delectabilis

delectabilis (dil-), -e.MLWabl. MLWpl. -iis: p. 243, 27. I adi.: A gaudia, delicias praebens, laetificus, iucundus, delectans, commodus — Freude bereitend, angenehm, erfreulich, gefällig: 1 gener.: a corpor.: α in univ.: MLWAldh. virg. I 7 p. 234,13 ut humanis faucibus ... omne, quicquid iocundum ac -edelectabile sentitur, mellitae dulcedinis gustum ... praecellit, ita divina maiestas MLWeqs. MLWHugeb. Willib. 4 p. 92,24 rogabat, ut ... -esdelectabiles atque optabiles civitatis Hierusalem moenias ... speculare ... poterit. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 189,18 cum predantur falcones aves magis -esdelectabiles sibi. MLWAlbert. M. animal. 5,56 cum castratus fuerit hircus trimus ... tunc est caro eius -isdelectabilis. MLWal. β pretiosus, carus — wertvoll, kostbar: MLWVita Liutb. 25 vascula ..., quae sibi prius valde -iadelectabilia videbantur. MLWal.adde: MLWTransl. sang. Dom. in Aug. 9 unus de clavis, qui -esdelectabiles Christi articulos configebant. γ decorus, venustus — anmutig, reizend, entzückend: MLWHugeb. Willib. 1 p. 88,13 cum ille ... amabilis atque di-isdilectabilis ... ad triennium usque pervenit. MLWArbeo Corb. 16 p. 205, 22 is, qui missus fuerat, Iberum (sc. equum) quendam di-emdilectabilem viri Dei conspiciens MLWeqs. MLWCarm. Bur. 168,4,2 collaudate meam pudicam, -emdelectabilem, amabilem (sc. puellam). δ amoenus — schön (gelegen): MLWArbeo Corb. 18 p. 208, 3 est ... di-isdilectabilis callis. 25 locum (MLWWett. Gall. 13. MLWal.). MLWBruno Querf. fratr. 7 p. 43,12 terram (MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 50,11). b incorpor.: α in univ.: MLWDipl. Karlom. (I.) 51 p. 71,13 animos illorum, quos nunc in nostrum habemus dominium -emdelectabilem atque amabilem. MLWCand. Fuld. Eigil. I 20 nec erat, qui perturbaret monasterium in tam -idelectabili concordia roboratum. MLWHraban. epist. 52 cupienti mihi ... aliquid scribere, quod -edelectabile foret MLWeqs. MLWGerh. August. Udalr. 1,16 MLWl. 40 audito -idelectabili nuntio. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 303,31 lectio, quae fuerit ... cibus et -isdelectabilis animae refectio. MLWBerth. Ratisb. serm. 10 p. 57,7 respondeo ... primum MLWeqs.; secundo ad breve tempus est tolerabile exercitium ..., quarto -edelectabile, quinto superdelectabile, sexto MLWeqs. MLWal. 2 natur.: MLWUrso gloss. 24 p. 51,24sqq. cum aliquae -iadelectabilia sensu percipiamus ..., ad concipiendos effectus -esdelectabiles rei sensae ... movemur. MLWRichard. Angl. anat. I 164 in quibus (carunculis narium) aer fumosus receptus quandam naribus et spititui infert passionem -emdelectabilem vel odorabilem. MLWAlbert. M. veget. 2,134 cum sit ... ad fumum redactum humidum, erit aromaticum -emdelectabilem habens odorem. MLWanimal. 1,423 humet ... haec pellis aliquantulum, ut mollior et -iordelectabilior sit sonus in ea (canna vocis). 3 philos.: MLWAlbert. M. eth. I 1,48 p. 49,5 et ‘sic ipsae operationes’ sunt ‘secundum se -esdelectabiles (p. 1099^a,14 ἡδεῖαι)’. II 1,6,15 p. 102^b,11 vita felicium, in quantum felices sunt, secundum se ipsam est -isdelectabilis (p. 1099^a,7 ἡδύς). MLWmetaph. 11,2,11^capit. quod primo motori et aliis motoribus caelorum motus sui sunt -issimidelectabilissimi. 11,2,11 p. 497,40 quod unicuique finis connaturalis et proprius est -issimusdelectabilissimus et dulcissimus. MLWal. 4 mus.: MLWAnon. ton. Schneider p. 109,12 quartus (tonus) describitur blandus et garrulus ...; quintus modestus et -isdelectabilis, qui tristes et anxios letificat. Anon. IV MLWmus. 6 p. 83,21 diversitas altera secundae triplicitatis est ..., quando una pars procedit secundum modum discantus ... et hoc per modum -emdelectabilem tempore debito tarde procedendo. p. 83,26 tertia diversitas 〈secundae〉 triplicitatis est, quando in principio habet punctum -emdelectabilem sive placentem. 5 medic. i. q. salutaris, recreans — heilsam, erquickend: MLWAntidot. Bamb. 15 hoc antidotum ... ad capitis dolore patientibus convenit et maniacis ... iubat et ... somnum -edelectabile (sc. inducit). B gaudiis, deliciis fruens — sich (er)freuend: 1 gener.: MLWGloss. psalt. Lunaelac. 136,2 salix lignum est infructuosum et aquis -edelectabile (cf. notam MLWed.). 2 medic. i. q. sensibilis, excitabilis — empfindlich, leicht erregbar, reizbar (cf. p. 245, 37): MLWTract. de caus. mul. 25 capit. p. 10 si decursio aquata de loca -edelectabile est. 53 capit. p. 11 si mulier in loca di-iadilectabilia aut intestinis maioris lumbrici late nascuntur (cf. 51 p. 38,3 intra vulva MLWeqs.). 69 p. 45,4sq. si foris ex loca -iadelectabilia exeat os matricis vel pocius est de loco suo aut ex locis di-iisdilectabiliis eqs. 76 capit. p. 12 si matrice dura est et omnia loca di-iadilectabilia sunt. 76 si matrice dura est et alta loca di-iadilectabilia sunt et cauma grandis MLWeqs. MLWal. II subst. neutr. i. q. iucundum, gratum, delectamentum — das Angenehme, Erfreuliche, Freude, Genuß: A gener.: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 69,17 auditu perpendit avis, ex sono scilicet, -edelectabile aut detestabile. B philos. et theol.: MLWAlbert. M. resurr. 163 p. 346,41 -edelectabile non appetitur propter se nec utile, sed honestum tantum. MLWbon. 200 p. 123,55sq. quicumque brutale -edelectabile insequitur, insequitur -edelectabile gustus et tactus. MLWsent. 2,21,10 p. 369^a,14 in veniali peccato parvum est -edelectabile, quod movet. MLWeth. I 48 p. 49,18 in fronte idoli scriptum erat, quod ... ‘ -issimumdelectabilissimum’ (p. 1099^a,28 ἥδιστον) erat illud, ‘quo’ quilibet ‘frui’ desiderat. 631 p. 539,49 contrarium -idelectabili per se et per naturam est indelectabile. MLWIob 2,3 p. 43,1 fiunt opera hominis propter honestum aut propter -edelectabile ... aut propter ludum. MLWibid. persaepe. C medic. -iadelectabilia mulieris i. q. vulva — Vulva: MLWTract. de caus. mul. 69 p. 44,9 si -iadelectabilia mulieris cadent, tunc quasi suspensa matrix esse videtur. cf.MLWl. 21sqq.