Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 3
- Verweise raus
- 0
enormis (in-, inn-, inho-), -e.MLWscript.: enn-: p. 1284, 38. 39. 44. adde Vita Bertuini 9 (MGMer. VII p. 181,26; MLWvar. l.). enur-: p. 1284, 26.MLWform. -(i)us, -a, -um: MLWl. 44 (dub.). 57. p. 1284, 20. 29.MLWstruct.:MLWc. MLWabl.: p. 1284, 1. 9.MLWc. gen.: p. 1284, 1.MLWmetr. ĕn-: MLWl. 61. p. 1284, 4. 7. 22. 31. 34. MLWal. I normae contrarius, normam excedens — von der Norm abweichend, aus dem Rahmen fallend: A strictius: 1 in neutram partem i. q. extraordinarius, specialis — außerordentlich, besondere(r): MLWAnnal. August. I MLWa. 1075 papae decretum -eenorme de continentia clericorum per laicos divulgatur. 2 in malam partem: a de rebus: α de corpore, membris sim. i. q. vitiosus, deformis, imperfectus — mangelhaft, mißgestaltet, unvollkommen: MLWArnulf. Sag. invect. 8 p. 106,35 -esenormes (i. limi) oculi tui ad partem dirigantur oppositam. MLWAlbert. M. animal. 20,21 operatur calidum ... superfluas humiditates ... consumendo, quia aliter membra emollita nimis ordinate moveri non possent et fierent figurae membrorum -esenormes et incompositae.usu MLWsubst. neutr.: MLWCarm. Bur. 93,2,2 nil huic (sociae elegantis formae) laudis defuit, nil affuit -eenorme. β de versu, cantu i. q. incompositus, irregularis — nicht regelrecht, regelwidrig: MLWGodesc. Saxo theol. 21 p. 285,10 versus -isenormis, insulsus, informis. MLWComm. microl. 36 p. 127 in cantibus sequentiarum, qui -esenormes et adulterini dici possunt. 60 p. 137 contra hoc (sc. regulam) ... facimus, cum ad nonam chordam progredientes eam per geminam diapente ad finalem reducimus vel, quod etiam -ius est, cum MLWeqs. γ de actionibus, factis sim. i. q. immanis, inauditus — ungeheuerlich, unerhört: MLWConc. Karol. A 19D p. 131,5 allata est epistola missa ab Elipando, auctore inh-i (inhermi MLWvar. l.) negotii (i. haereseos) (noxii sceleris P1.2). MLWEpist. Worm. I 13 vix ... credere potuissem ... regem, quę nostri iuris sunt ..., velle invadere ..., nisi vestra eruditio veridica proderet, quod tam -eenorme et incredibile memoratu foret. MLWChart. episc. Halb. 477 MLWl. 54 advocati, ut opera eorum -ia manifeste declarant, magis ecclesias disturbare quam patrocinari eisdem ... consueverunt.usu MLWsubst. neutr. de facinore: MLWVita Norb. I 21 p. 701,2 Petro Leone scismatico ... sedem Romanam occupante ... multaque -ia ... contra leges et statuta patrum agente. MLWConst. imp. I 314,8 p. 443,29 corrigat ... tam -ia imperatoria celsitudo. δ de vitio i. q. vituperabilis, mirus — tadelnswert, befremdlich: MLWEpist. Hann. 66 p. 114,7 iniquam ... et -emenormem (-am MLWvar. l.) illam corporis propensitatem (i. somnolentiam) ... gravamini. b de hominibus: α in univ. i. q. nefarius, impius — ruchlos, gottlos: MLWSedul. Scot. carm. II 25,15 splendida castra sonant alleluiatica verba ...; rustica verba dedit tunc Saracenus -isenormis (i- MLWcod.).MLWfort. huc spectat et exemplum supra (l. 44) allatum. β de monachis eorumque conversatione i. q. alienus a regula — der Regel entfremdet, regellos: MLWChart. Rhen. med. I 302 p. 353,27 (a. 1030) religio monastica, que ... velut exlex et -isenormis tepide nimium se agebat.usu MLWsubst. masc.: MLWChart. Rhen. med. I 501 p. 555,10 (a. 1138) quasi -esenormes et sine omni districtione claustralis discipline ... serviere fratres in ecclesia. MLWCarm. de Frid. I. imp. 786 -esenormes penitus monachos dicebat Arnaldus et ipsos non monachos vero iam nomine posse vocari. 3 in bonam partem i. q. eximius, insignis, eminens — (vor)trefflich, hervor-, überragend (fere de MLWanim.): a in univ.: MLWPass. Quir. Teg. 5 viri famosi atque laudis (laude MLWvar. l.) i-es (-esenormes MLWvar. l.; m. MLWal. superscr. id est immensi 2). MLWHerig. Ursm. 1,373 historicusque gravis necnon orator i-is (sc. absint). MLWCarm. de Cass. 39 pius antistes Zonis, post martyr -isenormis. 527 pastor ... -isenormis. MLWMetell. buc. 4,73 parens (sc. vituli) ... gessit corpus -eenorme, nitentis bucula forme. Sedul. Scot. carm. II 41,30 qui (multo) ... frontis ... in pugna victor -isenormis (i- MLWcodd.) erat.usu MLWsubst. masc.: MLWHerig. Ursm. 1,738 quisquis ... audire valebat eum quidcumque loquentem, ... lingua ... stupebat i-em. b magnus, augustus — groß, erhaben: MLWCarm. var. I 24,11 (auctore Clemente) his gradibus paulatim, caesar i-is (i. Hlotharius), culmina doctrinae scandere summa potes. B latius i. q. ingens, immensus — gewaltig, ungeheuer, riesig: 1 de rebus: a corporeis: MLWHugeb. Wynneb. 2 p. 108,4 per i-ia collium cacumina, contra inmensas Alpium ardua. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 857 p. 48,10 fulmen i-e (inn-e, informe MLWvar. l.) ignei draconis instar basilicam scidisse. MLWAsinarius 60 discere nequaquam potes hanc (sc. citharae) artem, quoniam sunt -esenormes digiti ... tui. MLWRapularius 15 rapula crevit ei reliquis -ior una. saepe. b incorporeis: Steph. Wilfr. 23 iuvenis ... de pinna inh-ae (inh-ę, inh-e MLWvar. l.) proceritatis elapsus ad terram ... cecidit. MLWMilo carm. 3,4,1,272 vitium quae (virtus) sternat -eenorme. MLWCarm. var. III A 6,4, 36 (MLWMGPoet. V p. 618) per ... crucis meritum deletur i-e piaclum. MLWChart. Raitenh. 69 p. 68,27 nisi excessus ipsorum (fratrum) esset difficilis et -isenormis (270 p. 216,23 gravis et -isenormis e.). MLWConst. Melf. 1,56 in -busenormibus (enur- MLWvar. l.) iniuriis, ex quibus illas tantum reputari censemus -esenormes, que per iura communia designantur atroces. Annal. Parm. MLWa. 1294 p. 713,19 frater Gerardus Segharellus ... inventus culpabilis in multis heresiis et -iis delictis condempnatus fuit. persaepe. 2 de anim.: a in univ.: MLWMilo carm. 3,4,1,740 audax Eleazar elefantem stravit -emenormem. b de multitudinum numerositate: Steph. Wilfr. 19 contra inh-em (i-em MLWvar. l.) ... hostem. MLWErmold. Ludow. 1,116 vulgus i-e satis. MLWSedul. Scot. carm. II 45,32 Danus ... ferreos imbres serit atque fixit agmen -eenorme (i- B). II t. t. geom. i. q. ex norma factus, rectus — normal, recht (MLWopp. obliquus): MLWPs. Boeth. geom. 414sq. omnium ... summitatum in metiundo observationes sunt duae, -isenormis (enn- MLWvar. l.) et liquis; -isenormis (enn- MLWvar. l.) vero est, quae per omne latus rectis lineis continetur (ex Balb. grom. p. 99,15sq.).
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinenormis
Mittellateinisches Wb.
enormis (in-, inn-, inho-) , -e . script. : enn-: p. 1284, 38. 39. 44 . adde Vita Bertuini 9 (MGMer. VII p. 181,26; var.…
Verweisungsnetz
4 Knoten, 3 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Anchor 1
Kompositum 3
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit enormis
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — enormis kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „enormis". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/enormis/mlw
- MLA
-
Cotta, Marcel. „enormis". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/enormis/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „enormis". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/enormis/mlw.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_enormis_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„enormis"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/enormis/mlw}, urldate = {2026-05-12}, }