elongo

elongo, -avi, -atum, -areelongare.MLWscript.:elung(o): p. 1200, 10. -gu(o): p. 1200, 26. adde MLWBeda temp. rat. 18,10 (var. MLWl.).MLWpartic. MLWpraes. usu MLWsubst.: p. 1200, 12. I spectat ad longitudinem: A act. et pass. i. q. longiorem reddere, (prae)longare — länger, größer machen, verlängern, ausdehnen: 1 corpor.: MLWMaurus progn. 21 p. 36^b,52 sunt lumbrici longi et rotundi per caliditatem -antem, rotundi per siccitatem rotundantem. MLWibid. iterum. MLWChart. Brixin. 166 p. 177,10 ut ... cellarium sive cameram ... ecclesie ... contiguam ad -andamelongandam eam ... dare vellemus. 2 temp.: Anon. IV MLWmus. 1 p. 32,8 qui (antiqui) ... solebant -areelongare ... tres longas coniunctim cum sua longa pausatione, quare ponebant iuxta materialem significationem tres ligatas pro tribus longis. p. 48,27 omnis simplex figura ... -aturelongatur vel abbreviatur. B medial.: 1 corpor. i. q. crescere — länger, größer werden, wachsen: MLWAlbert. M. animal. 1,528 -aturelongatur ventriculus ... rotunditate et dimenssionibus suis. 3,91 capilli capitis quam barbae et alii pili continue -anturelongantur. 8,102 quando senescit vultur, -aturelongatur uncus rostri eius superioris. 8,219 cameli ... castrantur, eo quod tunc -anturelongantur latera eorum; omne enim animal castratum plus -aturelongatur quam non castratum. MLWal. 2 temp. i. q. diutinum esse, protrahi — länger (an)dauern, sich hinziehen: MLWTract. de chirurg. 417 (add. MLWcod. II) quod si apostema ante maturationem incidatur, multiplicatur ... humorum corruptio et -aturelongatur curatio. MLWAlbert. M. animal. 7,80 mora eorum (piscium) aliquando -aturelongatur in loco maris Choytoz. II spectat ad distantiam: A trans.: 1 proprie i. q. a-, removere — entfernen: a corpor.: MLWPaul. Diac. Lang. 1,6 p. 51,2 subitis undarum molibus retroactae tanta rursus agilitate exinde -anturelongantur naves, quanta prius adtractae sunt. MLWHaimo (?) Wilh. 24 p. 220,45 Deus ... viritim eos (fratres) a nobis separavit et de claustro -vitelongavit. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 211,3 faciat falconarius illud (sc. unde falco timere possit) -arielongari vel ex toto removeri, si poterit. MLWAlbert. M. animal. 1,329 per eam (chordam musculi) pollex -aturelongatur ab indice. MLWal.defendere — fernhalten: MLWGloss. Roger. I A 1,14 p. 540,5 a quibus (vulneribus) oportet -areelongare aquam. b temp. i. q. pro-, differre, prolatare — auf-, verschieben, hinaus-, verzögern: MLWHrotsv. Cal. 9,14 noli -areelongare medelam tuae miserationis. MLWVita Greg. Porc. I 1 mater ... nuptiarum non -arielongari apparatum ... decrevit. MLWChart. Ital. Ficker 196^A,1 p. 245,41 si ... cardinales non fecerint ... omnia ... ad ... kalendas Ianuarias vel ad alium terminum vel terminos a rectoribus ... -tumelongatum vel -toselongatos. MLWal. 2 translate: a (ab)alienare, detrahere, auferre — entfremden, entziehen, wegnehmen: MLWEpist. var. II 2 p. 300,26 qualiter a me ... paterna hereditas ... erat primo -taelongata et adhuc etiam abstracta. MLWVita Godefr. Cap. I MLWadd. p. 529,25 ut ... possessiones ab eius (Friderici) manu non -rentelongarent comites. MLWChart. Lub. I 6 quicumque censum ecclesie ... -areelongare presumpserit. MLWChart. Naumb. I 425 p. 380,7 quę (villa) per manus plurium laicorum feodali iure a nostra fuit ecclesia -taelongata. MLWArnold. Lub. Greg. 2,3,4 que (mors) vitam -veratelongaverat, si non essemus celitus rapti marinis fluctibus. MLWal. b posthabere, neglegere — hintansetzen, vernachlässigen: MLWOliv. hist. Dam. 71 p. 268,25 peccatis exigentibus omnium nostrum consilium sanum a principibus nostris fuerat -tumelongatum (elogatum MLWvar. l.). B intrans., medial., refl.: 1 dis-, re-, abscedere, abire — sich entfernen, sich zurückziehen, weggehen: a proprie: MLWThegan. Ludow. 54 p. 248,10 quadam nocte -vitelongavit Hlotarius se ab eo (patre) quasi fugiendo. MLWAlfan. premn. phys. 5,18 p. 65 Aristoteles ... dicit ... vaporosum (sc. genus aeris) ..., ubi generatur, calidum (sc. esse) ..., -tumelongatum (MLWPG 40,620^B προ〈όν) autem ex parte infrigidari et adhuc -tumelongatum (προκόπτον) amplius aquam fieri. 27,9 p. 109 quanto plus -aturelongatur (MLWPG 40,708^B ἀποχωρεῖ) a cerebro spinalis medulla. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 8,1 ille, qui tenet columbum, -atelongat (elu- MLWvar. l.), quantum creditur, quod falco velit insequi eum. 6 p. 208,24 de -antibuselongantibus (sc. falconibus) ab homine, quare faciunt hoc. saepe. b translate: MLWVita Landel. Ettenh. 1,4 a parentibus suis prius mente, post -vitelongavit corpore. MLWArnold. Lub. chron. 2,7 p. 131,31 a ducis Heinrici familiaritate se -areelongare nolebat episcopus. MLWDavid expos. reg. 10,107 haec (sc. sollicitudo saeculi) ... facit ... a Dei familiari notitia -arielongari.se subtrahere — sich entziehen: MLWChart. Westph. IV 381 (a. 1247) generationes et familie per diversa coniugia et vaga domicilia distrahuntur et -anturelongantur a noticia dominorum suorum. 2 distare, remotum esse — entfernt sein: a proprie: α corpor.: MLWEpist. Teg. I 109 nos ... intercapedine tot locorum -anteselongantes quoniam nullum ... adminiculum prebere valeamus. MLWAlbert. M. veget. 4,60 ‘minoratur’ terra et contrahitur ex siccitate et frigiditate, ‘quia -aturelongatur a calido et humido’, quae elevant et faciunt crescere loca et exaltari. β temp.: MLWBeda temp. rat. 18,58 prima ... luna ... -aturelongatur (-uatur MLWvar. l.) a sole spatio dierum xii. b translate: α in univ.: MLWLibri Karol. 3,8 p. 370,29 scimus ... eos haud procul ab errore esse, qui, si ab eo ideo -anturelongantur, quia bene de hac re sentiunt, ideo tamen ei adpropinquant, quia MLWeqs. v. et p. 1199, 6. β differre — abweichen: MLWLibri Karol. 4,14 p. 523,15 cum ... ‘vera’ dicitur imago Christi, multum ab hac, quę ab artificibus fingitur, -aturelongatur. MLWAlbert. M. veget. 6,84 putavit Alkindius, quod esset coloquintida frigida et humida, sed vehementer -tuselongatus est (ci. MLWed.; -tuselongatus, -tuselongatus ut MLWcodd.) a veritate. γ abesse, abstinere — fernbleiben, sich fernhalten: MLWDhuoda lib. man. 4,1,39 hos (sc. malos) ... cave, fuge, devita et a consortiis eorum te alienum procul, post dorsa positos, -areelongare satage. MLWDavid expos. reg. tract. 39 p. 214 multo esset securius, qui posset ab omni se pecunia -areelongare.