Eintrag · Mittellateinisches Wb.
emolumentum n.
emolumentum (aem-, -lim-), -i n.MLWscript.: emul-: MLWl. 23. 28. 41. al. -lam-: MLWl. 28. I utilitas, commodum — Nutzen, Vorteil: A strictius: 1 in univ.: MLWHincm. divort. 13 p. 201,28 aut familiaritatis vel cuiusquam temporalis ę-i respectu tacens. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 222,17 fremebant principes Saxoniae, quod maximo sui piaculo, minimo rei publicae -imento (-oemolumento MLWvar. l.) manus suas innoxiae plebis sanguine polluissent. MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 12,1 ob universale totius orbis -umemolumentum. MLWChart. select. Keutgen 18 p. 12,39 scabini ... sacramentum prestiterunt, quod ... non timore territi vel proprio -oemolumento illecti in quenquam sententiam dicerent. persaepe.in formula chartarum i. q. salus — Heil: MLWDipl. Loth. I. 8 p. 70,10 genitor noster pro Dei reverentia et animę suę -oemolumento quoddam monasteriolum ... ad ... monasterium ... condonaverat (MLWDipl. Ludow. Germ. 19 p. 36,14). MLWal. 2 quaestus, lucrum, fructus — Einkünfte, Gewinn, Ertrag: MLWCapit. reg. Franc. 153 p. 311,6 cum fructibus aliisque -isemolumentis, quae in medio tempore facta sunt. MLWDipl. Otton. III. 427 mansos ... cum omnibus apenditiis, ... piscationibus, venationibus ... et cum omni emu-o, quod excogitari vel dici potest. MLWChart. Oelsn. 9 p. 20,9 quod ... monasterio -umemolumentum tabernae de Biruechnik in Wratislav dono. saepe. 3 merces, pretium, praemium — Lohn, Verdienst: MLWDipl. Otton. III. 154 p. 565,16 si ... fidelitatem eorum (fidelium nostrorum) ęquo recompensaverimus emula-o eqs. MLWMetell. exp. Hieros. 6,318 sodalibus affert miles premia victoris et -aemolumenta laboris. MLWChart. archiep. Magd. 407 p. 536,33 hii, qui sui officii certa -aemolumenta percipiunt, libentius et studiosius officium sibi conmissum administrent. al.in formula chartarum: MLWDipl. Arnulfi 91 p. 134,11 pro divine remunerationis -oemolumento (-lim- MLWvar. l.). MLWDipl. Ludow. Inf. 29 p. 141,4 id nobis ... ad ... futurae felicitatis -umemolumentum credimus profuturum. MLWChart. Heinr. Leon. 43 p. 63,12 -umemolumentum ... nostrum vita eterna. al. B latius: 1 auxilium, adiumentum — Zuwendung, Förderung, Unterstützung, Hilfe: a in univ.: MLWVita Burch. Wirz. 1 quatenus, dum eius (Burchardi pontificis) merita recolimus, orationum -isemolumentis fulciamur. MLWDipl. Zwent. 4 p. 24,27 si liberalitatis nostrae munere locis Dei cultui preparatis quoddam beneficii emu-um (-umemolumentum, -lim- MLWvar. l.) conferimus. MLWGesta Camer. 2,47 monasterium ab antiquitate constructum regalibus -isemolumentis maxime augmentatur. MLWManeg. ad Gebeh. 57 p. 410,3 exemplum ... de quodam Braulione inductum legentibus risum magis solet de vestra insensibilitate movere quam vestris assercionibus aliquod -umemolumentum apportare. al.adde: MLWPetr. Cas. chron. 4,126 p. 603,15 is ..., qui apices ferebat, ... cartam quidem clementissimo imperatori Lothario detulit, set nullum -iemolumenti auxilium accipere potuit. b victus, commeatus — Proviant, Zehrung: MLWLiber diurn. 50 ad eorum (praesentium latorum) ... sustentationem itineris -umemolumentum erga vires impendite. c subsidium — (Hilfs-)Mittel, ‘Reserve’: MLWTheod. loc. sanct. 38 omnia tam populi quam totius provinciae instrumenta sive -aemolumenta deleta sunt. MLWChart. Eberac. 358 p. 720,3 cum ecclesia Domini universalis Marie et Marthe ... sibi vicissim communicantibus necessariis instauretur -imentis. d contributio, praestatio — Beitrag, Leistung: MLWMirac. Hucberti 1,6 p. 821A ut ... secundum modulum suum unusquisque, prout facultatis copia esset, aliquid -iemolumenti deferret. 2 tributum, vectigal — Abgabe: MLWHincm. coll. p. 109,12 indebita ae-a requirere. MLWChart. Austr. sup. I 365 p. 526,14 centum quinquaginta karratas annua recursione solvendas, de quibus coquina ... advocati annuatim salis -umemolumentum capiebat. MLWChart. march. Misn. III 403 ut ... naves ipsorum (fidelium in Lupoldesberc) sine theloneo et omni -oemolumento ... libere ... eant et redeant. MLWChart. Gelr. 838 p. 821,27 dominus de Valkenborg et dominus de Ditren -umemolumentum porcorum, scilicet vedemam percipiunt. saepe. 3 res (mobiles immobilesque), bona fortunaeque — Habe, Hab und Gut: MLWAlbert. Mett. episc. Mett. 1 p. 108,8 ut ... in fuga acceleranda -aemolumenta essent multa relicta, quae omnia predę hostibus fuerant. MLWChart. Babenb. 388 p. 233,17 quod, si fur vel alius facinorosus pro maleficio ... fuerit deprehensus, sine omni -oemolumento succinctus tantum cingulo nostro iudici ... debeat presentari. 4 effectus, profectus — Erfolg, Ergebnis: MLWEpist. Ratisb. 10 p. 325,22 quod huius modi prelatorum -aemolumenta stipendia sunt peccati, mortis interitus, ... destructio ęcclesię. 5 usus — (Verwendungs-)Zweck: MLWDipl. Loth. II. 35 p. 443,23 quicquit nostris vel publicis obsequiis impendere debuit capella, ad ius ... monasterii devote persolvat, quatinus fabrice ceterisque eius -isemolumentis deserviat. 6 emendatio, compositio — Entschädigung, Buße: MLWVita Meing. 11 ad pedes filiorum (sc. ducis interfecti) ... sedentium cecidit, harscariam, hominium, -umemolumentum ad placitum illorum obtulit. 7 spatium — Strecke: MLWWolfhard. Waldb. 4,12c p. 334,25 parvo interiecto temporis -oemolumento (?per confusionem MLWc. momentum). II de rebus molitis: A frumentum molitum — gemahlenes Getreide, Mehl, ‘Mahl-Ertrag’: MLWChart. Rhen. inf. I 385 p. 267,12sqq. (a. 1155) omne triticum fratrum ... ibi (sc. in molendino superiori) molatur, ex quo universum -umemolumentum in granario fratrum in usus eorum remanebit, omne reliquum -umemolumentum in molendinario cedet. p. 267,19 ... -umemolumentum quodcumque de molendino (sc. inferiori) provenerit, commune esse debet; ... simili pactione in ... -oemolumento, medietas fratribus, medietas Giselberto. MLWGloss. III 382,43 St.-S. -umemolumentum molchtere. 717,58 -umemolumentum mulstere. MLWChart. Lux. III 75 si ... dicta pecunia ab -imento dicti molendini haberi non posset, volumus, ut eqs. B telum molitum — geschliffene, scharfe Waffe: MLWOdo Magdeb. Ern. 8,271 deinde viros acres ducens ad bella ducentos et quadringentis dans -imenta lanistis, assiduis armis Agarenos concutit. Weber