1.
detergo, -tersi, -tersum, -eredetergere.MLW
partic. MLW
perf. usu MLW
subst.: p. 491, 45.
confunditur MLW
c. detego:
p. 487, 47. 49. 1
abstergere, tergendo auferre, deluere —
weg-, abwischen, abwaschen (absol.: p. 491, 33): a
proprie: α
in univ.: MLWAmalar. off. 3,19,31 si per incuriam sacerdotis ante oram sacrificii aliquae maculae inhaeserunt
(sc. calici) ..., has suo sudario -atdetergat
diaconus ora sacrificii. MLWWalahfr. Mamm. 20,19 sudorem ... sacri -itdetergit
ursa corporis. MLWAgius vita Hath. 20 sudorem defluentem linteolo -eredetergere. MLWFroum. carm. 19,13 si capud inclinas, vetulo de flegmate guttas, quod tibi pigredo -sitdetersit pectore duro. MLWVita Burch. Worm. 14 omni spurcitia foris proiecta omnique fuligine -sadetersa (detrusa MLW
var. l.) ... Deo dicata est ... domus. β
de lepra, scabie: MLWHerm. Iud. conv. 19 p. 120,8 Naamam Iordanicis ... lotus fluentis a lepra carnis visibiliter est curatus ...; illius caro -sisdetersis elefantie sordibus infantis recepit munditiam. b
in imag.: MLWWolfhard. Waldb. 3,6
a p. 272,20 quid in te deifica virtus sit operata, nubilo cordis -sodeterso recogita
(sim. MLWEpist. Teg. 101 meroris nebula -sadetersa.
v. et p. 487, 47. 49). MLWSalom. III. carm. 2,31 amplius ipse ... defunctum lugeo fratrem; ... Seth vobis
(sc. Adae et Evae) veniens fletus -eratdeterserat omnes. MLWThietm. chron. 4,56 in sacro baptismate nevam originalem -sitdetersit
Miseco dux. 7,74 peccati maculam peracti ... elemosinarum largitate -sitdetersit
rex. MLWOtto Frising. chron. 8,9 p. 404,5 erit ‘caelum novum et terra nova’ ... omni ... inequalitate ac squalore -sodeterso ad instar paradisi Dei purificata (MLWChart. Mar. Magd. 64 [epist. papae] squalorem -atisdetergatis). c
translate: α
demere, tollere, abolere —
beseitigen, aufheben, tilgen: MLWEpist. Teg. 51 omni suspicione -sadetersa scitote, quod MLW
eqs. MLWAlbert. Aquens. hist. 9,19 hiemis gravi frigore -sodeterso (MLWVita Norb. II 40 p. 1284
B. MLW
sim. MLWOtto Frising. gest. 1,46 p. 64,5 hyemalis algoris austeritate -sadetersa). MLWCarm. Bur. 40,2,2 agricolis ... cum venerit ultima messis, semina dant fructum, -untdetergunt gaudia luctum. MLW
al.de culpa, peccato MLW
sim.: MLWEpist. Wisig. 1,2 (ed. J. Gil) obtabam ... inmensa peccamina nostra, que nostris non -〈r〉guntur (deteguntur MLW
ed. Gundlach) ex meritis, tuis
(sc. episcopi) saltim orationibus ablui. MLWLigurinus 123 est ... racio, que ... ausa tueri nostra queat veniamque dare et -eredetergere culpam. β
?absol. i. q. (terrenis) abrenuntiare —
(den irdischen Gütern) entsagen: MLWFroum. epist. 3 p. 5,18 quod
(pecus), postquam monomachię studio -eramdeterseram, nullo modo possederam
(an MLW
intrans. MLW
c. sensu se emendandi?). 2
abluere, tergendo purgare, tergendo siccare —
(rein) waschen, reinigen, abtrocknen: a
proprie: MLWVita Arnulfi 21 calciamenta a pedibus
(sc. leprosorum) detraens adque -ensdetergens. MLWHrotsv. Pel. 220 iussit
rex omne ... 〈cum〉 lavacro corpus
(sc. Pelagii) -eredetergere puro. MLWFroum. carm. 16,4 palpando plagas -sitdetersit vulnera
(sc. Christi) Thomas. MLWConstant. Mett. Adalb. 14 p. 663,6 propriis manibus aut lavabam aut -bamdetergebam
(sc. vulnera virorum). MLWConsuet. Marb. 256 cum pedes omnium
(fratrum) loti fuerint et -sidetersi
(item 276
[cod. L]). MLWChart. Aquens. 124 MLWl. 25 de lintheo Domini, quo -sitdetersit pedes discipulorum. b
in imag.: MLWEpist. Wisig. 8,138 (ed. J. Gil) fidei catholice puritas, quousque -sosdetersos (detersor MLW
ed. Gundlach) erroribus ceperit, tanta frugum nobilitate multiplicat tantaque celsitudine suffragando〈s〉 sublimat, ut usque ad celum perveniant. MLWHist. peregr. p. 169,3 post tam pluviose ... noctis intemperiem celo nubibus -sodeterso MLW
eqs. Niederer