quibusdam pauciores inveniantur modulationum -esenormitates. MLWComm. microl. 20 p. 101 ex -eenormitate sua hanc legem a musicis accepit (sc. b rotundum), ut MLWeqs. MLWChron. Merseb. 13 p. 187,27 si quid erat -isenormitatis in accessione sui (sc. Arnoldi episcopi) praelatus, illic (sc. in concilio) est apostolica auctoritate reintegratum. 2 de hominibus i. q. insolentia, impudentia, impietas — Dreistigkeit, Unverschämtheit, Ruchlosigkeit: a in univ.: MLWTransl. Dion. Ratisb. 19 p. 363b,24 quem (sc. regem iniuste pulsum) nisi tua ... virtus defendisset, impunita paucorum -senormitas ... perdidisset. Herm. Iud. conv. 4 p. 81,15 ad puniendam ... huius -isenormitatis audaciam. MLWHist. peregr. p. 130,32 novarum legum ... instituta, quibus ... transgressorum -senormitas animadversione debita puniretur. MLWConst. imp. I 370 p. 519,37 qui (nuntii) verbum Dei seminando eorum (haereticorum) nequitiam et detestabilem -emenormitatem penitus ... extirpent. MLWal.mos pravus — schlechte Gewohnheit: MLWHerbord. Ott. 2,33 cum ... omnes supersticiones et -esenormitates suas episcopo docente abiecissent (sc. Pomerani). b de monachis i. q. conversatio regulae contraria, irregularis — regelwidrige Lebensführung: MLWIdung. Pruf. dial. 1,649 suam, dum palliare volunt, denudant Cluniacenses -emenormitatem¸ quia noster (sc. Cisterciensium) ordo sequens Regulam MLWeqs. MLWDipl. Conr. III. 212 satis diu patrocinatus es (sc. episcopus) -ienormitati mulierum, quę ibidem (sc. in Kaminatensi ecclesia) habitaverant. MLWArnold. Lub. chron. 3,17 p. 158,33 propter -emenormitatem ipsarum (congregationum abbatissarum). MLWal. B latius i. q. ingens magnitudo, immanitas, nimietas — gewaltige Größe, Riesen-, Übermaß: 1 de rebus corporeis: a in univ.: MLWAldh. virg. I 29 p. 266,14 quem (draconem) boam vocant ab eo, quoniam tantae i-is existat, ut boves ... gluttire soleat. MLWAlbert. M. animal. 23,45 licet dixerimus caput debere esse grossum, non tamen -senormitas capitis laudanda est. b abundantia, copia (immodica) — Überfluß, (Über-)Fülle: MLWAlcuin. epist. 16 p. 43,29 alii i-e vestium laborant, alii frigore pereunt. MLWHist. Torn. 7,4 (MLWMGScript. XIV p. 352,2) ut, quibus illud opus onerosum est propter sui -emenormitatem, istud fiat gratum compendiose digestum. 2 de rebus incorporeis i. q. gravitas — Schwere: MLWWolfhard. Waldb. 4,12b p. 328,28 visum est ei (Frideradae) ..., ut suae confusionis (sc. de gulae intemperantia) -senormitas alicui ex sanctimonialibus medicinali confessione ... panderetur. MLWLamb. Tuit. Herib. 2,18 p. 240,8 excreverant peccata christianę militię irritantis Deum suae -eenormitate malitiae. MLWStatut. ord. Teut. p. 85,24 excessus -senormitas vel diuturnitas aut iteracio. MLWChart. select. Keutgen 162,1 nisi -senormitas commissi facinoris ab actoribus fuerit comprobata. saepius.vis — Wucht: MLWHrotsv. Pafn. 1,15 quidam ... ferunt, quod tanti -senormitas sonitus (sc. sphaerae et planetarum) artos aurium nequeat intrare meatus. II meton.: A de factis i. q. (grave) delictum, peccatum (mortale), facinus, excessus — (schweres) Vergehen, Verbrechen, (Tod-)Sünde, Ausschreitung, ‘Ungeheuerlichkeit’: MLWChron. Merseb. 4 p. 173,18 quem (Siffridum) non arguit ulla -senormitas. MLWChart. Helv. arb. 9 p. 16,34 ut omnem clerum ... a concubinatu et aliis -busenormitatibus retrahatis. MLWArnold. Lub. chron. 2,18 p. 138,41 quod propter multas -esenormitates ... perpetratas ... sub anathemate a domno papa dampnatus sit locus ille. MLWChart. Babenb. 163 p. 213,11 de violentiis raptuum, deflorationum ... et reliquarum -um 〈hi〉is similium. MLWChart. Lips. I 7 ad conpescendas rebellium -esenormitates. saepe. B de hominibus i. q. imbecillitas, insufficientia — Beschränktheit, Schwäche, Unzulänglichkeit: MLWNadda Cyriac. I 22,3 -isenormitatis meę minus callens scientia ea (sc. scripta) non potuit adequare ... Bede lucidę ... sententię. MLWOtto Frising. chron. 7,35 p. 373,30 omnes hii (sc. monachi) ... nostrae -isenormitatis benigni et idonei intercessores huius septimi operis terminus existant. Antony