*dominicabilis, -e.MLW
script.: -mn-:
p. 954, 47. MLW
al. domic-: MLW
l. 47.MLW
form. MLW
abl. MLW
sg. -e: MLW
l. 44. 55. 60. I
adi.: A
qui domini est, dominicus —
dem Herrn eigen, zustehend, herrschaftlich, Herren-, Fron-: 1
spectat ad homines: a
in univ.: α
de bonis, praediis: MLWTrad. Patav. 3 (c. 748/88) Hrodperth tradedit ... mansas iiii et -esdominicales, Wazaman -esdominicales mansas ii (MLWRegistr. abb. Werd. 2,2 p. 11,15.
saepe). MLWLex Raet. Cur. 2,21 in terra -emdominicalem (dominica MLW
var. l.; MLWDipl. Otton. II. 165 p. 186,2. MLW
al. cf. MLWChart. Rhen. med. I 270 preter -bilem terram). MLWChart. Mog. A II 56 constituimus
(sc. archiepiscopus) eam esse liberam -emdominicalem capellam pro dispositione ... cognati nostri. MLWRegistr. Ringrav. 8
B,1 allodium ... cum ... agris -busdominicalibus, qui bundin dicuntur.
saepe. β
de tributis, servitiis: MLWChart. Sangall. A 211 (a. 813/14) ut aliquis eis
(filiis) de tributo -edominicale plus adquerat. MLWDipl. Otton. I. 179 p. 261,33 -esdominicales, quas vulgo salicas vocant, decimationes. MLWTrad. Ensd. 11 Erlebach talentum et vi solidos
(sc. solvit) absque decimacione et frumento de silva et absque domicali curia. MLWTrad. Fuld. I 43,8 centum iiii camisias ex lino -idominicali (MLW
sc. debent hubae; cf. 43,13 dominico). MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 15 p. 397,27 xii -esdominicales dies in ... curia quilibet mansus peragat. MLWapp. 16 p. 456,4. Chart. MLWMathild. 148 p. 377,24 (spur.) ego ... do vobis
(sc. Visdominis) ... usitates et rationes per vestros donegalem laborerium. MLW
al. γ
usu vario: MLWLiber diurn. 104 p. 137,12 constat nos
(sc. papam) magnitudini vestrae commisisse actionarica ... ad peragendum in fide -edominicale. MLWChron. Noval. 2,10 hoc ... plaustrum -edominicale nil ob aliud mittebatur, nisi ut agnoscerent ... magnates, quod ex illo inclito essent plaustra monasterio. MLWChart. episc. Misn. 93 in bonis ... ad -emdominicalem oboedientiam pertinentibus. b
regalis —
königlich, Königs-, Kron-: MLWTrad. Frising. 358 p. 306,8 (a. 816) dum in curte -edominicale pedissequa filiae regalis fuit
femina. 579 p. 495,38 Anzo comes, missus -isdominicalis. MLWHraban. epist. fragm. p. 520,1 sunt ... possessiones istius monasterii ... proprietas -isdominicalis, quae ... imperatori ... haereditario iure provenit. MLWTrad. Ratisb. 53 convenit inter ... episcopum ... et quendam -emdominicalem servum Rihhelmum ista commutatio. MLWDipl. Otton. II. 89 p. 104,27 quod ad fiscum pertinet -emdominicalem. MLWDipl. Frid. I. 789 contradidimus ecclesię ... iudiciorum civilium et -isdominicalis banni honorem. 2
spectat ad Deum, Christum: MLWHariulf. chron. 3,3 p. 88,27 (chart.) vestimentum lineum -edominicale
(i. corporale). MLWAbbo Sangerm. bell. 3,102 comiter hoc cunctos moneas tu, miles herilis (gloss.: -isdominicalis). MLWIoh. Canap. Adalb. A 7 convenerunt ministri -isdominicalis (-esdominicales, ducalis MLW
var. l.) mensae. Fund. Lunar. (MLWMGScript. XV p. 982,21) summis festivitatibus necnon -busdominicalibus diebus (MLWChron. reg. cont. III MLWa. 1205 p. 220,19.
al.). MLWArno Reichersb. scut. p. 1506
D paschalia ac caetera -ia ... festa.
de domo Dei, ecclesia: MLWAmalar. off. 3,2,1 ipsa
ecclesia vocatur kyrica, quia est -isdominicalis (MLW
sim. MLWHonor. August. gemm. 1,127. domus et κυριακή, id est -isdominicalis, appellatur.
cf. MLWWalahfr. exord. 7 p. 481,29 domus Dei ... kyrica, id est dominica, ... nuncupatur). B
ad dioecesim pertinens, episcopalis —
zum Bistum gehörig, bischöflich, Bischofs-: MLWTheod. Trev. transl. Celsi 9 quatenus ... omnigeno ... ornatu -emdominicalem ... perpoliret
Egbertus ecclesiam
(sc. sancti Eucharii). MLWCod. Udalr. 35 p. 67,26 facta est tradicio in cripta -isdominicalis ecclesiae Wirzeburc. C
ad diem Domini pertinens —
sonntäglich, Sonntags-: MLWOrd. Rom. 12,24 in matutinis laudibus ... psalmi dicuntur -esdominicales (MLWBernold. Const. microl. 33 p. 1005
A. MLW
al.). MLWBernold. Const. microl. 29 p. 1002
C ut paucitati -iumdominicalium officiorum in aestate ... subveniant (MLWRup. Tuit. off. 3,24 MLWl. 1531. MLW
al.). MLWChart. Sangall. A 845 p. 61,9 commutatio facta fuit anno dominice incarnationis mccxviii ..., epactis xxii, concurrentibus vii, G litera -idominicali (846 p. 62,21. MLW
al.; de re v. F. K. Ginzel, Handb. der mathem. und MLW
techn. Chronologie. III. 1914. p. 125sqq.). MLWThom. Tusc. gest. p. 496,38 qui
(Bernardus Claraevallensis) ... scripsit ... sermones ... festivos et -esdominicales. MLW
al. D
ad proprietatem pertinens, proprius —
zum Eigentum gehörig, eigen: MLWChart. Nuremb. 5 (a. 1024/40) concessimus ..., ut ... ad suum -emdominicalem usum ... ligna ... in nostro
(sc. episcopi) foresto licenter accipiant
fratres ..., et ibidem saginare porcos suos tantum -esdominicales liberam potestatem. MLWRud. Trud. gest. 5,4 p. 252,41 imperator illam partem -emdominicalem, quam ... episcopus apud nos habere videbatur, tradidit in beneficio comiti. II
subst.: A
masc. (per ellipsin) i. q. psalmus dominicus —
Sonntagspsalm: MLWLiber ordin. Patav. 6,18 p. 1006,44 die ... dominica post pentecosten dicitur invitatorium ex -busdominicalibus. B
neutr.: 1
curia dominica —
Herren-, Fronhof, -gut: MLWChart. Rhen. med. I 392 p. 449,12 (a. 1097) quicquid terrę ... et vinearum habetur ad -edominicale pertinentium. MLWTrad. Fuld. I 3,12 Agoboto ... tradidit ... unum -edominicale, ad quod pertinent homines xiii et xx hube. 44,37 puelle operantes cottidie in -idominicali xxxiii. MLWConst. imp. II 277 que
(hofmarchiae) ad -ia pertinere noscuntur. MLWChart. Babenb. 262 p. 92,45 quorum reddituum debet
episcopus habere xv libras in -busdominicalibus suis, quod vulgo dicitur urbor (MLW
sim. MLWChart. Austr. sup. II 281 p. 267,5).
persaepe.ager dominicus, fundus, dominium —
Fron-, Salland, Domäne, (Grund-)Besitz: MLWDipl. Ludow. Germ. 51 p. 69,26 (spur. MLWs. XI.) exceptis decimis -iumdominicalium monachis ... pertinentium, quod nos forauuerch vocamus. MLWLeo Mars. chron. 1,14 concessit
rex beato Benedicto universa domn-ia sua cum servis et ancillis in ... territorio Gentianę. MLWDipl. Frid. I. 809 qui
(villici) curias vestras
(sc. praepositi fratrumque) seu -ia vestra, que vulgo seillant vocantur, ... possidere volebant. MLWTrad. Teg. 381 notificamus Gerdrudam ... pertinere ad -ia domini abbatis.
saepe. 2
domus dominica —
Herrenhaus: MLWChart. Fuld. A 593 (a. 867) trado
(sc. Siginand) ... unam capturam ... cum -idominicali aliisque aedificiis. MLWChron. Bened. II 20 qui
(episcopus) ... statim ... sibimet -edominicale ... et edes publicas ... fieri constituit.
Gansweidt