digero

digero, -gessi, -gestum, -eredigerere.MLWscript.: deg-: MLWl. 37. 65. p. 626, 25. al. deie-: MLWl. 65. diie-: MLWl. 39. adde MLWAntidot. Glasg. p. 111,27. MLWibid. MLWal. -gir-: MLWl. 25.MLWform.:MLWpraes.:MLWinf. -ire: MLWl. 46.MLWindic.: -et: MLWl. 25. -int: MLWl. 38.MLWperf. -es(i): p. 626, 29.MLWpartic. MLWpraes. vel MLWperf. usu subst: MLWl. 37. 44. p. 626, 4. 5. I strictius: A praevalente notione separandi, dissolvendi, in partes diducendi: 1 proprie: a gener: α proscindere, eruere — aufreißen, aufwühlen: MLWYsengrimus 4,806 Turgius et Sualmo tandem consurgere, nisi vix sua -to membra tulere solo. β promere, detrahere — abzapfen, abziehen: MLWTransl. Chrys. et Dar. 31 (28) cuniculo ... facto nec parva quidem ex eo (sc. vase) -i potuit gutta. b natur. et medic.: α deducere, egerere — (reinigend) abführen, ausscheiden: MLWAesculapius 13 p. 17,17 aliquoties aquam per nares -untdigerunt (sc. catarrhosi). MLWRecept. Lauresh. 1,2 p. 108 -itdigerit antidotum flegmam frigidam, quae de cerebro descendit in stomachum. 1,29 p. 114 donec venenum -atdigerat (sc. patiens) per ventrem aut per urinam. MLWAntidot. Bamb. 52 citonatum, qui ... catarrum calefaciendum -itdigerit et tracea stomachi purgat (MLWAntidot. Glasg. p. 149,13 -giret). MLWVita Eberh. Salisb. II 9 p. 102^b,30 miles quidam calculosus ... sic calculum -itdigerit, quod nullam molestiam sensit. MLWTract. de chirurg. 405 cum ... hoc factum fuerit, quod materia sit -ta, linguam bovis imponimus (sc. apostemati). MLWal.exhalare, discutere — ausdünsten, abbauen: MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1074 p. 189,9 hi, qui intus erant, videntes ... nec ebrietate sola, quae tempore -i solet, sed ... odiis et ... furore homines agitari. MLWVita Theog. 2,16 p. 474,44 priusquam vinum -ret miser, amarum mortis poculum epotavit. β conficere, decoquere, purgare — zersetzen, verarbeiten, verdauen, reinigen: MLWConvers. Afrae 6 p. 59,26 animam intra corpus inclusam manducantis et bibentis (bibentes et de-entes A1a). MLWAntidot. Bamb. 36 hii ..., qui ... cibum bene non -int (MLWAntidot. Berolin. 39 -untdigerunt. MLWAntidot. Glasg. p. 155,42 diierunt). MLWAlfan. premn. phys. 11,3 p. 87 fit ... bonus odor ex humoribus in corporibus optime -tis (MLWPG 40,660^A πεφϑέντων). MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 139,4 carnes ... inceptas -i dat mater pullis suis. MLWAlbert. M. animal. 1,543 numquam aliquid congrue ... -iturdigeritur, nisi quod distributum est in partes -entis. 1,608 trahit splen turbiditatem sanguinis et -itdigerit eam. MLWThadd. Florent. cons. 28,13 si ... non possit (sc. patiens) -ire ... carnes. saepe.spectat ad plantas: MLWAlbert. M. veget. 1,83 superabundantiam humoris evocando calor solis terminat et -itdigerit et convertit in nutrimentum. 2,90 folii ... materia est humor aquosus non bene -tus. saepius. γ temperare — (zu)bereiten: MLWEkkeh. IV. bened. II 248 sucum pomorum, siceram, fac, Christe (gloss.: sicera est ... sucus ..., qui melle -tus ut vinum inebriat). c techn. i. q. secernere, (e)mundare — (ab)scheiden, läutern: MLWAlbert. M. animal. 20,18 quando aurum -iturdigeritur et decoquitur, ea, quae non sunt de natura auri sicut lapides ..., separantur ab auro. 2 translate i. q. dissipare, compescere — zerstreuen, zurückdrängen: MLWAlfan. premn. phys. 1,86 p. 21 data sunt homini ... decem milia virtutum ... annullare atque -eredigerere (indigere MLWa. corr. A, dirigere P. B; MLWPG 40,532^A διορϑοῦσϑαι [διωϑεῖσϑαι F]) subdolas eorum (animalium) potestates. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1074 p. 187,8 cum iram paululum -isset (sc. Anno). B praevalente notione ordinandi: 1 proprie i. q. disponere, distribuere, in ordinem redigere — (an)ordnen, einteilen, gliedern: a gener.: MLWAldh. ad Acirc. 6 enigmatum capitula primitus quaternis versiculorum lineis de-ta (-ta, deiesta MLWvar. l.) ... carminantur. MLWLamb. Leod. Matth. I praef. p. 74,16 quod ... conscripseram per cedulas dispersum, in libello per capitula -ssi. MLWAlbert. M. sent. 2,12,1^capit. utrum omnia simul facta sint ..., aut per senarium dierum numerum -ta. MLWHugo Trimb. registr. 301 Gwaltherus metrificans Alexandri gesta quedam intermiscuit scripta per -ta. MLWal. b milit. i. q. instruere — aufstellen: MLWWandalb. martyr. concl. 2,1 his (carminibus) -ta micant simul caelestis patriae et militiae agmina (in imag.). MLWWaltharius 181 numeratam per latos aciem campos -ssit.MLWpartic. MLWperf. usu MLWsubst.: Fund. Walds. 2 (MLWMGScript. XV p. 1089,32sq.; MLWs. XIII.²/XIV.¹) marchio ... -torum miliciam viriliter provocabat; sed ex adversa acie Gerwicus ... eciam -torum gloriam affectans precipitavit se viriliter in occursum. 2 translate: a perscribere, (in tabulam) congerere, litteris mandare — zusammenstellen, verzeichnen, (schriftlich) niederlegen: MLWWillib. Bonif. 6 p. 30, 2 in quo (libello) ... ecclesiasticae constitutionis iura pontificalibus sunt -ta conventibus. MLWCapit. reg. Franc. 185 p. 6,16 qui (notarius), quod ipsi (episcopi) invenerint, describat et ipse ... ea, quae inventa et -ta fuerint, ... conservet. MLWChart. Naumb. I 175 p. 155,25 bona, que hic -ta sunt, ... rata feci ecclesie Buzaugensi in plenam ... possessionem. MLWal.depingere, delineare — zeichnen, skizzieren: MLWPs. Boeth. geom. 455 superius ... -tae descriptionis formula hoc modo utebantur Pythagorici. 947 superius ... -tae formulae in descriptione diverse formatis multifariisque utebantur Pythagorici caracteribus. b componere, conscribere — ab-, verfassen: MLWFlod. hist. 2,10 p. 155,6 conventiale ... scriptum -tum ... reservatur utriusque partis assignatione roboratum. Otto Frising. gest. p. 1,7 (epist. Frid. I. imp.) cronica, quae tua sapientia -ssit ..., suscepimus. al. c referre, (e)narrare — berichten, schildern: MLWIonas Bob. Columb. 2,23 p. 282,25 cum ... cuncta ... in aures praesulis de-isset, placuit beato Honorio regularis series. MLWManeg. c. Wolfh. 23 p. 105,6 cum in ... viri hystoria de ... omnibus plene lucideque -tum sit. saepius. v. et p. 628, 67. d exponere, tractare — darlegen, behandeln: MLWAldh. ad Acirc. 10 p. 96,19 ancipitem metricae artis scrupulum luce clarius de-isti (degesisti MLWvar. l.). MLWBeda temp. rat. praef. 4 dicebant fratres eos (libellos) brevius multo -tos (gloss.: expositos et ordinatos; -odigero id est expono vel extramitto) esse, quam vellent. MLWWandalb. martyr. MLWcomm. 6 hoc ... gratificum libro videbis -tum breviter tibi sciendi ... questum. MLWGerb. (?) astrolab. 8,1 hactenus artificialibus horis -tis de aequinoctialibus et inaequalibus deinceps dicam. al. e commemorare — erwähnen: MLWTrad. Ratisb. 810 p. 385, 35 (a. 1143/48) altario patroni -torum decem denariorum sint obligati (sc. mulier cum sua parentela). II latius: A facere, per-, efficere — ins Werk setzen, bewerkstelligen, aus-, durchführen: MLWGesta Neap. 16 fecit episcopus ... basilicam beati Laurenti ... mirificis constructionibus -tam. MLWVisio Karoli M. p. 293,22 scripturam in eo (gladio) -tam lege. MLWHrotsv. Pel. 61 his ita -tis simulata pace quievit ... urbs (MLWGong. 419. MLWal. Trad. Petr. [FreibDiöcArch. 15. 1882. p. 140,28]). MLWDipl. Heinr. III. 134 p. 170,2 ecclesiam ... restauravit archiepiscopus ...; cuius rei ex amussim -ta serie dignum duxit ... petere, quatinus eqs. MLWal. B concipere, decernere — planen, beschließen: MLWLeg. Wisig. 12,1,3 p. 408,13 ea, que illorum (episcoporum) ore nostreque glorie hortatu -ta sunt, in notitiam deducimus singulorum. MLWDhuoda lib. man. 4,5,5 tumorem elationis in mansuetudinis pensum vertendo magnam -ssimus ordinem. MLWHelm. chron. 5 p. 14,6 ad effectum perducta sunt omnia, quae fuerant animo pii principis -ta. C peragere, transigere — verbringen: MLWAgnell. lib. pont. 150 p. 375,14 moribus praecipuus vitam -ssit Felix honestam.medial. i. q. transire, effluere — verstreichen, vergehen: MLWHrotsv. Mar. 85 tandem, -tis bis denis scilicet annis, contigit eqs.