doctrinalis

doctrinalis, -e.MLWc. gen. MLWobi.: p. 918, 18.usu MLWsubst. neutr.: p. 918, 14. 39sqq. ad doctrinam pertinens, didascalicus, disciplinalis — die Lehre, den Unterricht betreffend, lehrhaft, Lehr-: 1 in univ.: a strictius (spectat ad doctrinam fidei: l. 4. 6. al.): MLWHincm. epist. 99 p. 48,30 si ... aliqui emerserunt, qui -emdoctrinalem cathedram tenuerunt ..., qui aliter senserunt, quam MLWeqs. MLWBerth. chron. B MLWa. 1075 p. 222,8 zizania ... sarculo -idoctrinali radicitus exsarire. MLWAlbert. M. elench. 1,1,4 p. 531^b,2 disputationum sunt quatuor genera, scilicet -esdoctrinales (p. 165^a,39 διδασκαλικοί), dialecticae, tentativae, litigiosae. MLWcaus. element. 1,1,1 p. 49,24 ‘sermo’ -isdoctrinalis physicus ‘de caelo et mundo’. MLWal.in titulo libri de tractatu Alexandri de Villa Dei D-e q. d.: MLWNicol. Biber. carm. 38 -emdoctrinalem librum scis ut Iuvenalem.usu subst neutr. (‘Lehrbuch’): MLWHugo Trimb. registr. 248 non sequitur incongrue Grecismum D-e, quod apud gramaticos est satis usuale. b latius: α doctus — gelehrt: MLWTheodulf. carm. 25,196 si -isdoctrinalis pectoris antra riget Alcuinus. β docilis, docibilis — gelehrig, aufnahmebereit: MLWEkkeh. IV. cas. 47 p. 106,1 erat Hartmannus abbas ... praeter sapientię -emdoctrinalem dotem religionis tenacissimus. MLWChart. Heinr. Leon. 100 p. 151,8 quatenus ... illorum (antecessorum) innitamur vestigio (sic A pro imitamur vestigia) -idoctrinali observantia. 2 contemplativus, speculativus, rationalis — theoretisch, abstrakt, wissenschaftlich: a gener.: MLWEgbert. fec. rat. 2,543 Abraham ... per mathesin (gloss.: id est -emdoctrinalem scientiam; cf. Cassiod. inst. 2,3,6) regnare Deum cognoverat unum (MLWAlbert. M. bon. 406 p. 219,30. MLWibid. MLWal.). MLWAnselm. Hav. dial. 2,16 p. 1187^D -esdoctrinales rerum corporalium seu incorporalium similitudines nequaquam sunt contemnendae. MLWUrso gloss. praef. p. 19,4 causa intentionis eius (libri) est imperfecta et dispersa doctrina -um quaestionum. MLWAlbert. M. metaph. 1,1,1 p. 1,46 habitus per speculativum intellectum adepti scientiae verae nomen acceperunt et -esdoctrinales et disciplinales vocantur ideo, quia ex principiis non mutantibus ... docentur experientia non indigentes. MLWal. b de mathematica et partibus eius (cf. Cassiod. inst. 2 praef. 4 p. 92,5. 2,3,4. 2,3,6): MLWAlbert. M. phys. 8,2,1 p. 583,14 ‘sicut in rationibus -busdoctrinalibus’ (p. 253^b,3 περὶ τὰ μαϑήματα), quae sunt ‘mathematicae’. MLWmetaph. 1,1,1 p. 1,9 naturalibus et -busdoctrinalibus ... scientiis elucidatis. 1,1,6 p. 8,18 quorum ... est ... intellectus reflexus ad ipsum, hi -busdoctrinalibus et (add. pars MLWcodd.) mathematicis gaudent studiis. MLWal. v. et p. 880,52.usu MLWsubst. neutr. (ellipt. de geometria): MLWCarm. imag. 21,9,1,2 Christi genealogia formans ceu -a punctum in archipatribus locat (cf. notam MLWed.). MLWAlbert. M. phys. 2,1,8 p. 91,23 tales ... probationes dicunt causam, propter quam terra est sphaerica, et sumuntur in -busdoctrinalibus ad faciliorem doctrinam. MLWal. v. et p. 887,29. c de arte computi (de diebus non statis in circulo anni; cf. vol. I. p. 680,19) i. q. computabilis — zu berechnen(d): MLWChron. Lippold. p. 556,42 (catal. librorum) de -idoctrinali anno tractatus.