Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
effluo, -fluxi, -fluxum, -ereeffluere.MLWscript.: exf-: p. 1128, 55. efl-: p. 1128, 3.MLWpartic. MLWpraes. usu MLWadi.: MLWl. 69. p. 1128, 63. 64. MLWal.MLWpartic. MLWpraes. sensu MLWperf.: p. 1129, 8.MLWpartic. MLWperf. sensu MLWact.: p. 1129, 11. 18. 21. 22. adde MLWBurch. Ursb. chron. p. 29,25. I intrans. i. q. emanare, (pro)fluere, effundi — ([her]aus-, hervor-, ab)fließen, -strömen, sich ergießen: A proprie vel in imag.: 1 gener.: a strictius: α in univ.: MLWMappae Clavic. 2 lavas, donec sal -ateffluat. MLWVita Phil. Cell. 10 monachus ... vas (sc. vini) redundans reperit, ita ut foras -ret. MLWRadbert. Matth. 6,3922 in quibus (gentibus) nullus fons vitae adhuc -erat. MLWAlfan. premn. phys. 2,15 p. 27 quando pars sanguinis -et (-iteffluit MLWvar. l.; MLWPG 40,541B ἀπορρυῇ), -et (ἀπερρύη) et animae. MLWTheoph. sched. 3,63 p. 121,12 plumbum. MLWHildeg. scivias 3,9 MLWl. 436 ut inundatione verae fidei -rent apostoli in orbem terrarum. MLWphys. 1,66 p. 1157C -entes humores. MLWAlbert. M. animal. 1,84 caro. persaepe.de homine quasi vase: v. p. 467,27. β de aestu i. q. accedere — herankommen, anschwellen: MLWHonor. August. imag. 1,40 cottidie ... bis -ereeffluere et remeare videtur aestus oceani (cf. Plin. nat. 2,212). γ defluere — herabfließen, -strömen: MLWHincm. annal. MLWa. 876 p. 208,14 pluvia, quae super eos (homines et equos) nocte tota -xit (efl- MLWvar. l.). Chron. Clus. 11 (MLWMGScript. XXX p. 963,30) aspexit pontifex ab alto tamquam olei liquorem -ereeffluere. δ superfluere, redundare — überfließen: MLWEgbert. fec. rat. 1,1sq. (schol.) sicut Nilus -endo finitima loca percurrit (MLWsim. MLWFragm. de exp. Frid. I. imp. p. 9,15). MLWOtloh. Magn. 2,18 instar corone supra urnam excrescens stetit cervisia, ita ut nec minima gutta inde -isset. ε manare, madere — fließen (von), getränkt sein, triefen: MLWFlod. hist. 4,42 p. 445,11 correptus comes palatii febre cepit ... ferventissimis -ereeffluere sudoribus. MLWEpist. Hildeg. 121,4 audivi ... apud Cyrenem quandam aquarum venam vino -ereeffluere. v. et p. 1129, 41. b latius: α excidere — (her)ausfallen: MLWAnselm. Leod. gest. 13 ferunt ... multa suillae carnis frusta ... ore eius (praedonis) -ereeffluere. MLWCosmas chron. 3,13 p. 174,3 ut omnia ... -rent exta. MLWHildeg. phys. 7,4 p. 1317B (ed. princ.) ubi crines -ereeffluere incipiunt. β dissolvi — auseinander-, zerfallen: MLWPetr. Dam. epist. 78 p. 388,28 ut, quod deiscere prorsus ac -ereeffluere coeperat, praeceptorum caelestium retinaculis adstringatur. 2 techn. i. q. liquescere — flüssig werden: MLWMappae Clavic. 204 cum -erit gluten, inunge stagneas laminas (sim. MLWCompos. Matr. 33,4; cf. p. 1136, 21). B translate: 1 gener.: a in univ.: Vita Audoini 12 (MGMer. V p. 561,11) gravia suspiria a pectore -bant. MLWChrist. Stab. Matth. 4 p. 1291C -bat abundans praedicatio ex ore eius (Iohannis). MLWTheod. Amorb. Bened. II 2 p. 261,6 cum ... vulgus iam ex toto -isset de monasterio. MLWAlbert. M. serm. II 7,155 post fixionem oculorum affectus et desiderium -iteffluit super illam (aliquam pulchram rem). MLWal. v. et p. 1127, 66. b provenire, erumpere — hervorkommen, -brechen: MLWPetr. Dam. epist. 176 p. 280,26 ne vel tenuiter -ateffluat superbia ac latenter erumpat, undique cohibetur. MLWSigeb. Gembl. Wigb. 2 tanta dulcedo fructus -xit, ut proventus eius (arboris) etiam nunc in aecclesia Dei fructificet. c ingruere — hereinbrechen: MLWAnnal. Prag. III MLWa. 1282 p. 206,51 multa mala -erunt in Bohemos (MLWsim. MLWa. 1279 p. 202,38). d excedere — hinausgehen, abschweifen: MLWRemig. Altiss. mus. 516,10 numerus ... constringat ... ad artem ... disciplinamque, scilicet ne forte evagetur vox et libere -ateffluat. MLWConr. Brunw. Wolfh. 23 p. 104,7 ut nullatenus extra limitem iustitię propriam sineret -ereeffluere actionem. MLWSpec. virg. 5,1106 motum ... sapientis animi ratio librat, ne ultra se in desideria -ateffluat nec infra se anxia subsistat. e effugere — entwischen, entschlüpfen: MLWPetr. Dam. epist. 50 p. 115,7 mentem tuam quasi rete constitue, quae videlicet recta consilia velut pisces teneat et vanas cogitationes -ereeffluere atque elabi ... permittat. f (inconsulte) effundi, se effundere, diffluere — (unbedacht) sich gehen lassen, sich hingeben, zerfließen: MLWMeginh. Fuld. (?) Ferr. 2 neque enim parvulorum more nos decet -ereeffluere MLWeqs. MLWWipo gest. 3 p. 23,21 rex misericordia motus ingemuit et ... -bat in lacrimis. MLWArnulf. Sag. invect. 1 p. 88,24 ad res illicitas. 7 p. 105,16 traditae dispensationis occasio licentiam comparat -endi. MLWWolbero cant. 3,5 p. 1187D in eius (dilecti) amore. MLWAbsal. serm. 33 p. 196D voluptatibus et illicitis desideriis. MLWCaes. Heist. mirac. I 4,79 p. 248,3 quia Sodomitae comessationibus vacabant, per libidinem ex-bant (-bant MLWvar. l.). MLWChart. Salem. 577 p. 193,37 cum ... Ortolfus totus in nostram utilitatem -ateffluat et profectum beneficiis beneficia cumulando MLWeqs. MLWal. g affluere, abundare — Überfluß haben, überströmen: MLWHrotsv. Pafn. 4,5 Thais, quae divitiis -ereeffluere (affluere MLWvar. l., MLWed. Berschin) semper laboravit (Notit. de elev. Odil. [MGScript. rer. Germ. LXVIII p. 297,12] tantis d. miraculorum). MLWLamb. Hersf. Lull. 24 p. 338,12 rebus familiaribus. Transl. Dion. Ratisb. epist. p. 352b,37 vinetis ubertim -entibus dilatata Ratispona. MLWAlbert. Stad. chron. MLWa. 1239 p. 364,37 zelus -ens (effervens, effervescens MLWvar. l.) evitandi scandali generalis. MLWal. h evanescere, perire — vergehen, schwinden, zugrunde gehen: MLWEpist. Worm. I 2 p. 17,17 quod (sc. miseriam) utinam inrefrenata mea lingua silere valeret, nisi quia totus -oeffluo. MLWOtto Frising. chron. 7 prol. p. 308,24 quis fructus sequatur, Deo, aput quem nichil inutiliter -ereeffluere potest, relinquamus. MLWEkkeb. Schon. cath. 7,4 ut oporteat eos (qui ante annos discretionis moriuntur) ... -ereeffluere in perditionem aeternam. Innoc. IV. epist. (MLWDtArch. 18. 1962. p. 212,13) ingemiscit ecclesia etiam de tot sumptibus et laboribus, qui sic inanes et steriles -erunt (defluxerunt MLWvar. l.).de viribus i. q. marcescere, tabescere — erschlaffen, dahinsiechen: MLWTheod. Amorb. Mart. 13 -xit et refriguit toto corpore, quoniam ventris infirmitas ... requiem illi non dedit (ex Anast. Bibl. coll. [PL 129,590C]). i de tempore i. q. praeterire — verfließen, -streichen, vorübergehen: MLWSyrus Maiol. 1,2 MLWl. 2 multis -entibus annorum curriculis ... Maiolus ... est procreatus. MLWVita Otton. Bamb. III 3,6 p. 121,17 vix pauci -erant (affluxerant MLWvar. l.) dies. Notae Weing. (MLWMGScript. XXIV p. 831,28) brevi -xo tempore. MLWChart. Westph. VII 1682 si ... uterque terminorum -erit sine facta solutione census. saepe. 2 philos. et theol.: MLWRup. Tuit. off. 11,10 MLWl. 528 quanto magis ... sapientia Dei ... non sic nata est, ut -ret, non sic genita est, ut paternam substantiam diminueret? MLWMirac. Cuneg. 16 p. 216A de benedictione ... tanta gratiarum munera -erunt. MLWAlbert. M. cael. hier. 13 p. 192,45 altera virtus animae est -xa ab anima in corpus. MLWfat. 2 p. 69,38 cum haec forma (sc. ordinis esse et vitae) -ateffluat a causa necessaria et immutabili MLWeqs. MLWanimal. 15,134 non posset sperma habere virtutes eorum (membrorum), nisi esset -xum ab eis. 16,16 illi, qui virtutes exteriores -xas a membris generantium dixerunt operari in spermate. MLWal. 3 rhet. i. q. evagari, copiose narrare, blaterare — ausschweifen, sich ausbreiten, unnütz schwatzen: MLWRicher. Rem. hist. prol. p. 35 in dicendo ... recusans -ereeffluere plurima succincte expediam. MLWMirac. Cuneg. 21 p. 217D alia plura (miracula), quae vitio prolixitatis transimus, ne more hirundinis lectorem ... -endo fastidiosum occidamus. MLWHugo Trimb. registr. 611 Maximianus, qui ... in dictaminis cursu non -xit. II trans.: A effundere, emittere — ausströmen lassen, ausstoßen: 1 proprie vel in imag.: MLWAudrad. carm. 1,238 fons vitae ... -oeffluo (sc. Christus) ... largos vobis sitientibus ymbres. MLWPetr. Dam. epist. 102 p. 132,4 ut semen -res (effunderes MLWvar. l.; MLWsc. daemon). MLWal. 2 translate: a edere — von sich geben: MLWPetr. Dam. epist. 109 p. 209,19 superbum quid -ereeffluere non cessavit frater. b dimittere — fahren lassen: MLWRahew. (?) dial. p. 531,19 quę (memorialis cella), si nimis oneretur, oblivione subrepente -et aliquid MLWeqs. B de flumine i. q. (secum) vehere — (mit sich) führen: MLWPaul. Diac. Rom. 3,2 flumen sanguinem (sanguine MLWvar. l.) -xit. Peter
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateineffluo
Mittellateinisches Wb.
effluo , -fluxi, -fluxum , -ere effluere . script. : exf-: p. 1128, 55 . efl-: p. 1128, 3 . partic. praes. usu adi. : l.…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit effluo
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — effluo kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.