detego

1. detego, -texi, -tectum, -eredetegere.MLWscript. et MLWform.: dist-distego: MLWGloss. II 735,41 St.-S.MLWimperf. MLWconi. -ritdetegerit: MLWl. 46.MLWperf. MLWindic. -esitdetesit: MLWChron. Noval. MLWapp. 10.usu MLWmediopass.: p. 487, 39; MLWrefl.: p. 487, 32.MLWstruct. MLWc. MLWabl. pro gen. respectus: p. 487, 7. 19.MLWpartic. MLWperf. usu MLWadi.: MLWLeg. Wisig. 3,4,6; MLWsubst.: p. 487, 3. MLWal.confunditur MLWc.:deicere: p. 487, 5. 35. MLWal.detergere: p. 487, 26. 47. 49. adde MLWGloss. II 238,10 St.-S.detinere: p. 487, 17.tangere: MLWl. 46. I retegere, aperire, patefacere, (de)nudare — ab-, auf-, entdecken, öffnen, freilegen, enthüllen, sichtbar machen, entlarven: A proprie: 1 in univ.: a strictius c. sensu tecto privandi: MLWLex Baiuv. 10,2 de mita ..., si illam -ritdetegerit (tetigerit, -eritdetexerit MLWvar. l.) aliquis vel incenderit, cum iii sold. conponat. MLWAgius vita Hath. 12 dicebat ... se quasi in aere raptam et omnia monasterii aedificia -tadetecta vidisse. MLWEberw. Magner. 57 ecclesia ... -tadetecta atque deserta bestiis nonnumquam erat pervia. MLWal. b latius: Steph. Wilfr. 13 p. 207,16 mare ... terras fugiens, litora -ensdetegens in abyssi matricem recessit. MLWHrotsv. Cal. 9,13 qui (iuvenis) -tumdetectum corpus honorifice texit. MLWSap. 7,1 -edetege duram, Karitas, cervicem et sustine percussoris ensem. Chron. Clus. 7 (MLWMGScript. XXX p. 962,29) nox astra -eratdetexerat. MLWStatut. ord. Teut. p. 124,3 in bona sexta feria ... quando crux -iturdetegitur vel denudatur, venia (sc. fit). saepius.MLWmedic.: MLWBrunus Long. chirurg. 1,15 p. 113^E si fistula iam fecit impressionem in osse, tunc, si non est -tumdetectum, necesse est, ut -aturdetegatur cum instrumentis convenientibus ...; quod si non sanatur, ... tunc ... iterum -aturdetegatur et abradatur. 1,19,3 p. 117^D est necesse, ut seces super locum (sc. fracturae), ut -asdetegas costam fractam. 2 re-retego, effodere — ausgraben, exhumieren, ‘erheben’: MLWNotker. Balb. martyr. VIII. id. Iul. p. 1117^A ad augmentum ... sanctitatis martyrum declarandum, cum post annos plurimos transferendi gratia -renturdetegerentur MLWeqs. Transl. Bav. 1 (MLWMGScript. XV p. 597,23) ob quandam infamiam eliminandam visum est eidem patri pios sancti Bavonis -eredetegere cineres. MLWal. 3 illuminare — erleuchten: MLWWalahfr. Gall. 1,11 p. 292,18 cum ... lucifer suo processu noctis latibula -issetdetexisset.adde: MLWCarm. Paul. Diac. app. II 49,2 Christe, ... noctis tu tenebras inlustrans -isdetegis atras. B translate (interdum c. sensu deprehendendi, e. g. p. 487, 7. 19): 1 spectat ad homines: a in univ.: MLWConc. Merov. p. 76,8 si quis clericus in causis ... praebuerit iuramenta et post rebus evidentibus -iturdetegitur perierasse MLWeqs. MLWLeg. Wisig. 12,2,6 -tusdetectus damnationis date ultionibus punietur. MLWLex Baiuv. 9,8 quod si furem celare voluerit periurans, et postea -tusdetectus (deiectus, intectus, intecto MLWvar. l.) inventus fuerit, tamquam ille fur ita in crimine damnetur. MLWLeg. Lang. p. 209,25 si stupri crimine -taedetectae fuerint mulierculae. MLWBernh. Const. can. 15 p. 489,4 qui (sc. haeretici) ... -tidetecti sunt falsantes sanctam scripturam. MLWStatut. ord. Teut. p. 82,13 si detractor in criminalibus ... inter fratres -tusdetectus fuerit. saepius. b praedicare, laudare — (ver)künden: MLWVita Dagob. prol. p. 512,22 studebo ... eum -eredetegere dictis, qui gloriatur in caelis. 2 spectat ad res: a in univ.: MLWLeg. Wisig. 2,1,6 p. 50,6 per quam (condicionem) ... fraus evidentissime -aturdetegatur (Vita Heinr. IV. 10 p. 34,4. saepius. MLWsim. MLWDipl. Zwent. 20 p. 55,19 fallentium ... calliditatibus -tisdetectis. MLWal.). 6,1,2 p. 248^a,15 cum ... per accusatoris indicium -tumdetectum (iudicium detentum R2) constet ac publicatum esse negotium. MLWRadbert. fid. 1,586 illa ..., que necdum ... luce veritatis comprehenduntur nec falsitatis mendacio -unturdeteguntur, ... fide ferenda sunt. MLWWalahfr. Mamm. 19,35 iam -edetege, demens, qua ratione feras ... viceris. MLWChart. Fridesl. 56 quod si nobis ignorantibus aliquem eorum (malefactorum) ... oppidum intrare contigerit, statim hoc -todetecto ... compellemus exire. persaepe. b ostendere — offenbaren, zeigen: MLWHucbald. Leb. 17 p. 892^D visum ... ei (Ludgero) est in somnis sanctissimum Christi sacerdotem Lebwinum secum loqui et sui -eredetegere (detergere MLWed.) locum sepulcri. MLWHrotsv. Pel. 376 quo ... patenter -retdetegeret (sc. Deus) dubio causae secreta remoto. MLWTheod. Trev. transl. Celsi p. 402^F qua occasione ... beata eius lipsana mortalibus sint tandem -tadetecta. Vita Heinr. IV. 1 p. 13,12 ut haec scripta nulli -asdetegas. MLWal.MLWrefl.: MLWHrotsv. Agn. 400 quanto se virtus Christi plus -itdetegit orbi. c confirmare, testari — bekunden, bezeugen: MLWEpist. var. II 2 p. 301,32 qui (testes) hanc rem bene sciunt et eam -eredetegere ... valebunt. d (re)solvere — erklären, lösen: MLWRadbert. corp. Dom. 5,46 his (aenigmatibus) -tisdetectis (deiectis Tg). e mediopass. i. q. intellegi, manifestari — erhellen: MLWGodesc. Saxo theol. 19 p. 260,5 ut nihil ambiguitatis cuilibet vel nimis tardo vel contentioso relinquatur, aliis idipsum (sc. mysterium trinitatis) testimoniis evidentissime -aturdetegatur. II tegere — (be)decken: Steph. Wilfr. 16 culmina corrupta tecti (sc. ecclesiae) renovans, artificiose plumbo puro -ensdetegens MLWeqs.distinguere — besetzen: MLWIoh. Scot. carm. 4,10 actibus eximiis conlucent pepla mariti, gemmarum serie -itdetegit (cod.; series contegit edd.) Irmintrud indusias. III demere, tollere — wegnehmen, aufheben: MLWPass. Praeiecti I prol. p. 226,7 orandus est ... Deus pater, ut densissimi pectoris obtunsique sensus nubila -atdetegat (detergat MLWvar. l.; inde Vita Sadalb. prol. [MGMer. V p. 50,14]. MLWsim. MLWIordan. Saxo princ. 126 segnitiei nebulas -eredetegere [detergere T]). Herrand. ad Walram. (MLWMG Lib. Lit. II p. 288,46) natura secretum amavit, sed ... rex vester naturae involucrum -xitdetexit, qui omnem pudorem ponit in propatulo.