dispendium

dispendium, -i n.MLWscript.: dissp-: MLWActa reg. Burgund. 120 p. 291,30. dixp-, dixsp-: MLWChart. Bund. 528. I sumptus, expensa — Aufwand, Ausgaben, Kosten: A strictius de pecunia: 1 in univ.: MLWLex Sal. Merov. 92 qui persequi latronem coeperit, integram sibi compositionem simul et solutionem vel, quicquid -idispendii fuerit, revocabit. MLWLeg. Wisig. 5,4,22 ut ... inprobitas distrahentis et -umdispendium temperari possit emtoris eqs. MLWAnnal. Ianuens. I p. 50,19 quod (sc. piratarum expulsionem) annuali -odispendio decem milia marcharum argenti imperium fecisse non poterat. al. v. et p. 763, 37. 2 solutio, pensio (multae) — Zahlung, Leistung (einer Buße): MLWLeg. Wisig. 2,1,11 iudex ... si vetitum librum ... disrumpere ... distulerit, predicte damnationis -odispendio subiacebit. MLWLeg. Burgund. const. I 47,1 quia sceleratorum atrocitas nec suppliciis hactenus neque -isdispendiis ad integrum potuit submoveri. MLWHincm. divort. 12 p. 192,2 constitutio ponitur, quo -odispendio, qui eandem cartam infringere temptaverit, fisco multetur. B latius: 1 in univ.: MLWNarr. itin. nav. p. 188,2 plures illorum (sc. adversariorum) ... letalia exceperunt vulnera, ita ut nostri laboris -umdispendium ... optime compensaretur. MLWAlbert. M. miner. 3,3,2 p. 50^b,20 ad tales ... exarationes (sc. gemmarum) oportet habere instrumenta decenter aptata, quod non potest esse in partibus adamantis, nisi mollirentur sanguine hircino, et tunc esset -umdispendium et nimis sumptuosum. 2 de tempore i. q. dilatio, mora, retardatio — Verzögerung, Aufschub, Umstand: MLWArnulf. Sag. invect. 4 p. 98,8 excusationum -adispendia periculum imminens ... excludit. MLWOtto Frising. gest. 1,47 p. 65,16 permeata magno labore viarumque difficultatis -odispendio ... Bulgaria eqs. MLWChart. Carinth. V 120 hoc (sc. castrum mihi commissum reddere) sine more -odispendio paratus sum effectui mancipare.MLWc. sensu taedii: MLWChart. Turic. 941 p. 26,2 (a. 1255) testes ... sunt hii ... et alii quamplures, quorum ad presens non scribuntur nomina, ne videatur -umdispendium generari. 1505 presentibus hiis: Vol. de sancto monte ... et multis aliis, quorum nomina causa -idispendii reticentur.de incremento bisexti: MLWBeda temp. 13,10 concurrentes septimanae dies, quae ... propter -umdispendium (gloss.: id est dispositionem eqs.) bissexti necessario xxviii annis implentur. 3 de loco: a proprie i. q. circuitus, ambages — Umweg, Abschweifung: MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 232,14 iter unius diei ... longos anfractus et longa viarum -adispendia legendo vix triduo confecit Boto comes, ut ... rex ... evadere potuisset.in imag.: MLWCosmas chron. 2,26 p. 120,6 dum nostra tractamus stipendia, longe digressi sumus ab incepto opere viarum per -adispendia. MLWHugo Trimb. sols. epil. 270 ne per -adispendia plectar ire multa ..., placet, ut non omnia reserem occulta. b translate: α declinatio, error — Abweichung, Irrweg, Irrtum: MLWActa imp. Winkelm. I 425 (a. 1250?) ab illo deviationis ipsius (sc. Petri cardinalis) -odispendio ad fidem ... et beneplacita nostra (sc. Friderici imperatoris) ... festinare (sc. cives Auximi). MLWAnnal. Otak. MLWa. 1271 p. 187,33 per quam mutationem (sc. librorum diversorum per annum ecclesiasticum ad matutinas exhibitorum) -umdispendium et error circa minus officiatos generabatur. β doli adhibitio, fraus — Anwendung einer List, Täuschungsmanöver: MLWTheod. Palid. annal. MLWa. 1022 p. 67,38 Wernerus ... presulem convenit mentitus ei principes omnes ... in Cononem consensisse ...; -odispendio simili mentes singulorum principum corrupit. II damnum, detrimentum, iactura — Schaden, Nachteil, Einbuße, Verlust : A in univ.: MLWLiber diurn. 66 ut ... nullis ecclesiastica utilitas valeat sumitti -isdispendiis. MLWAnnal. Sangall. Bal. MLWa. 778 hoc anno domnus rex Karlus perrexit in Spania et ibi -umdispendium habuit grande. MLWChart. Tirol. 583 p. 61,35 (a. 1208) promisserunt ... dominus decanus et dominus Conradus ... hanc locacionem ... ab omni homine inpediente warentare et defendere in pena dupli dampni et -idispendii (778 p. 212,8 sub p. ... d. ... damni, -idispendii et interesse). MLWCarm. Bur. 23,2,4 vide ..., ne abutaris studio suspirans ad -umdispendium lucri (i. lucrum damnosum). persaepe. v. et p. 346,31. B defectus, vitium — Mangel, Fehler: MLWBeda temp. rat. 38,35 magnum sibi ... inveniet calculator annui circuitus occurrisse -umdispendium (disperdium F; MLWgloss.: damnum). 61,80 ne ... non solum inevitabile nostrae calculationis -umdispendium, sed et gravissimum catholicae fidei incurramus periculum. MLWNotker. Balb. gest. 1,33 p. 45,17 cum ... ipse legislator (gloss.: id est Moyses) ex instructione divina sapientissimus de gracilitate vocis vel -odispendio linguę tardioris causetur (cf. Vulg. exod. 4,10). C periculum — Gefahr: MLWWillib. Bonif. 5 p. 18,14 cum ... ingens peregrinationis exegisset discrimen gurgitumque maris evasisset -umdispendium. MLWVita Udalr. Cell. II 47 (24) quia caecitas noctis tenebrosae viaeque -umdispendium reversionem eius (sacerdotis) impediunt eqs. (MLWThietm. peregr. 8,72). v. et p. 764, 35. Mandrin