devolvo

devolvo, -volvi, -volutum, -eredevolvere.MLWstruct. notabiliores:MLWc. MLWdat.: p. 534, 10. 36.pendet in MLWc. MLWabl.: p. 534, 14.MLWmetr. dĕv-: MLWl. 53. I proprie i. q. (deorsum) volvere — (herab-, nieder)wälzen: A act. et pass.: 1 demoliri, diruere — abtragen, niederreißen: MLWGerh. Sted. annal. p. 206,50 hic (prior) ... monasterium ... ad terram usque -ensdevolvens novi monasterii fundamenta ordinavit. 2 versare — oftmals umwenden: MLWConc. Karol. A 16^B evolutis (-tisdevolvetis MLWvar. l.) ... paginis ... nullis conprobare quiverant proceres testimoniis, ut MLWeqs. B medial. (refl.: l. 55): 1 decidere — hinabstürzen: MLWArbeo Corb. 40 dum puer parvulus ... secus muris ecclesiae incaute decurreret, pede lapsus in praecipitium -baturdevolvebatur (decadebat MLWVita Corb.) castri. 2 occidere — untergehen, sinken (de sole): MLWVulf. Marc. II 185 ignis (i. sol) bis seno -tusdevolutus in ordine caelo. 3 verti — sich (herum)drehen: MLWPetr. Dam. epist. 108 p. 196,18 quod ... caelestis sperae machina sic se in semetipsam semper et non in exteriora -itdevolvit (-atdevolvat MLWvar. l.), ut in unius emisperii sui revolutione diem, in revolutione vero alterius expleat noctem. II translate: A de hominibus: 1 act.: a gener. i. q. adducere, advehere — hin-, heranführen: MLWVita Willib. p. 16,36 cum eum ad quinquennii metam temporis rota -retdevolveret. b iur. i. q. instituere — einsetzen: MLWChart. scrin. Col. B 689 (a. 1245) Godefridus per sententiam scabinorum in sepedictam hereditatem -tusdevolutus est, quousque MLWeqs. 2 medial. i. q. ad-advolvo, per-pervolvo, devenire — (hin)kommen, gelangen, geraten: a de loco (in imag.: l. 66): MLWErmenr. ad Grim. 19 p. 556,44 via coepta relicta in alias partes ... -ordevolvor. MLWAdam gest. 1,39 cum ... barbarorum irruptio in ... regno Francorum ... debacharetur, contigit etiam eos ... ad quendam Frisiae pagum -idevolvi (ex Bovone Corb.). MLWPetr. Cas. (?) chron. 3,71 Africanam -tidevoluti dum essent (sc. christianorum exercitus) ad urbem, ... illam expugnantes ... ceperunt.adde: MLWErmenr. ad Grim. 29 p. 567,22 me ... ita precipitem scio, ut, si bacillum tuum non intermiseris, ad capillos usque -emurdevolvemur. b de statu i. q. delabi, revolvi, incidere, descendere — ver-, anheimfallen, herabsinken, sich versteigen (zu): MLWConc. Merov. p. 63,18 foeminae ..., si ad coniugium probantur iterum -taedevolutae, a communione pellantur. MLWHraban. epist. 30,5 nisi forte aliquo crimine maiore implicetur servus aut in perfidiam -aturdevolvatur. Vita Liutg. II 2,26 postquam ad improbiores prepositos -tidevoluti ipsi in nostrae professionis titulo neglegentiores ... esse coepimus. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 887 p. 105,30 qui (Liutwart) ... ad tantam -tusdevolutus est stultitiam, immo vesaniam, ut MLWeqs. MLWChron. Camer. 3,6 postea ... ecclesia haec -tadevoluta est paupertati. MLWOtto Frising. chron. 4,10 p. 197,8 non ad penitentiam motus, sed ad obstinationem -tusdevolutus Iulianus.implicari, irretiri — sich verwickeln, verstricken: MLWLibell. prec. Trec. 1,17,5 heu mihi infelicem, in tantis peccatis, ... in tam multis iniquitatibus -tusdevolutus. B de rebus: 1 act.: a gener.: α (ordine) complere, decantare — vollführen, absingen: MLWArbeo Corb. 43 quidam ... oratorio permanserunt psalmodiam -entesdevolventes (desolventes MLWed. Brunhölzl) et tanti viri corpus custodientes. β imputare, ingerere — schieben (auf), vorwerfen: MLWPetr. Dam. epist. 85 p. 457,33 cum ... huius rei (sc. defectus pigmenti in convivio nuptiali) calumpniam sponsus in matrem non sine quodam iurgii tumore -retdevolveret. b iur.: α assignare, tradere, (hereditate) relinquere — übertragen, übereignen, vererben: Hist. princ. Thur. 4 (MLWMGScript. XXIV p. 820,32) que (Caecilia coniunx) ad eum (Ludewicum) mansorum ... ex hereditaria successione -vitdevolvavit (MLWChart. Babenb. 450). MLWChart. Sangall. B 575 cupiens Adilheidis domum suam ... ad sorores conventus ... -eredevolvere. β irrogare — verhängen: MLWChart. Turg. II 34 p. 118,3 (a. 1152) advocato ... Cǒnrado pro banno regio sexaginta solidos componat (sc. persona petitionem infringens), quem iuxta tenorem nostrę sententię in ipsum -eratdevolverat. 2 medial.: a gener. i. q. elabi — entgleiten: MLWChart. Neocell. Brixin. 112 (a. 1277) ne gesta hominum a memoria -anturdevolvantur, expedit ea scripturis ... roborari. b iur. i. q. transire, cadere (ad) — übergehen, fallen (an): MLWDipl. Karoli III. 78 undecumque ... sancto loco ... iuste et legaliter -tadevoluta sunt (sc. res). MLWMirac. Liutg. II 1 p. 238,4 ad quendam civem ... hereditario iure fuit -tadevoluta area (MLWBurch. Ursb. chron. p. 71,27. MLWal.). MLWChart. Babenb. 201 area ... ad ecclesiam libere et absolute -eturdevolvetur (MLWChart. Brixin. 115). MLWChart. Sangall. B 337 p. 260,10 bona iure feodali ad ipsos (liberos) ... -enturdevolventur. MLWTrad. Patav. 1017 quod ius hereditarium ... predii ad me ... -aturdevolvatur (cod., devolatur MLWed.). MLWChart. Lux. III 466 p. 509,32 debent castrum et villa ... redire seu -idevolvi et pertinere ad illos (sc. coniuges). persaepe. v. et MLWl. 55. 67.cf. divolvo.