lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

desiderium

nhd. bis lat. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

desiderium n.

Bd. 3, Sp. 437
desiderium, -i n.MLWscript. dis-: MLWl. 69.MLWform. MLWabl. MLWpl. -ibus: p. 438, 14.MLWstruct. MLWc. MLWpraep.:ad: p. 438, 20. 70. 71.de: p. 438, 16. I proprie i. q. cupiditas, voluntas, optatioWunsch, Wille, Begehren: A gener.: 1 strictius: a in univ.: MLWConc. Merov. p. 27,11 ut cives ... episcopos ... accipiendae benedictionis di-odisiderio noverint expetendos eqs. MLWDipl. Loth. I. 120 p. 277,29 nec detrimentum ex subditione ... tali ... lugeant habitatores monasterii, sed ad -umdesiderium nostrum ... gratiam vitae melioris inde sibi accrevisse perpetuo laetentur. MLWRuotg. Brun. 46 quorum (monachorum) certe omnium voluntate atque -odesiderio iam electus, licet nondum designatus, fuerat Folcmarus praesul. MLWGerh. August. Udalr. 1,12 MLWl. 130 in quibuscumque eius (sc. episcopi) -umdesiderium cognovit, dignam mercedem restituit rex. MLWChart. Aquens. 69 -idesiderii nostri specialis est ecclesiam Aquensem ... sublimare. saepe.MLWlocut. MLWbibl. -odesiderio desiderare (Vulg. Luc. 22,15) i. q. ardenter optaresehnlich wünschen: MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 10,35 (a. 720) -odesiderio desideramus circa fluvio Prumia monasterio ędificare. MLWWett. Gall. 10 -odesiderio desideravit anima mea permanere diebus meis in solitudine. al. b ardor, studiumEifer, Bemühung, Bestrebung: MLWDesid. Cad. epist. 1,2 iste (Lupus) ad vos redivivo -odesiderio perget (cf. notam MLWed.). MLWBeda hist. eccl. 5,19 p. 322,32 monasticam saeculari vitam praetulit Uilfrid; quod ubi patri suo narravit, ... libenter eius votis ac -isdesideriis (-busdesideribus M) caelestibus adnuit. MLWForm. Senon. I 41 p. 203,25 admonit mihi amor Domini ... et -umdesiderium de illo paradyso, ubi iusti habitant eqs. MLWWett. Gall. 12 p. 264,4 diaconus, cum laborasset -odesiderio capiendorum accipitrum eqs. MLWGerh. August. Udalr. 1,9 MLWl. 83 Christo ... semper ... multiplices laudes et gratias totis -isdesideriis et omnibus viribus referre. MLWAlbert. M. miss. 3,19capit. de excitatione -idesiderii ad petendum panem coelestem. al.de oratione assidua: MLWDipl. Loth. I. 123 p. 283,4 ut sancta studia (-adesideria D3) in ea (ecclesia Lugdunensi) amplius valerent ad imperium nostrum ..., visum est dignationi nostre dono ... rerum ... eam ... promovere. c concupiscentiaBegierde, Lüsternheit: MLWWillib. Bonif. 2 p. 8,19 eum cottidiana ... studia ... protexere, ita ut ... carnalium -orumdesideriorum impetus ... maxima ex parte sedavere. MLWGloss. psalt. Lunaelac. 136,7 filii Esau cognomento Edom, qui -odesiderio lentis sua vendidit primitiva eqs. MLWRuotg. Brun. 44 p. 47,15 necesse est, ut mens ... sopitis terrenis -isdesideriis spe ad superna flagret. MLWThietm. chron. 2,23 p. 66,12 qui (archiepiscopus) cum in sancto die sollempnis paschae paratis omnibus instrumentis regalibus generum promissa femineo expetentem -odesiderio coronare voluisset, ... puduit incępti et penituit. al. d πόϑος, dilectio, exspectatioSehnsucht, (sehnsüchtige) Liebe, Erwartung (spectat ad absentem): MLWIonas Bob. Columb. 2,10 p. 257,5 animam caelo reddidit Eustasius, solum -umdesiderium superis (om. A1e) et paternum regimen viventibus religionisque exemplum dimisit (inde Alcuin. Ved. 9 [MGMer. III p. 411,21] solum -umdesiderium viventibus reliquid). MLWWett. Gall. 30 p. 274,20 pontifex se prae dolore ac dilectione non continuit in navi, sed -odesiderio magistri misit se in aquam. MLWAgius epic. Hath. 125 quia carnali iam hac non utimur usu ..., ipsius immani -odesiderio retinemur. MLWManeg. c. Wolfh. 15 p. 77,10 sicut patres sancti prioris populi sub -odesiderio primi adventus (sc. Christi) anhelaverunt. al. -odesiderio esse i. q. desiderariersehnt werden: MLWForm. Senon. II MLWadd. 3,3 illum (sc. diabolum) tibi (sc. Frodeberto) necesse (sc. est esse) -odesiderio (desidero MLWcod.), quare non amas Deo nec credis Dei filio. 2 latius i. q. rogatio, petitioBitte, Forderung: MLWLiber diurn. 86 p. 112,1 quia postulasti a nobis, quatenus monasterium ... privilegiis sedis apostolicę infulis decoretur, ut ... nullius alterius ecclesiae iurisdicionibus submittatur, pro qua re piis -isdesideriis faventes ... id, quod exposcitur, effectui mancipamus. MLWPass. Quir. Teg. 7 ego (sc. papa) -isdesideriis vestris satisfacio devotus. MLWDipl. Otton. III. 26 nos peticionem ... Methildis ... abbatisse sequentes nec non et -umdesiderium ... Wale comitis adimplentes ... dedimus ... villam eqs. MLWThietm. chron. 6,44 hic (patruus) ... mea (sc. bona) poposcit; et quia in fratribus meis nullo fruebar amminiculo, -odesiderio eiusdem ... consensi. al. B philos. et natur. i. q. appetitus, impetus naturalis, necessitasnatürliches Verlangen, Streben, Bedürfnis (nach): 1 in univ.: MLWAlfan. premn. phys. 1,6 p. 6 ut ... non corporis -adesideria (MLWPG 40,505B ἐπιϑυμίας) amemus. MLWConstant. Afric. theor. 4,18 p. 17av -umdesiderium ... ex duabus virtutibus, scilicet appetitiva et sensitiva, generatur. MLWAlbert. M. bon. 3,1,3 p. 127,40 nimis appetere non est secundum commune -umdesiderium. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 90,32sq. aves ... habent ad minus tres modos vocum, aliam enim vocem habent ad -umdesiderium acquirendi escam sibi, aliam ad -umdesiderium coeundi eqs. MLWAlbert. M. animal. 3,154 si verum esset, quod dicunt Platonici, non esset similitudo -idesiderii feminae ad masculum -odesiderio materiae ad formam et -odesiderio turpis ad bonum. saepe. v. et p. 436, 42. 43. 437, 25. 440, 52. 55. 2 ὄρεξις, famesAppetit, Hunger: MLWPs. Hippocr. progn. A 6 in febre acuta si ... nullum -umdesiderium habuerit (habentem ciborum G. I), in xxii die morietur aegrotus. MLWWalth. Agil. med. 55 p. 163,26 cuius (excessus melancholiae naturalis) significationes sunt hec: ... -umdesiderium mendosum, id est appetitus erroneus eqs. MLWAlbert. M. veget. 6,440 est sesamum ... malum stomacho faciens nauseam et prosternit -umdesiderium, eo quod satiat velociter. v. et p. 440, 58. 3 libidosexuelles Begehren, Geilheit: MLWAlbert. M. animal. 1,464 sanguis subtilis et -umdesiderium sive libido et concupiscentia non advenit ei (virgae), ... nisi ex epate. II meton.: A desideratum, optatumdas Ersehnte, Erwünschte: MLWVita Liutb. 22 Liutbirg -idesiderii sui voti compos effecta eqs. MLWLiutpr. antap. 1,32 p. 24,23 rex Arnulfus -idesiderii sui compos effectus persequi Widonem non desiit. MLWGerh. August. Udalr. 1,15 MLWl. 22 qui (fratres) ..., ne delectabili -odesiderio (desidero M3) privatus abiret, ... plurima parte sanctarum reliquiarum donatum laetificaverunt. MLWChart. archiep. Magd. 312 p. 396,20 cum ... Conradus ... domum illam sibi videret ... oportunam, pro ea obtinenda instanter agere cepit; post multam ... moram ... in hac re (sc. in domo obtinenda) -odesiderio suo potitus est.de homine fere i. q. obiectum desiderii, exspectationisetwa: Objekt, Gegenstand der Sehnsucht, (sehnsüchtigen) Liebe: MLWAgius epic. Hath. 505 cara soror, -umdesiderium lumenque tuorum. MLWBruno Querf. fratr. 11 p. 56,6 ut nec diu expectatum -umdesiderium (i. Bruno) domum veniret nec hoc ipsi (Benedicto) foras querere liceret. B gaudiumFreude: MLWGerh. August. Udalr. 1,9 MLWl. 80 octo ... notissimas beatitudines ... cogitationibus firmiter inserere, ut ... unusquisque ad spem caelestium -orumdesideriorum earum consolationibus sublevetur. C consilium, propositumVorhaben, Plan: MLWWillib. Bonif. 5 p. 21,14 papam ... Gregorium ... affatus est ... et, quali ancxius -odesiderio diutius desudasset, aperuit. MLWThietm. chron. 6,31 episcopatum in Bavanbergae cum licencia antistis mei facere hactenus concupivi et hodie iustum hoc perficere volo -umdesiderium. Mandrin
7530 Zeichen · 417 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    DESIDERIUMn.

    Grimm Neubearbeitung (1965–)

    DESIDERIUM n. lehnwort aus lat. desiderium n. plur. desideria, -ien. wunsch: 1630 weil die churfl. bayerschen rhätt solc…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Desiderium

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Desiderium , Wunsch; desideria pia , fromme Wünsche.

  3. Latein
    desideriumn.

    Mittellateinisches Wb.

    desiderium , -i n. script. dis-: l. 69 . form. abl. pl. -ibus: p. 438, 14 . struct. c. praep. : ad: p. 438, 20. 70. 71 .…

Verweisungsnetz

5 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit desiderium

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — desiderium kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „desiderium". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/desiderium/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „desiderium". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/desiderium/mlw. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „desiderium". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/desiderium/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_desiderium_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„desiderium"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/desiderium/mlw},
  urldate      = {2026-05-19},
}