diligentia (-cia), -ae
f.MLW
script.: del-: MLW
l. 30. -ll-: MLW
l. 43. -ie-: MLW
l. 42.
usu MLW
plur.: p. 654, 13. I
cura, sollertia, accuratio, studium —
Sorgfalt, Umsicht, Aufmerksamkeit, Gründlichkeit, Genauigkeit, Eifer (in malam partem: MLW
l. 47): A
proprie: 1
strictius: a
in univ.: MLWGloss. med. p. 31,4 potest
hepar qualitercumque sanari et non sine ingenti curationis congrue de-a. MLWWillib. Bonif. 2 p. 9,9 Wynberchtes abbatis ... spiritali litterarum -adiligentia provocatus elegit magisterium. MLWGebeh. August. Udalr. p. 595,32 -adiligentia ... humilitatis exterritus aiebat hoc operis apostolicae ... dignitati, non suae congruere parvitati. MLWAlbert.
M. div.
nom. 3,15 p. 111,29 ‘ -adiligentia’ (MLW
PG 3,684B ἀκριβείᾳ), idest efficacia, ‘demonstrationum’, idest manifestationum.
persaepe. v. et p. 656, 6.
per MLW
prosop.: MLWAlleg. cam. 29 sexta
(cameraria Christi) est sancta -adiligentia mentis, illa ornat camaram. b
locut. adv.: MLWAntidot. Lond. p. 21,17 colas
(sc. confectionem) cum summa -adiligentia (MLWDipl. Karoli III. 80 p. 131,22.
saepe). MLWArbeo Corb. 16 p. 205,18 qui
(praepositus) virum Dei cum universo comitatu cum omni -adiligentia transponeretur
(sim. Chart. ord. Teut. [Hass.] 346 o. -iencia.
saepe). MLWDipl. Loth. I. 119 p. 273,30 qui
(missi) fideliter magnaque -adiligentia (dill-cia MLW
var. l.) ea
(sc. res) investigarent.
saepe. cf. MLW
l. 58. 2
latius: a
gener.: α
industria, sedulitas, opera —
Fleiß, Rührigkeit, Mühe(waltung): MLWWett. Gall. 35 p. 277,1 quae
(sc. Arbonenses thesauros suos in cellam viri Dei condidisse) per -amdiligentiam Erchanoldi ... tribuni sunt prodita MLW
eqs. MLWLand. Mediol. (?) hist. 3,31 p. 98,19 illecebrarum facetiis ac -adiligentia Matildis ... coronam ... duci Redulfo ... misit
(sc. Gregorius). MLWAdam gest. praef. p. 2,2 fortasse dixerit aliquis aut nihil eos
(pontifices) dignum memoria fecisse ... aut, si fecerant quippiam, scriptorum, qui hoc posteris traderent, -adiligentia caruisse. β
instantia, obsecratio —
(inständiges) Bitten, Nachdruck: MLWChart. Lub. II 10 p. 7,9 (a. 1229) ad instantiam et -amdiligentiam ... abbatis ... tres villas ... eisdem fratribus vendidimus
(sc. comes). MLWChart. Port. 177 p. 193,9 mansos in manus eiusdem nobilis
M. ... resignavit
miles cum -adiligentia postulando, ut MLW
eqs. (MLW
sim. 253 p. 257,11 cum -ciadiligencia). γ
appetentia, concupiscentia —
das Trachten, Verlangen: MLWChart. Argent. I 74 p. 59,16 (dipl. Heinr.
V.) quod
(ius) tot annis odiosa questus -ciadiligencia Argentinensibus subtractum esse conspeximus. δ
adimpletio congrua, convenientia —
getreue Erfüllung, genaue Übereinstimmung: MLWEpist. Ratisb. 10 p. 324,5 quanta prefiguratio in veteri, quanta -adiligentia in novo testamento, quanta reverentia in evangelio ... fuit. b
publ., iur., canon.: α
auctoritas, arbitrium —
Autorität, Schiedsspruch: MLWDipl. Heinr. IV. 59 sicut pater noster sua -adiligentia ... litem determinaverit, ita MLW
eqs. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 307,51 quae aecclesiae utilitati ... proficua fuerant, canonica -adiligentia ... diffinita sunt.
al. β
providentia, adiumentum —
Förderung, Unterstützung: MLWDipl. Heinr. II. 369 p. 472,16 imperialis nos contemplatio commonet illa ... disponere, que ad augmentum, -amdiligentiam et restaurationem venerabilium pertinet locorum (
inde 469 p. 598,12). γ
investigatio, quaestio —
Untersuchung, (Gerichts-)Verfahren: Dicta de disc. (MLWMG Lib. Lit. I p. 459
b,42) cum ... aecclesie audientiam et synodalem subterfugeret
Hildebrandus -amdiligentiam. c
medic. i. q. curatio —
Behandlung: MLWAesculapius 22 p. 36,18 si crura ... vel manus paralisin passae fuerint, primum capitis erit -adiligentia, ut ungatur et fricetur
(cf. Gariopont. MLW
pass. 5,26). d
rhet. i. q. brevitas —
Kürze, Prägnanz: MLWAnselm. Bis. rhet. praef. p. 100,13 cuius
(facultatis) longum et nimis diffusum laborem ad sat parvam -amdiligentiam perstrinximus (MLW
sim. 3,6 p. 177,13 parva quadam -ciadiligencia [ -adiligentia MLW
var. l.]). B
meton.: 1
caerimonia, sollemnitas —
Zeremonie, Feierlichkeit: MLWHraban. hom. I 68 p. 129
A pompa funeris, agmina exsequiarum sumptuosa, -aediligentiae sepulturae, monumentorum opulenta constructio vivorum sunt ... solatia. 2
intentio, consilium —
Vorhaben, Plan: Transl. Tib. 2 (MLWMGScript. XV p. 393,38; MLWs. XI.MLW
in.) multa donaria recepit
diaconus in sua et maxime mulorum prestantiam ad perficiendam suae reversionis -amdiligentiam (-adiligentia MLW
var. l.). II
dilectio, amor —
Wertschätzung, Liebe: MLWLand. Mediol. hist. praef. p. 36,22 ductus patriae atque civitatis meae amore nec non et cleri eiusdem -amdiligentiam
(sic MLW
codd.) ... gesta archiepiscoporum ... perscribere deliberavi.
Gansweidt