deliberativus

deliberativus, -a, -um. 1 adi.: a ad deliberationem, considerationem, consultationem pertinens — überlegend, erwägend, beratend: α philos. et theol.: MLWAlbert. M. bon. 92 p. 59,64 cum ... voluntas pars sit liberi arbitrii, quod est potentia -adeliberativa, non videtur aliquid esse sine deliberatione, quod est voluntarium (MLWsumm. theol. II 5,25,1,2 p. 272^a,20 sunt in eo [diabolo] potentiae -aedeliberativae et rationales ordinantes actus diaboli. p. 272^a,32). MLWsent. 2,40,3 p. 630^b,28 an aliquid ... sit indifferens in operibus voluntatis -aedeliberativae (3,40,1 p. 748^b,10 nihil est vituperabile, nisi in quantum procedit a voluntate -adeliberativa. MLWibid. MLWal.). MLWanimal. 20,73 in quo (homine) efficitur virtus -adeliberativa et intellectiva et voluntaria et huiusmodi. β rhet. (de re v. MLWLausberg, Rhetorik ∫∫ 61/2. 224): Steph. Leod. Lamb. prooem. (MGMer. VI p. 386,10; MLWs. X.MLW^in.) hoc ... -ideliberativi generis consilium magis eligendo pertractans MLWeqs. (MLWRup. Tuit. trin. 40,683 tria genera causarum, scilicet demonstrativum, -umdeliberativum, iudiciale ... oratores sive inventores nostri receperunt. MLWal.). MLWEkkeh. IV. bened. I 40,3 tres rhetorum causas (gloss.: iudicialem, demonstrativam, -amdeliberativam) fidei tenet actio clausas (MLWConr. Mur. summ. p. 46,10 utrum habeat [sc. mittens litterarum] demonstrativam vel -amdeliberativam vel iudicialem [causam]). b decretorius, deliberatus — entscheidend, entschieden: α gener. (in titulo libri): MLWRather. concl.^tit. MLWphren. 6 undecimus (liber) conclusio est -adeliberativa, sententiis magna, sermonibus parva. β iur. et canon.: MLWNicol. I. epist. 79 p. 420,24 a consummanda restitutione ipsorum (clericorum) ... -umdeliberativum consensum nostrum cohercere necessarium duximus (item 80 p. 430,13). MLWBenzo ad Heinr. IV. 2,13 p. 230,2 donec interrogetur -adeliberativa regis sententia. 2 subst. fem. vel neutr. i. q. vis, facultas deliberandi — die Kraft, Fähigkeit der Überlegung: MLWAlbert. M. anim. 2,1,9 p. 77,24 quae (partes animae) coniunctae sunt intellectui, sicut ratio et voluntas et -adeliberativa (deliberatio, -umdeliberativum MLWvar. l.) et eligentia.