delego

1. delego (dil-, -lig-), -avi, -atum, -aredelegare.MLWscript. et MLWform.: dę-dęlego: p. 250, 6. dell-dellego: MLWl. 64. -lag-delago: p. 251, 20. -lic(o)delic(o): p. 250, 6. -lec(o)delec(o): p. 250, 22.MLWimperf.: -geba(m)delegeba(m): p. 250, 28. 32. -giba(m)delegiba(m): p. 250, 32.MLWperf.: -abidelegabi: p. 250, 24. -g(i)deleg(i): p. 250, 26. 251, 3.pendet in MLWc. MLWacc.: MLWl. 72.MLWpartic. MLWperf. usu MLWadi.: MLWl. 61; usu MLWsubst.: MLWl. 64. 68. p. 248, 8. 250, 39. I strictius: A (de)mandare — (be)auftragen: 1 mittere, legare, iubere — (als Abgeordneten) schicken, abordnen: a de vicariis, iudicibus papae, imperatoris sim.: MLWLeg. Burgund. const. I 8 p. 49,9 qui sacramentum audire iussi sunt, quos a iudicibus ternos semper ad sacramentum audiendum praecipimus -aridelegari. MLWCapit. reg. Franc. 196 p. 28,8 de omnibus, quae ... emendatione digna visa sunt, congrua capitula serenitas vestra (sc. imperatoris) digessit legatosque strenuos -vitdelegavit. MLWSumma dict. Saxon. 7,7 p. 232,3sqq. iudices ... sunt alii ordinarii, alii legati, alii -tidelegati, alii subdelegati ...; -tidelegati vocantur hii, quibus a papa ... datur conmissio, ut ... de causa aliqua ... cognoscant et ipsam terminent et decidant. MLWChart. Bund. 877 p. 326,16 coram ... dell-tisdellegatis domini pape eqs. saepe. v. et p. 248, 8. b partic. perf. pro subst. i. q. delegator, salamannus — Vollstrecker, ‘Salmann’: MLWChart. Babenb. 307 p. 145,27 (a. 1232) Ortolfus servus noster ... Heinrico magistro ... vendidit silvam ... per manum -tidelegati, qui vulgo salman dicitur. c usu communi i. q. designare, constituere — ernennen, einsetzen: MLWAlcuin. epist. 249 p. 401,34 vestrae (sc. Karoli) bonitatis misericordia ... deprecanda est pro fratribus sancti Martini, in quorum me servitium vestra bonitas quamvis minus dignum -vitdelegavit. MLWChron. Hild. 17 p. 853,29 defuncto eo (sc. Azelino) Ethylo Goslariensis praepositus nostrae aecclesiae -turdelegatur (MLWsim. 18 p. 855,7). 2 commendare — anvertrauen: a in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 178,9 de institutione vitae canonicorum ... ut omnes idem sentiant, et huius proprio metropolitano cura -eturdelegetur. Liber de appar. Mich. 6 (MLWMG Lang. p. 543,16) dę-todęlegato (-icatodelicato MLWvar. l.) ministrorum, cantorum sacerdotumque offitio. MLWRuotg. Brun. 31 p. 32,5 quibus (sc. Christophoro et Pantaleoni) se patronis specialius -vitdelegavit. MLWUffing. Ida 2,7 p. 487,2 quod initiandum proposuerat praesul, intentissime summo -vitdelegavit consiliario Christo. MLWSumma dict. Saxon. 7,2 p. 220,17 videndum ... inprimis, quis cui quid possit conmittere vel secundum iuris vocabulum -aredelegare. al. b locut. sibi -aredelegare i. q. consilium capere — einen Entschluß fassen: Vita Odulfi 2 (MLWMGScript. XV p. 357,3; s. X.¹) statim sibi -vitdelegavit in animo, quod propter piae conversationis studium ad quoddam sanae religionis tendere properaret monasterium. B de bonis, iuribus sim. i. q. cedere, tradere (in manum) — übereignen, (förmlich) abtreten, aushändigen: 1 in univ.: MLWLeg. Burgund. const. I 54 p. 89,1 praeceptio, ut, quicumque agrum ... perceperat, nec ... duas terrarum partes ex eo loco, in quo ei hospitalitas fuerat -tadelegata (-igatadeligata, -igatamdeligatam MLWvar. l.), requireret. MLWForm. Andec. 1^c tibi (sponsae) per hanc cessione dileco adque transfundo (sc. casam) MLWeqs. 41 p. 19,3 quia rem ..., quod a vobis -abidelegabi, malit te quam me, te quam relicus heredibus meis (sc. habere). MLWDipl. Arnulfi 67 p. 100,15 qualiter ... Karlomannus ... cappellas ... ad ipsam ęclesiam -issetdelegisset (A, -asset MLWDipl. Ludow. Germ. 41 p. 54,33). p. 101,7 omnia, quae ... antecessores nostri ad iam dictam -ebantdelegebant (A) ęclesiam eqs. persaepe. v. et p. 249, 5. 7. 36. 42. 2 de certis quibusdam actibus: a spectat ad donationem in proprietatem: MLWForm. Marculfi 1,4 MLWl. 13 quod ad presens possedebat ecclesia vel quod a Deo timentis hominebus ibidem inantea -igabanturdeligabantur (diligebatur, diligibatur MLWvar. l.) eqs. MLWDipl. Ludow. II. 38 p. 144,27 Perto ... abba ... deprecatus est clęmentiam nostram ..., quatenus ... proprietatem nostram iure proprietario prefato -remusdelegaremus monasterio. MLWTransl. sang. Dom. in Aug. 20 contigit, ut idem Odalricus ... eandem cruciculam ... poscentibus -assetdelegasset. 35. al.partic. perf. pro subst. i. q. servus — Eigenmann: MLWTrad. Ratisb. 789 (a. 1129/42) hos -tosdelegatos quidam Cunrat de Egewiden alienare voluit de iure proprio, sed illi reppetentes delegationem suam ius proprium obtinuerunt. b spectat ad traditionem in ius emphyteuticum (‘Erbpacht’; de re v. MLWLexMA. III. p. 1892sqq.): MLWChart. Rhen. med. I 536 p. 594,35 (a. 1145) allodium ... in feodium hereditarium legittime -videlegavi (sc. Giselbertus abbas). MLWal. c spectat ad venditionem: MLWEpist. Desid. Cad. 2,13 p. 63,16 domnus Dacobertus rex ipsam (villam) pro amplius quam quingentos solidos in luminaria ad basilicas Mettenses -igavitdeligavit. MLWTrad. Scheftl. 114 Isinpero ... -vitdelegavit vineam ... super altare sancti Dionisii pro salute animę suę et pro quatuor talentorum redditione. 286 domnus Cǒnradus ... in expeditionem iturus -vitdelegavit ęcclesię et fratribus sancti Dyonisii martyris ... omne predium, quod ad se pertinuit ..., per manum delegatoris sui Gebehardi ... pro talentis triginta quinque monete Ratisponensis. al. d spectat ad commissionem: MLWCod. Lauresh. 198 p. 18,8 (a. 779) quod mihi soror mea ..., pro anima illius ut traderem, -vitdelegavit eqs. MLWChart. Tirol. 55 Ermenhilt ... vineam suam ... in manus cuiusdam nobilis viri nomine Gerhardi -vitdelegavit, ut ad altare sancti Benedicti daret. MLWTrad. Patav. 495 Adelbertus liber homo ... -vitdelegavit quendam Pabonem sibi -tumdelegatum in manus Hezelini, ut ipse traderet eum sancto Stephano pro censu v denariorum. v. et p. 248, 32. e spectat ad assignationem: MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 850 p. 40,5 Karlus ... terram eis (Nordmannis) ad inhabitandum -vitdelegavit. MLWOtto Sanblas. chron. 50 p. 84,1 reditibus prediorum heredibus eorum (sc. Ottonis palatini et marchionis de Anadehse) -tisdelegatis. v. et p. 249, 12. f spectat ad restitutionem, satisfactionem: MLWTrad. Frising. 386^a p. 328,16 (a. 817) quod ... sibi proprie alodis usurparent, hoc ipsud cum omni integritate seu stabilitate ad praefatam domum -igaveruntdeligaverunt Cotescalch et Deotpald necnon perpetualiter firmaverunt. g spectat ad confirmationem, assertionem: MLWDipl. Karlom. (II.) 6 p. 293,28 de ... parte, quam in usus monachorum per hoc presens preceptum nostre renovationis et confirmationis -vimusdelegavimus eqs. MLWDipl. Arnulfi 67 p. 101,1 continebatur ... in alio praecepto domini MLWKaroli, qualiter ipsae donationes Karlomanni seu Pipini regis et aliorum ... hominum ad ipsam ęclesiam -issentdelegissent (A, -assentdelegassent MLWDipl. Ludow. Germ. 41 p. 55,24). h spectat ad legatum ascribendum: MLWForm. Ratisb. II 21 〈quod〉 si hec non feceris, ip〈sas res, quas tibi〉 -videlegavi, ad integru〈m perdas〉. MLWChart. scrin. Col. A I p. 242,27 Irmendrudis -vitdelegavit (gloss.: fermachede) domum suam, in qua moratur, filio suo Ingrammo ..., si ipsa retinere potuerit. MLWChart. Landeshut. 92 p. 52,10 quosdam homines iure proprietario nobis adtinentes ... cenobio sancte Marie virginis in ius proprietatis post mortem nostram -vimusdelegavimus et contulimus. i spectat ad traditionem in censualem (de re v. MLWHRG V. p. 1715sqq.): MLWTransl. Chrys. et Dar. 6 ignoramus ..., quid causae (sc. morbi ancillulae) fuerit; opinio vero fuit, quod servitium recusaverit sanctorum, volens eam domina sua illis -aredelegare. MLWTrad. Salisb. I 9 pateat cunctis ..., quod ... Penno solutus a servitio domini sui se ipsum pretio quinque denariorum singulis annis super altare sancti Petri -veritdelegaverit. MLWTrad. Frising. 1726 rogatu illorum (mancipiorum) in censualia fratrum sunt -tadelegata. 1580^a Gisilam et posteritatem eius -agavitdelagavit (-vitdelegavit MLWvar. l.; MLWsc. maritus) super altare ... ad censum v denariorum annuatim persolvendis. saepius. v. et p. 249, 37. k spectat ad oblationem puerorum ad monasterium: MLWTheod. Trev. mirac. Celsi 11 p. 408^F in ... b. Eucharii coenobio quidam ... adolescens conversatus est ..., qui ab ipsis pene cunabulis Deo ... nutriendus ibidem a parentibus fuerat -tusdelegatus. MLWTrad. Frising. 1503 qualiter ... Gotebolt ... -vitdelegavit ad altare sanctę Marię ... proprium filium suum Isengrimum ea conditione, ut legitimorum aecclesię servientium iure et lege vivat. II latius: A attribuere — zuteilen, zuordnen: 1 in univ.: MLWAlbert. M. animal. 1,335 ille (musculus), qui ex eis (musculis) -tusdelegatus est pollici, oritur a principio ossis rascetae. 1,353 ex hiis (musculis) ... adhuc, qui movent, sunt super racetam, quorum unus cuilibet digito est -tusdelegatus, et duo insuper, qui proprii sunt ad constringendum pollicem et minimum. 2 destinare, dedicare — zuweisen, bestimmen, widmen: MLWCapit. reg. Franc. 212,9 ad nostram notitiam per comites nostros volumus perveniri, de quibus rebus aut facultatibus ... sumptus et apparatus legationi designatae -tusdelegatus sumebatur antiquitus eqs. MLWRup. Mediol. Adalb. 19 comes genuit filium ..., quem divini timoris intuitu clericatus fecit -aridelegari sorte. MLWMirac. Bert. 4 p. 511,16 coeperunt eum (mendicum) humanius colligere et in xoenodochio cotidianae receptionis pauperum -todelegato mansionem illi designare. B dirigere — richten (an), zukommen lassen: MLWForm. extrav. I 7 ego iudex has admonitorias (sc. litteras) tibi -odelego, quatenus in iudicio praesentiam tui facias. MLWMirac. Genes. Hieros. 2 p. 9,33 patriarchae (sc. Hierosolymae) munera -vitdelegavit comes Italiae Gebahardus magnifica impetraturus ... corpora sanctorum. C deferre, deportare — befördern, transportieren: MLWAlbert. M. animal. 3,101 hic est humor, qui generatur in gilbo epatis a calore, qui a corde ad epar est -tusdelegatus. MLWanimal. quaest. 3,1 p. 123,10 vis naturalis operatur nutrimentum in plantis et in animalibus; sed in plantis non sunt venae propter nutrimentum -andumdelegandum. D relegare — entfernen, verbannen: MLWLeg. Wisig. 3,5,2 p. 159,14 iudex eos (sc. incestum committentes) non differat separare, ut a tam nefandam pollutionem divisi iuxta qualitatem sexus in monasteriis -enturdelegentur (deli-deligo, dili-diligo MLWvar. l.).Mandrin