lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

desuper

GWB bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

desuper

Bd. 3, Sp. 483
desuper (de super) MLWadv. et MLWpraep. (cf. de p. 44,32) I adv.: A de loco: 1 e superiore loco, ex alto, superne, deorsumvon oben, herab: a in univ.: MLWPaul. Diac. Lang. 5,2 p. 144,6 multas ... ei (Perctarit) iniurias faciens fuste eum insuper (om. C. D) percutere -rdesuper (erasum G2, MLWom. G5c) et urguere non cessabat Unulfus. MLWAgnell. lib. pont. 131 p. 364,42 exclamavit abbas voce magna ad suos, ut eum -rdesuper de tecto (sc. monasterii) deponerent. Vita Heinr. IV. 7 p. 25,13 minister doli sursum ... scandens -rdesuper observabat. MLWMetell. exp. Hieros. 2,243 cum -rdesuper obtenebrantur catholici nube sagittarum. MLWHeinr. Lett. chron. 28,6 p. 204,26 elevabat ... unusquisque (sc. oppugnatorum) consocium suum -rdesuper (sc. de turri) in castrum. saepius. v. et p. 484, 62. 485, 18.in imag. de arrogantia: MLWGunzo epist. 9 p. 37,18 -rdesuper immissi impetus gravitate sollicitabar. b caelitusvom Himmel (herab): MLWWillib. Bonif. 6 p. 31,19 inmensa roboris moles divino -rdesuper flatu exagitata ... corruit. MLWCand. Fuld. Eigil. II 17,77 -rdesuper adveniens ... arbiter orbis (sc. Christus). MLWVita Pirmin. I 1 Deo -rdesuper cuncta illius opera dispensante. MLWCarm. Cent. 67,5 〈de〉super, oro, tua (sc. Dei) defendat dextra iacentes (sc. in lecto). MLWThietm. chron. 6,11 Deus pater ingenitus, speculator -rdesuper. saepe.expressius i. q. divinitusvon Gott, durch göttliche Fügung: MLWVita Desid. Vienn. 14 tantam bonam (animam) in unum hominem -rdesuper fuisse fundatam. Humb. Sim. 3,5 p. 204,17 principes ecclesiis Dei tutores ... assignati relicto officio -rdesuper sibi commisso MLWeqs. MLWal. 2 (in)super, supra, in superiore parte, in summodarüber, darauf, oberhalb, oben: a in univ.: MLWLex Baiuv. 4,19 si quis alicui scalam ... eiecerit ... et ille -rdesuper fuerit relictus. MLWAgnell. lib. pont. 64 p. 323,11sq. deferantur quatuor pedes, et ponite mensam -rdesuper; quatuor ... pedes quatuor evangelistae sunt ..., mensa vero -rdesuper est sancta ara MLWeqs. MLWVita Emm. 35 cumque ... a sepulchro humum removissent, erat inmensus lapis -rdesuper (asuper MLWvar. l.) constitutus. MLWWiduk. gest. 2,11 p. 77,2 Thancmarus ... stabat iuxta altare depositis -rdesuper armis. MLWGerh. August. Udalr. 1,14 MLWl. 28 episcopus ... sepulchrum sibi fodere ... et ... arcum muratum -rdesuper curvare praecepit. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 189,29 falconum ... modus est volare alte et stare -rdesuper in directo falconarii. saepe. v. et p. 478, 37. 38.in imag. de regimine: MLWTrad. Lunaelac. 115 (a. 805) Kamalo monachus -rdesuper (sc. super Maninseo) constitutus prepositus. 75 honorando ... Lantperhto abbati de monasterio Maninseo -rdesuper regere videtur.longiusweiter weg: MLWAlbert. M. metaph. 1,5,4 p. 74,67 ‘parum ... -rdesuper (p. 990a,23 ἄνωϑεν) aut subtus (sc. de centro universi)’ est ‘iniustitia’. b in scripto: MLWTrad. Frising. 29 p. 57,26 (a. 769) pars ipsius (ecclesiae) ... -rdesuper scripta. c in formulis chartarum de collocatione in fundis fere i. q. ibidem, inibietwa: daselbst, darauf: α de aedificiis: MLWCod. Lauresh. 858 (a. 766/67) mansum i cum casa et scura -rdesuper (sc. confirmamus). MLWChart. Sangall. A 257 p. 245,11 dono ... in eadem marcha tam terris, domibus -rdesuper positis, campis ... hobas vestitas cum mancipiis (Dipl. Ludow. Germ. 12 hobas duas cum casis -rdesuper p. MLWTrad. Ratisb. 28 p. 35,12 mansos tres ... cum ... ędificiis -rdesuper p. MLWal.). MLWChart. Laus. 341 p. 305,9 trado ad ipsam casam Dei casale cum casa desuperstante (sic). MLWDipl. Otton. I. 145 p. 226,10 ubi (sc. in area) stationes -rdesuper extant, quas tenere videtur Iohannes. MLWal. β de hominibus: MLWTrad. Frising. 229 (a. 806) non in aliud ei (diacono) commendavimus (sc. episcopus) ecclesiam ..., nisi ut minister noster -rdesuper fuisset et servitium ... fecisset. MLWTrad. Corb. 27 tradidit Haddo in Stalo duas partes de manso et hominem nomine Wunred -rdesuper manentem (MLWDipl. Ludow. Germ. 154 [interp.] unum mansum ... cum hominibus -rdesuper manentibus. MLWsim. MLWChart. Lux. I 76 p. 66,30 [dipl. Ludow. Pii] villam cum ... mancipiis -rdesuper comanentibus. MLWChart. Rhen. med. I 105 p. 109,28).spectat ad actionem vindiciarum servandarum causa obsedendi: MLWTrad. Lunaelac. 120 (a. 821) cogitabo ... vobis (MLWsc. abbati) vestire, quod ego habeo ad Mulipah, sicut ... missi vestri -rdesuper sedere fecerunt duos vices et nunc ego in tercio vice vobis vestitum abeo. 3 sursumnach oben, hinauf: MLWAgnell. lib. pont. 122 p. 359,26 patricius faleras equum superimponi iussit, ascendit -rdesuper. Vita Lamb. Nov. Op. 9 (MLWMGScript. XXX p. 952,6) aperto sanctuario felicem animam -rdesuper ad coelum duxerunt (sc. angeli).forasheraus: MLWInvent. Memmii 1 (MGMer. V p. 366,8) Deus ... eam (aquam) ... -rdesuper fontem (om. 2) manare fecit. B de additione i. q. insuper, praetereaobendrein, überdies, außerdem: MLWTrad. Lunaelac. 57 (a. 824) dono virgas v MLWeqs.; ... trado -rdesuper de ipsa terra virga i et fustum unum pro remedium animae meae. MLWConsuet. Trev. 56 trium sustentatione pulmentorum ... sint fratres reficiendi abbate -rdesuper, quibus voluerit, caritatem faciente. MLWibid. iterum. MLWConst. imp. II 80/81 p. 102,13 milites et habitatores ipsius castri Gonzáge -rdesuper ponimus (sc. Fridericus rex) in perpetuo banno nostro; preterea MLWeqs. C de relatione i. q. de hac re, super hocdiesbezüglich, darüber: MLWDipl. Heinr. II. 509 p. 652,20 comitatum ... in potestate predicti abbatis ... donavimus, ... ut ipse suique successores ... dehinc liberum habeant arbitrium quoquo modo -rdesuper precipiendi (inde MLWDipl. Conr. II. 23). MLWAnnal. Worm. MLWa. 1226 p. 146,11 obtinuit episcopus ... domum ... suam esse debere; acceptis itaque privilegiis imperialibus -rdesuper coram principibus MLWeqs. MLWChart. Friburg. 192 p. 164,2 in huius rei evidentiam presentem -rdesuper conscribi fecimus paginam. saepius. D de tempore i. q. deinde, deincepsdarauf, sodann: MLWAntidot. Glasg. p. 112,40 que (sc. impensa) siccas, tundis et cribellas ... et -rdesuper paulatim iungis. p. 125,16 postea colligis ipsum unctum, -rdesuper aceto inunguis corpus, qui patitur. II praep. c. acc. vel rarius c. abl. (c. gen.: l. 44): A de loco: 1 de, a(b)von (... herab, weg): MLWLex Sal. Merov. 61,1 si quis alteri de manu sua -rdesuper (super MLWvar. l.) illum aliquid inripuit, rem in caput reddat (de manu per virtutem aliquid tulerit, -rdesuper illam rem in caput reddat A4 [sim. A3]). Pass. Thiem. II 13 p. 60,10 talis ... naturae est unguentum, ut oblitam cutem -rdesuper ossibus et carne statim avellat. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 5 p. 157,18 falco ... tollendus erit -rdesuper aironem cum tiratorio. MLWAlbert. M. animal. 1,244 cimbalaris (sc. cartilago epiglossidis) aliquando ... cooperit peltalem et ipsam tunc comitatur, et aliquando recedit -rdesuper ipsam. MLWal. 2 super, supraüber, oberhalb: a de positione: MLWLex Sal. Merov. 55,6 si quis basilicam expoliaverit -rdesuper (super MLWvar. l.) hominem mortuum. MLWAgnell. lib. pont. 27 literae ... -rdesuper capitis illius (effigiei) scripta sunt: ‘eqs.’ MLWCarm. Cent. 55tit. -rdesuper mensa. 76tit. -rdesuper cylipsidra. MLWInvent. Matth. 4(2) apostoli ossa ... non ... sunt terrae infossa, sed -rdesuper terram ... in parietibus vel in altariis sunt recondita. MLWChart. Port. 206 p. 217,4 hereditatem agri siti in pago Thesnitzensi -rdesuper vineam, que Berchte vulgariter appellatur. MLWal. v. et p. 478, 63. 64.in imag. vel translate: MLWLiber hist. Franc. 7 p. 249,22 Egidium Romanum principem -rdesuper se (positum super se Franci MLWvar. l.) expulerunt a regno. MLWDipl. Heinr. II. 300 p. 373,16 omnes decimas -rdesuper totam abbatiam (sc. largimur) in usum pauperum et hospitum (ex MLWDipl. Otton. I. 240 p. 336,7). MLWGuido Augens. mus. MLWadd. p. 192b si ... organum incipit cum cantu ... vel in quarta -rdesuper duplici vel in quinta -rdesuper duplici vel in quarta de sub cantu MLWeqs. MLWibid.: si organum incipit in quarta de super duplici de sub cantu MLWeqs. MLWibid. MLWal. b de directione, motu (‘über [... hin]’): MLWVita Alcuini 22 p. 195,19 surgens ... e lectulo tulit cappam -rdesuper se. MLWAgnell. lib. pont. 141 electi (sc. interfectores) sibi (Iohanicio) septam cervicem ... levaverunt ... -rdesuper lapidem ...; et extensum -rdesuper lapidem unum, et aliam plathomam -rdesuper viventi in colla emissa fregit corpus eius. MLWAnnal. Erf. Loth. MLWa. 1136 visum est -rdesuper civitatem in aere quoddam in modum scalae transvolare. MLWMetell. exp. Hieros. 2,61 machina ... tela repellens -rdesuper ... hostis. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 5 p. 170,5 airo ... aut volabit veniendo ad faciem falconarii et procedendo -rdesuper caput ad posterius hominis aut econtrario. MLWal. v. et p. 485, 56. expressius i. q. inauf: MLWTrad. Frising. 343 (a. 815) Mezzi ... seu ... Helmberti ... coram testibus -rdesuper altare sanctae Mariae posuerunt (sc. unam coloniam, MLWi. chartulam traditionis eius). Vita Heinr. IV. 7 p. 25,8 grande saxum super trabem ad feriendum -rdesuper caput imperatoris posuit (sc. minister doli). 3 per confusionem c. desubter (cf. p. 478, 22. 27) i. q. subunter: MLWRhythm. 149,98 induebat Eligius cilicium ad carnem utique asperrimum -rdesuper veste optima. B de relatione i. q. de, superhinsichtlich, betreffend: 1 in univ.: MLWChart. Bund. 271 (epist. papae MLWa. 1121) peticioni tuę, quam -rdesuper episcopalis oneris allevatione facere voluisti, nullum ... prebere possumus ... assensum. MLWChart. episc. Halb. 920 MLWl. 36 ne quis contra eam (paginam) venire presumat vel ipsum monasterium -rdesuper eadem decima in aliquo molestare. 2 inan: MLWChart. episc. Hild. II 1152 (a. 1260) cum ... abbatissa et conventus monasterii ... a nonnullis ... graves -rdesuper possessionibus et aliis bonis suis ... patiantur molestias et iacturas. 3 profür: v. p. 484, 34. C de tempore i. q. postnach: MLWAntidot. Glasg. p. 125,17 involutum (sc. corpus) -rdesuper unccionem de lentio suptilissimum. Antony
9860 Zeichen · 611 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    desuper

    Goethe-Wörterbuch

    desuper kanzleisprachl, als Einleitung der Schlußwendung, die den Bezug auf das ausgeführte Thema herstellt, iSv darauf …

  2. Latein
    desuper

    Mittellateinisches Wb.

    desuper (de super) adv. et praep. ( cf. de p. 44,32) I adv.: A de loco: 1 e superiore loco, ex alto, superne, deorsum — …

Verweisungsnetz

3 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit desuper

2 Bildungen · 2 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

desuper‑ als Erstglied (2 von 2)

desuperius

MLW

desuper·ius

desuperius adv. ( cf. de p. 44,34) desuper — von oben : 1 in univ.: Chron. Pol. 3,8 p. 136,20 Theutonici arietes ferreos turribus subduceban…