denomino

denomino (din-), -avi, -atum, -aredenominare.MLWscript. -men(o): p. 313, 3.pendet in MLWc. MLWacc.: p. 313, 58.MLWpartic. usu MLWsubst.:MLWpraes.: p. 309, 41.MLWperf.: p. 309, 41. 311, 62. 313, 5. 21. 63. MLWal. 1 gener. i. q. nominare, nuncupare, appellare — nennen, bezeichnen (als), benennen (medial. i. q. dici — heißen): a in univ.: MLWFortolf. rhythmimach. 106 ‘diatessaron, diapente, diapason’, quae a ‘numeris’ -anturdenominantur (ab antecedentis numeri nominibus nuncupantur Boeth. arithm. 1,1 p. 11,13). MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 19,24 a cuius (opificis) invariabilitate ipsi (angeli) invariabiles -anturdenominantur. MLWAlleg. sapient. 26 p. 477^a,35 tritura prima, -veruntdenominaverunt medici eam plumbum; sed quando egreditur nigredo eius cum decoctione, -veruntdenominaverunt eam argentum MLWeqs. Anon. IV MLWmus. 2 p. 41,30 istae duae ligatae ... perfectionem suam denotant; quare debent -aridenominari duae ligatae perfectae. 4,1 p. 63,15 proportionum principium dicitur unisonus; duodecim sequentes -anturdenominantur sic: tonus, semitonium MLWeqs. MLWal. b (nomine) indicare — (namentlich) angeben, namhaft machen: MLWVita Goar. 7 p. 418,4 faciat nobis cognitum, qui fuit pater ipsius infantuli, vel matrem eius -etdenominet (nominet MLWvar. l.). p. 418,24 te, infans, ... coniuro, ut genitorem tuum per nomen -isdenominis (-esdenomines MLWvar. l.). MLWLex Sal. Pipp. (rec. E) 80 -aredenominare (denomerare MLWrec. D) debent testes eum, qui fortunam suam in lesum iavtavit. MLWAmalar. off. 2,6,1 notandum est eos ordines, qui potissimum necessarii sunt in ecclesia, apostolum Paulum -assedenominasse et eorum mores depinxisse. MLWVita Conr. Const. 11 Oudalrici quasi divinum praesagium a cunctis tanta unanimitate praestolatur, ut, quem ille -retdenominaret voce, ... ab omnibus pastor eligeretur. c (com)memorare — erwähnen, anführen: MLWDipl. Merov. I 49 p. 45,18 ut de novo -enatusdenomenatus (sc. Amalgarius) ... hoc dibirit coniurare, quod MLWeqs. MLWForm. Marculfi 1,38 ut de quinque -tusdenominatus (-tisdenominatis MLWvar. l.) idem ille ... debeat coniurare, quod MLWeqs. MLWChart. Fuld. B 39 transscriptum ad ipsa loca sancta superius -tadenominata (MLWTrad. Weiss. 246 p. 237,25. MLWDipl. Ludow. Germ. 69 p. 98,16. MLWal.). MLWCod. Lauresh. 963 quantum in ipsis marcis di-tisdinominatis visus fui habere. MLWDipl. Karlom. (II.) 24 p. 321,27 predicto ... episcopo ... predictam abbatiam ... et prefatam cortem ... infra -tamdenominatam civitatem ... concedimus. MLWPass. Trudp. 5 locum iam -tumdenominatum piis incipiens laboribus excolere MLWeqs. MLWActa reg. Burgund. 91^B ante ... principes iam di-tisdinominatis. saepe.MLWc. sensu enumerandi: MLWChart. Sangall. A 12 p. 14,38 (a. 745) hoc est in loca di-tadinominata in villa, qui dicitur Illinauviae, et in alio loco ... et in tertio loco ..., haec loca supernominata ... trado (MLWForm. Augiens. B 2. MLWDipl. Karoli III. 108). MLWCod. Lauresh. 13 MLWl. 15 cum omni supellectili, quicquid dici aut -aridenominari potest (item 505 MLWl. 21). MLWDipl. Ludow. Germ. 90 p. 130,5. MLWChart. Rhen. med. I 110 p. 115,33 mancipia ... trado ..., quorum hęc sunt nomina: ...; hęc omnia -tadenominata ... transfundo. MLWDipl. Ludow. Germ. 167 omnia superius di-tadinominata nostris confirmamus edictis. MLWal. 2 gramm., rhet., log., philos., theol.: a indicare — angeben: MLWConr. Mur. summ. p. 77,7 destino et mitto et omnia verba transitiva, si post se recipiunt accusativum rationalem rem -antemdenominantem (postea: denotet), alium accusativum semper regunt cum prepositione. b designare, determinare, definire — bestimmen, spezifizieren: MLWAlbert. M. phys. 5,1,1 p. 403,48 id, ex quo est motus, in motu abicitur et ideo motum nec informat nec -atdenominat MLWeqs. MLWibid. MLWal. v. et p. 303, 59. 309, 31. 34. 36. 41. 310, 35. 311, 62. c derivare, deducere — ab-, herleiten: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 297,8 sicut ... lex a legendo, sacerdos a sacro, dux a ducatu ..., ita rex a regendo proprie dici vel -aridenominari comprobatur. MLWHeinr. August. planct. 1098 ‘is’ ut ab Hebreo venit ‘issa’ viroque virago, Christus item sponsae nomen -atdenominat a se. MLWAlbert. M. veget. 6,324 constat, quod a Cipro insula -aturdenominatur cypros. MLWmetaph. 9,3,3 p. 422,19 si ‘aeris’ materia sit ‘ignis’, dicimus -andodenominando aerem esse ‘igneum’ MLWeqs. d absol. i. q. metonymice loqui — metonymisch sprechen: MLWConr. Mur. summ. p. 95,258 denominatio (in margine): qui -atdenominat, annexa rem nominat a re atque rei nomen imponit finitima re. 3 publ. et iur.: a commendare, proponere — vorschlagen, aufstellen, ‘nominieren’: MLWVita Rimb. 10 p. 88,31 quod ipse (Ansgarius) talem ad successionem personam -retdenominaret, quae MLWeqs. MLWDipl. Conr. III. 244 p. 425,31 quidam ministeriales ... ecclesię tumultu facto ... coegerunt quosdam de ... clero -aredenominare et quodammodo eligere Frithericum prepositum. MLWChart. Salisb. II 619 p. 115, 8sqq. (epist. papae) ut episcopo ... defuncto ... archiepiscopus ... tres personas ... canonicis ... -aredenominare procuret ... et ... is ex -tisdenominatis personis ... in episcopum eligatur, in quem omnes ... consensissent. v. et p. 310, 1. b destinare, eligere — ernennen, (aus)wählen: α in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 187 socii -andidenominandi sunt et tunc, qualis debeat esse legatio, iniungenda est. MLWChart. Heinr. Leon. 12 p. 21,22 testes ... sunt: ... quatuor etiam, qui -tidenominati sunt legati esse provincie. MLWBurch. Ursb. chron. p. 40,6 facta ... est pactio inter electores, ut neutra pars suum publice -retdenominaret aut intronizaret, donec MLWeqs. p. 79,30 Bertholdus dux Zaringie tunc -tusdenominatus fuit in regem. β spectat ad testes: MLWLex Alam. 6,1 (rec. B) tunc debet homo, qui causam requirit, tres electos -aredenominare. MLWLex Baiuv. 16,16 quae (pacta vel placita) per scripturam quacumque facta sunt vel per testes -tosdenominatos (nominatos, -anturdenominantur, -andosdenominandos MLWvar. l.) tres vel amplius. MLWChart. Babenb. 237 p. 59,33 hicmet (sc. incusatus) quinta manu ex xx a iudice -tisdenominatis iuramento ... interposito se expurget. p. 60,6 iudex -etdenominet sibi (sc. incusato) x homines sue professionis et x alios viros honestos. MLWal. cf. p. 314, 32sqq. c constituere — bestimmen, festsetzen: α in univ.: MLWLiber hist. Franc. 12 p. 256^a,18 ut locum ei (Chlodoveo regi) prepares (sc. Gundobadus), -atodenominato, ubi vis, quando MLWeqs. MLWLex Sal. Pipp. (rec. E) 85,2 de debitum talem -tumdenominatum secundum legem Salicam. MLWWalahfr. Gall. 1,24 totius Alamanniae presbyteros ... generaliter die -tadenominata ... convenire praecepit dux (MLWexord. 29 p. 513,20. MLWBalder. Alber. 10 p. 249,1 [epist.]). MLWDipl. Loth. I. 133 p. 298,6 per quod (praeceptum) ... portionem ... silvae per loca -tadenominata et terminos ac fines designatos ... possideat abbas. p. 298,8 extra fines determinatos (-tasdenominatas MLWvar. l.; inde MLWDipl. Loth. II. 30 p. 434,30). MLWChart. Rhen. inf. IV 617 hoc statuentes (sc. abbas) et diligentissime -antesdenominantes, ut MLWeqs. MLWal.indicere — ansetzen: MLWFlod. annal. MLWa. 945 p. 97,8 quatinus ... praesul -todenominato placito ad reddendam rationem ... accedat. β circumscribere, comprehendere — begrenzen, umschließen: MLWActa reg. Burgund. 32 (a. 950) abet Arlulfus his terminibus di-tosdinominatos (sc. curtem cum appendiciis): de uno latus usque in loco, que MLWeqs. d delegare, tradere — zu-, übereignen: MLWChart. Eberb. 243 (a. 1218) Rudegerus ... -vitdenominavit vineam ... ecclesie Eberbacensi et resignavit eam ... in manus prioris. 4 math.: a efficere, explere — ergeben, erfüllen: MLWGerb. (?) astrolab. 9 quibus (intervallis) quinis data sena tricenarium -antdenominant (denunciant MLWvar. l.) et sic per ordinem progredientia zodiaci adimplent numerum. b trahere — gewinnen: MLWFranco Leod. circ. 6,249 ordinavimus lineas naturalium tetragonorum a pari numero reiectis imparibus eo, quod medietates non habeant ex integro numero -tasdenominatas. c multiplicare, ducere — multiplizieren: MLWHerig. reg. 2,10 ubi ... triplicatur denarius ..., dividendi -eturdenominetur tertia (pars), ubi quadruplicatur, quarta et ulterius ad hunc modum. MLWHerm. Augiens. rhythmimach. 4 ut constituantur ex altera ‘parte’ tabulae, quae (species) ‘ -anturdenominantur ex pari’, ex altera, quae ‘ex impari’ (27. MLWAsilo rhythmimach. 9; cf. Boeth. arithm. 1,9sqq.). MLWMathem. var. Bubnov p. 253,10 si ... multiplicare volueris quemlibet numerum singularem ... per quemvis decenum ..., primo ... decenum multiplicatorem quasi singularem -bisdenominabis. p. 268,4 sicut ..., quod ab uno excrescit in divisione, per summam integram -aturdenominatur, sic divisores per denominationem totius dividendi multiplicabuntur. MLWal.