Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
emergo, -rsi, -rsum, -ereemergere.MLWpartic. MLWpraes. usu MLWadi.: MLWl. 37. 53. p. 1230, 17. 65. MLWal.; MLWsubst.: p. 1230, 11. 25.MLWpartic. MLWpraes. pro MLWperf.: p. 1230, 44. I sensu originario: A intrans. et medial.: 1 proprie: a strictius i. q. sursum mergi — auftauchen: MLWWandalb. creat. mund. 104 undis ... -sit specierum moles innumerarum. MLWHerm. Iud. conv. 19 p. 119,8 ego, qui fonte iam recens -eram, discrete eorum (clericorum) voces audire ... non poteram. MLWAnnal. Mell. MLWa. 1211 per quam (nivem) multi cum incaute graderentur, incidentes ..., cum -ereemergere non possent, extincti sunt.in imag.: MLWGodesc. Saxo theol. 22 p. 315,23 non ideo ... secundum merita nostra mergamur, quia ... Dominus ... diluvium inhabitans ... ita nos ... sublevans adiuvat, ut -amus. MLWHincm. divort. 6 p. 157,28 donec ... illud (mendacium) in profundum proiceret peccator et ablutus -ret. b latius: α ascendere, (ex)surgere — emporsteigen, sich erheben: MLWAldh. carm. eccl. 4,12,6 herebi ... -sit ab antris ... Christus. MLWvirg. II 1249 cum ... genus humanum tumbis -erit. MLWHrotsv. Abr. 7,9 filia, ... -e de abysso desperationis. MLWUffing. Ida 2,5 p. 485,34 saxea ... arca, in qua ... exuviae terrae fuerunt commendatae, invisibili quadam mobilitate sursum coepit -ereemergere.de sideribus i. q. oriri — aufgehen: MLWAldh. ad Acirc. 3 p. 72,20 quae (Atlantidae) dum ... a climate orientali -entes ... metam circuli peragunt. MLWPass. Kil. II 21 utrum Phoebus adhuc marinis -erit undis. MLWal.de fluctibus i. q. exaestuare — aufwallen (in imag.): MLWAmalar. ad Hild. 1 quotiescumque mentem fragilitatis meae quatiunt fluctus -entes novarum rerum. β egredi, prodire — heraus-, hervorkommen (c. sensu absolvendi: MLWl. 41): MLWBeda hist. eccl. 1,16 coeperunt ... illi (Brettones) ... vires ... resumere -entes de latibulis, quibus abditi fuerant. MLWHeiric. Germ. I MLWcomm. p. 431,15 me, qui tum recens scolis -eram, convocato. MLWAlbert. M. animal. 3,9 submerguntur venae profundatae interius et postea -entes retro procedunt. MLWal.de plantis i. q. (pro)germinare — hervorsprießen, -wachsen (in imag.: MLWl. 45. 49): MLWHrotsv. Pafn. 3,7 quo resectis vitiorum spinis -ereemergere possit vimen conpunctionis. MLWFroum. carm. 12,2 quot ... terris -untemergunt floscula cunctis. MLWThietm. chron. 4,40 cum duae propagines istae, puer inquam et puella, ex tam nobilissime vitis radice -issent. MLWChart. Westph. VII 86 quod ecclesia glandibus -entibus specialem suum pastorem porcorum ... deberet habere. MLWal.de fontibus sim. i. q. profluere — entspringen: MLWDipl. Loth. I. 120 p. 277,23 quod (monasteriolum) Nantuadis ab aquis e vicino -entibus ... vocitatur. MLWDipl. Heinr. IV. 61 p. 80,41 qui (fons) -ituremergitur in campo Staberesfeld. MLWal. γ prolabi, evolvi — hervortreten, sich vorwölben: MLWAnnal. Rod. MLWa. 1121 p. 700,53 correpto ... episcopo dolore corporis gravissimo -erunt oculi eius de loco suo. 2 translate: a apparere, manifestari, in lucem prodire, in conspectum venire — erscheinen, sichtbar werden, zutage treten, zum Vorschein kommen: α in univ.: MLWThietm. chron. 4,73 p. 214,32 Augusto ... Gisillerus ... carus fuit, quod Ekkihardum ... primo latenter momordit posteaque paululum -sit. MLWWipo gest. 18 per omnem ... provinciam pax et securitas diu latentes simul -erant. MLWMaurus progn. 3 p. 24b,36 ex vigiliis corpus maceratur, unde predicta sinthomata possunt -ereemergere (p. 24b,38). MLWConst. imp. II 188,6 si articulus aliquis inexcogitatus -erit MLWeqs. MLWal. β exsistere — auftreten: MLWHincm. divort. 13 p. 202,22 si ... talis -erit, qui ... despiciat oboedire. MLWChart. Rhen. inf. I 211 si quis huius decreti presumtuosus violator -erit. MLWVita Annon. I 2,3 p. 485b,9 unde praesumptionis huius vanissimus attemptator -sit, qui MLWeqs. γ evenire, fieri, accidere, occurrere, contingere, erumpere — eintreten, geschehen, sich ereignen, vorkommen, ausbrechen: MLWLiber diurn. 83 p. 92,17 si qua ... -erint contra disciplinam canonicam. MLWDipl. Ludow. II. 17 p. 99,15 ne iterum sepe dicta questio posset -ereemergere (MLWSido ad Gozw. p. 236,8. MLWal.). MLWDipl. Conr. II. 38 p. 42,28 habeant (sc. episcopi) ... licentiam ... -suras contentiones dirimere. MLWChart. archiep. Magd. 252 p. 317,41 novis quibusdam et magnis -entibus causis (MLWHelm. chron. 16 p. 35,1. MLWal.). MLWEpist. Hildesh. 30 gestis hominum grandis -ret ... calumpnia, nisi MLWeqs. MLWChron. reg. cont. IV MLWa. 1237 p. 272,34 in diocesi Leodiensi plurime guerre -untemergunt. persaepe.MLWpartic. MLWpraes. usu MLWsubst.: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 162,17 non ... esset possibile scribere singula et noviter -entia (R, contigentia rell.; cf. MLWapp. crit. p. 139) in operationibus ... avium rapacium. δ nasci — entstehen: MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1092 p. 496,19 in sicca terra lacus magnus alibi -sit. MLWOtto Frising. chron. 3,2 p. 136,15 post mortem Alexandri ... in iiiior mundi partibus iiiior -erunt regna. MLWChart. select. Wopfner 116 monasterium decimam habebat ... noviter -entis terre, que ‘slick’ vocatur.de redditibus: MLWChart. Xant. 77 p. 63,40 (a. 1219) que (obventiones) de manso possent -ereemergere. MLWChart. Lux. III 7 per medium omnium bonorum de Wetthermale tam -entium quam alio iure annuatim redeuntium. MLWChart. Xant. 181 p. 122,29 petebat ... rector ... decimas infra fines sue parrochie -entes ... ecclesie sue assignari. MLWal. MLWChart. eccl. Werd. 63 p. 81,21 terciam partem obvencionum sive -encium sibi in oppido Werdensi ... percipiet prepositus. ε procreari — hervorgehen (aus): MLWThietm. chron. 8,27 p. 524,10 quale ... detrimentum e nostro facinore -sit. MLWOtto Frising. gest. 1,58 p. 83,28 ex qua absurditate facile sensus hereticus ... -ret. 1,65 p. 93,20 ut ... ex eo usu haec -atemergat subdivisio, ut MLWeqs. MLWal.de prole: MLWIonas Bob. Columb. 18 p. 187,9 ut regalis prolis ... non ... ex lupanaribus videretur -i. MLWChart. Sangall. A 399 si ... rectus (sc. heres) ex eis (sc. filiabus) non -erit MLWeqs. b elabi — entschlüpfen, entgleiten: α evadere, se liberare, liberum fieri — entkommen, sich befreien, frei werden: MLWAmalar. ord. antiph. 30,1 celebrata est ... a septuagesima generatio eorum, qui de captivitate -i desiderant et de angustiis praesentis peregrinationis. MLWHist. Welf. 30 p. 470,22 hostes ... illos, qui congressi erant, paucis -sis captivantes ad castrum remittunt.se removere, subducere — sich herauswinden, entziehen: MLWVita Bonif. III 12 ut aliqua excusationis tergiversatione ab incepto posset -ereemergere (se ... declinaret MLWWillib. Bonif. 5 p. 25,1sq.), affirmabat se necdum quinquagesimi metam anni contingere. β de tempore i. q. praeterire — vergehen: MLWMartyr. Fuld. non. Iun. p. 664b,20 -entibus annis ... ipsi (Eobanus episcopus et Adalharius sacerdos) Fuldam translati in ecclesia Domini Salvatoris ... requiescunt. Heinr. Monog. MLWrel. (MLWWestdtZGesch. 17. 1898. p. 95,23) brevi -so (elapso MLWvar. l.) tempore frater ... ad ... cenobium ... devenit (MLWCaes. Heist. mirac. I 6,21 parvo -so [emenso MLWvar. l.] t. 7,3 p. 3,28). B trans.: 1 proprie: a strictius i. q. sursum mergere — auftauchen lassen: MLWErmenr. ad Grim. 29 p. 567,31 in mare cecidit Gallus indeque a sublevantibus -sus putabatur a nautis, ut esset Paulus.MLWc. notione secernendi: MLWHeinr. August. planct. 426 siccam salsis Deus -bat ab undis. b latius i. q. sursum trahere, levare — emporziehen, erheben (in imag.): MLWAmalar. interpr. 70 ut, quod ... angeli ... egerunt, ... nos, qui adhuc -imur misericordia redemptoris nostri, ... cum illis agamus. MLWEpist. Hildesh. 140 pravę consuetudines iam dudum ... sopitum corpus vel caput -untemergunt. 2 translate: a attollere — ansteigen lassen, anheben: MLWGuido Augens. mus. 1,374 cantum in principio sui a finali per diatessaron -ereemergere. b excitare, movere — erwecken, erregen: MLWChart. Monast. 19 p. 117,28 (c. 1194) per hominibus ... insitam maliciam contradictionisque ac contentionis animum facile -entem. II per confusionem c. immergere i. q. demergi — herab-, eintauchen: MLWConst. imp. II 224,17 (a. 1240) in profundum desperationis -sus (immersus MLWvar. l.) ac viribus propriis omnino diffisus papa.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinemergo
Mittellateinisches Wb.
emergo , -rsi, -rsum , -ere emergere . partic. praes. usu adi. : l. 37. 53. p. 1230, 17. 65. al. ; subst. : p. 1230, 11.…
Verweisungsnetz
1 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit emergo
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — emergo kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „emergo". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/emergo/mlw?formid=E00921
- MLA
-
Cotta, Marcel. „emergo". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/emergo/mlw?formid=E00921. Abgerufen 12. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „emergo". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/emergo/mlw?formid=E00921.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_emergo_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„emergo"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/emergo/mlw?formid=E00921}, urldate = {2026-05-12}, }