Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
desiderabilis, -e.MLWscript. desed-: p. 437, 5. 1 adi.: a sensu pass. i. q. optabilis, dignus qui diligatur, appetatur, desideratus — wünschens-, liebens-, erstrebenswert, ersehnt: α in univ.: MLWLiber diurn. 85 p. 109,24 ut in die adventus Domini ... nostri Iesu Christi ... illam -emdesiderabilem de evangelio mereamur vocem audire dicentem: ‘venite, benedicti patris mei, percipite regnum MLWeqs.’ MLWThietm. chron. 4,55 omnimodis placare contendit Dobrawa (sc. coniugem suum) ... propter futurae mercedis laudabilem ac universis fidelibus nimis -emdesiderabilem fructum. MLWDipl. Loth. III. 28 te ... rogamus, ut ... ad conventum ... coepiscoporum tuorum ... adventum tuum -emdesiderabilem prestolancium venire properes. MLWAlbert. M. Iob 3,19 ideo mors -isdesiderabilis est, quia a tantis malis (sc. servitudine) liberat. al. β optatus, gratus — erwünscht, genehm, gefällig: MLWConc. Merov. p. 57,6 in omnibus missis ... semper ‘sanctus, sanctus, sanctus’ ... dici debeat, quia tam sancta, tam dulces et -isdesiderabilis vox ... fastidium non poterit generare. MLWForm. Marculfi 2,2 ut inter iustorum consorcio -edesiderabile valeat (sc. homo) adipisci locum et retributorem sibi preparet Dominum. MLWWett. Gall. 13 viderunt Gallus et Hiltiboldus inter duos rivos silvam planiciemque -emdesiderabilem ac locum ad cellam aedificandam delectabilem. MLWWipo gest. 3 p. 20,31 rex pervenit Moguntiam; ibi ... consecrationem suam omnibus -emdesiderabilem devotus praestolabatur. γ dilectus, carus — geliebt, lieb, teuer: MLWEpist. var. I 5tit. domino insigni et -idesiderabili in Christo patri N. ... benivolus alumnus eqs. MLWDipl. Ludow. II. 51 p. 166,18 (spur.) Angilbergae serenissimae augustae et imperatrici atque -issimaedesiderabilissimae coniugi nostrae ... praeceptum confirmamus. MLWVita Mathild. II 16 p. 176,1 ut ... timemus, tuam (sc. Heinrici) -emdesiderabilem faciem ultra non videbimus. MLWBruno Querf. Adalb. A 32 p. 38,9 in eius honore septem lanceis confossus amplectere -emdesiderabilem Christum. MLWConr. Mur. summ. p. 156,7 imperator seu rex appelletur: ... cosmonarcha, -issimusdesiderabilissimus, desiderantissimus eqs. al. v. et p. 437, 10. 11.usu MLWsubst. neutr. de rebus pretiosis: MLWChron. Reinh. MLWa. 1190 p. 547,38 hii (sc. cruce signati) ... in sua conversi viscera flebilibus auspiciis ad -ioradesiderabiliora (cf. Vulg. thren. 1,10 -adesiderabilia) Dei manus cruentas violenter iniecerant. b sensu act.: α optans, cupidus — wünschend, begierig: MLWEpist. var. II 3 p. 302,17 eligite vobis, quod -idesiderabili placuerit animo. -emdesiderabilem esse i. q. desiderare, optare — wünschen, begehren: MLWCod. Karol. 52 p. 574,12 quod nimis -esdesiderabiles sumus prominentissimum vestrum conspicere vultum. 56 p. 580,31 quoniam -isdesiderabilis sum adsidue missos excellentiae vestrae ... suscipere. β vehemens, ardens — heftig, innig: MLWVita Willib. p. 16,37 parentes -isdesiderabilis voti non immemores sui ad sacrae coenobialis vitae rudimenta eum parare festinant. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 303,17 ipsi (sc. Agneti) ... cum -idesiderabili cordis compunctione lacrimae sibi divinitus datae panes fuerunt sine intermissione. 2 subst. neutr. (usu philos. et natur.): a sensu pass. i. q. obiectum desiderii — Objekt, Gegenstand des Verlangens: MLWAlbert. M. phys. 4,3,4 p. 266,59 constat ... anima eorum (sc. qui sunt in vehementi delectatione contemplationis) in uno -idesiderabili, et ideo non percipit motus, qui in se fiunt. MLWveget. 1,14 aliquod principium animae ex his (sc. quod planta esuriens tristatur) syllogizari plantis inesse non potest, etiamsi desiderium esset animae cognoscentis -edesiderabile et non naturae solius. 1,16 ‘desiderium’ ..., quod nunquam fit in desiderante, nisi prius apprehenso -idesiderabili, ‘non potest fieri nisi per sensum’, per quem primum deprehenditur -edesiderabile. MLWcaus. univ. 1,4,7 p. 53,58 sequetur, quod illud, quod movetur, perceptivum est formae -isdesiderabilis. b sensu act. i. q. desiderium naturale, cupiditas — natürliches Verlangen, Begehren: MLWAlfan. premn. phys. 16,4sq. p. 93 oboediens rationi dividitur in duo, in -edesiderabile (MLWPG 40,672B τὸ ἐπιϑυμητικόν) et irascibile; sunt autem instrumenta -isdesiderabilis quidem, quod fit per sensibilitatem, hepar, irascibilis autem cor. MLWal. MLWAlbert. M. animal. 13,57 p. 918,6 dixit Plato concupiscitivam sive desiderativam (sc. partem irrationalis animae) esse in epate, ... quia primus tractus concupiscibilis et -isdesiderabilis ... est in epate. MLWibid. MLWal.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateindesiderabilis
Mittellateinisches Wb.
desiderabilis , -e . script. desed-: p. 437, 5 . 1 adi.: a sensu pass. i. q. optabilis, dignus qui diligatur, appetatur,…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit desiderabilis
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — desiderabilis kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „desiderabilis". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/desiderabilis/mlw?formid=D01936
- MLA
-
Cotta, Marcel. „desiderabilis". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/desiderabilis/mlw?formid=D01936. Abgerufen 9. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „desiderabilis". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/desiderabilis/mlw?formid=D01936.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_desiderabilis_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„desiderabilis"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/desiderabilis/mlw?formid=D01936}, urldate = {2026-05-09}, }