enarmonius

enarmonius -a, -um et enarmonios -on (ἐναρμόνιος) enharmonisch — enharmonic I auf das enharmonische Tongeschlecht (mit der Tetrachordstruktur: diesis - diesis - ditonus) bezogen — with reference to the enharmonic genus (with the tetrachordal structure: diesis - diesis - ditonus) 1 allgemein — general [s.IV] LmLMacrob. 2, 4, 13: cum sint melodiae musicae tria genera, enarmonium, diatonum et chromaticum, primum quidem propter nimiam sui difficultatem ab usu recessit, tertium vero est infame mollitie (cf. Heinr. Aug. 7; Ioh. Cott. mus. 4, 10; Mus. man. 20, 5: enarmonicum). [s.V] LmLMart. Cap. 9, 949: alia (sc. diastemata) enharmonia, alia chromatica, alia diatonica. al. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 22 p. 214, 10: Quarta (sc. chorda) vero universaliter quidem lichanos appellatur, sed si in diatono genere aptetur, dicitur lichanos hypaton diatonos, si vero in chromate, dicitur diatonos chromatice vel lichanos hypaton chromatice, si autem in enarmonio, dicitur lichanos hypaton enarmonios vel diatonos hypaton enarmonios (ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 1, 22, 20, 1. inde LmLIac. Leod. spec. 5, 15, 3. LmLIoh. Cicon. mus. append. 2 p. 396, 2). LmLBoeth. mus. 1, 22 p. 215, 24: Lichanos hypaton enarmonios... Lichanos meson enarmonios... Paranete synemmenon enarmonios... Paranete diezeugmenon enarmonios... Paranete hyperboleon enarmonios. LmLBoeth. mus. 4, 8 p. 326, 23: Quae autem in diatonico genere trite diezeugmenon diatonica est, in chromatico autem trite diezeugmenon chromatica, ea in enarmonio genere paranete diezeugmenon enarmonios dicitur (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 32, 13). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 13, 33: Alium enim numerum habet sibi ascriptum ypate meson in enarmonio genere, et aliam vocem efficit in eo quam in dyatonico vel cromatico. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 120/35, 14-5. al. LmLIoh. Scot. annot. 494, 21. al. LmLRemig. Aut. 510, 3: Enarmonion scilicet genus. al. LmLAlia mus. 79 p. 144. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 26. al. LmLAnon. Bernh. 1, 13: Omnis igitur tropus (ypodorii, ypofrigii vel ceterorum) in genere diatonico, chromatico simul et enarmonio retinet cordas XXVIII (sim. LmLAnon. Bernh. 2, 97). LmLAnon. Bernh. 1, 32: Patet quoque paranete yperboleon, cur vocetur extenta in diatono, colorata in chromatico, inadunata in enarmonio. al. LmLGloss. Boeth. mus. III 16. LmLPs.-Berno mon. pr. 2, 9: Enarmonium autem ... nomen accepit ab harmonia, quae est diversarum rerum concordabilis convenientia. al. LmLOliva 8. al. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 62. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 34, 12: etsi aliquae claves nostrae aliquibus chordis generum illorum, chromatici scilicet et enharmonii, respondeant, stabilibus scilicet et mobilibus, non tamen omnibus. LmLIac. Leod. spec. 5, 42, 19: cantu chromatico quantum ad vocem humanam non utimur et minus adhuc enharmonio, sed cantu solo diatonico. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. append. 2 p. 396, 6. al. LmLUgol. Urb. 5, 41, 11. al. LmLBart. Ram. 1, 2, 6 p. 42. LmLMon. Boetius p. 232, 2. LmLMon. In primis 13. al. LmLMon. Mon. divisurus p. 39, 17. LmLMon. Studiosis p. 23, 32. LmLFist. Rogatus 16 p. 61. al. 2 speziell — specific a zur Intervallstruktur — with reference to intervallic structure [s.V] LmLMart. Cap. 9, 930: dieseon vero distantiae tres sunt: ... prima brevior, ... tetartemoria nominatur ex eo, quod quartam partem toni recipiat; enarmonios quoque dicitur propterea, quod enarmonion modulandi genus per hanc maxime dimetimur. al. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 21 p. 213, 22 descr. LmLBoeth. mus. 1, 23 p. 216, 30: Et in enarmonio genere idem est. Constat enim ex diesi et diesi et ditono incomposito. LmLBoeth. mus. 4, 6 p. 320, 26: paranete hyperboleon ad neten hyperboleon in diatonico quidem genere tono distat, in chromatico[] vero tribus semitoniis, in enarmonio vero duobus tonis. LmLBoeth. mus. 5, 16 p. 365, 25: quarta pars toni diesis enarmonios nuncupari praedicta est (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 46, 8. LmLUgol. Urb. 5, 51, 12). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 21, 61. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 953/367, 11: Diesis enim in enarmonio tantum genere ponitur. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 1, 5: Habetque semper enarmonium quattuor semitonia incomposita, chromaticum vero duo composita et tria incomposita (sim. LmLAnon. Bernh. 2, 5). al. LmLPs.-Berno mon. 3, 6. LmLOliva 72. al. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 23 p. 63. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 34, 14: minus ibi (sc. in gammate) genus enharmonium potest inveniri, cum nec claves, nec voces, nec signa sint ibi distinguendi minus semitonium in duas medietates, quamvis in instrumentis artificialibus, ut in organis, claves ad hoc habeantur, quas enormas vocant (sim. LmLIac. Leod. spec. 2, 55, 10). LmLIac. Leod. spec. 5, 9, 3: in enharmonio: diaschisma et diaschisma et ditonus. al. LmLComm. Boeth. II p. 278, 2. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. append. 3 p. 400, 12. al. LmLUgol. Urb. 5, 43, 2. al. LmLBart. Ram. 1, 2, 6 p. 43. LmLIoh. Hoth. exc. p. 44. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 3: Tonus enim, ut Aristides et Anselmus posuere, in quattuor concinnas dieses enarmonias dividitur. LmLMon. Boetius p. 232, 4. al. LmLMon. In primis 16. al. LmLMon. Mon. divisurus p. 41, 49. LmLMon. Si volueris p. 231, 13. al. LmLMon. Studiosis p. 23, 35. b zur Klangcharakteristik — with reference to sonorous character [s.VI] LmLBoeth. mus. 5, 16 p. 365, 17: unum quidem genus est mollius, aliud vero incitatius. Et mollius quidem est enarmonium, incitatius vero diatonicum (inde LmLEngelb. Adm. 4, 3, 24. LmLUgol. Urb. 5, 51, 10). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 2, 2: Tria genera organi sunt: Chromaticum, enarmonium, diatonicum; quorum primum quidem mollissimum, medium bene canorum. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 15, 17: Enarmonium: simplex et puerile. Cromaticum: lascivium, quod iuvenibus convenit. Diatonicum vel diatonum: perfectum, quod viris convenit. LmLAnon. Bernh. 2, 79. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 1 p. 31: ‚cromaticum‘ genus canendi molle est, diatonicum durum, enarmonium mediocre. [s.XV] LmLUgol. Urb. 5, 43, 4: enarmonium genus, quo dulcissimae et egregiae resonant harmoniae, ab aliis distinctum efficerent. LmLMon. Mon. divisurus p. 39, 19: Supradictorum vero melorum chromatico et enarmonio veluti mollioribus ac enervatioribus repudiatis diatonico, quia durius ac naturalius est, utimur. II übertragen auf die Hexachordgattungen — transferred by analogy to the types of hexachords [s.XV] LmLBart. Ram. 1, 2, 6 p. 42: istae tres proprietates, scilicet ♮ durum, b molle et natura, sic se habent sicut illa tria genera melorum, quae ponuntur a Boetio, scilicet diatonicum, chromaticum et enharmonium, quoniam diatonicum, quod aliquantulum durius est, dicit ♮ quadrati similitudinem tenere, enharmonium vero, quod magis ad molle coaptatum est, b molli comparat, chromaticum vero, quod inter utrumque medium tenet, naturae imaginem servat.subst.