defluo, -fluxi, -fluxum, -eredefluere.MLW
script. deff-: MLW
l. 51. 67.MLW
partic. MLW
perf. sensu MLW
medial.: p. 200, 30. 66. MLW
al.MLW
partic. MLW
fut.: p. 199, 49. 200, 44. MLW
al. I
proprie (saepius in imag., e. g. p. 199, 12. 14): A
intrans. i. q. (deorsum) fluere —
(hinab-, herab)fließen: 1
strictius: a
in univ.: α
de aquis, fluviis sim. (interdum c. sensu percurrendi): MLWArbeo Corb. 28 tanta aquarum habundantia desudabat, ... ut usque ad imam montis crepidinem -retdeflueret. Dipl. Karoli III. 47 p. 78,12 per montana et planities ac colles et valles rivosque -entesdefluentes. MLWWilh. Apul. gest. 5,242 defecit aquarum copia, nec tantis iam -itdefluit alveus undis, ut MLW
eqs. Dipl. Conr. III. 32 p. 52,13 alterum latus in ducaria, quę dicitur Cula, sicut ipsa ducaria -itdefluit versum prefatum fluvium Hauseris. MLWChart. Stir. I 706 p. 697,20 in proximo vertice ... ripa -itdefluit, que vocatur Scartpach (Chart. MLWBern. II 410 p. 730,7 r. ... deffluente). MLW
al. β
de imbri: Otfr. carm. 1,36 sub divo, ubi plurimus imber -itdefluit. MLWRup. Tuit. trin. 19,17 MLWl. 337 humor in nubibus densescit et de nubibus in terram concreta pluvia -itdefluit. MLWIoh. 3,1047 potissimum de nubibus -xitdefluxit ipsum ... diluvium.
de grandine: Agob. 1,7 MLWl. 14 qui
(tempestarii) dispersam grandinem et late per regionem decidentem faciant unum in locum ... -eredefluere. γ
usu vario: MLWPaulin. Aquil. c. Fel. 3,5 MLWl. 60 quatenus per terram, in quam -eratdefluxerat
gutta sanguinis (sc. Christi), ... martyrum depromeret membra
evangelista. MLWTheodulf. carm. 2,48 lumine de accenso si cera aut humor olivi -itdefluit. MLWAgius vita Hath. 20 sudorem -entemdefluentem linteolo detergere. Chron. Erf. mod. II MLWa. 1248 p. 242,19 ignotum est, per quam negligenciam es in terram -xitdefluxit et campana periit. MLWTract. de chirurg. 668 〈f〉rons incisa per latitudinem eis valet, quibus per multas venas humores ad oculos -untdefluunt. MLWConr. Mur. nat. animal. 833 illorum
(serpentum) virus per corpus
(sc. cervi) deffluit (-itdefluit, diffluit MLW
var. l.) omne. MLW
al. b
c. colore quodam: α
influere, se effundere —
hineinfließen, einmünden: Form. Augiens. B 13 unum wanc, qui ab occidentali parte ipsius rivi, qui in illum lacum -etdefluet, adiacere videtur. Dipl. Otton. II. 50 p. 60,12 tendit
(sc. finis) usque ad Haram flumen et deorsum, sicut -itdefluit in flumen Wurm. Dipl. Constantiae 32 p. 101,31 idem fluvii in Adriaticum mare -untdefluunt. MLW
al. β
profluere —
hervorfließen: MLWRup. Tuit. trin. 2,24 MLWl. 1058 non ... ideo de nulla petra Moyse percutiente aqua -xitdefluxit, quia MLW
eqs. γ
effluere —
auslaufen: Decret. Frision. A p. 53,13 pro oculo, qui totus -xitdefluxit, xx geldmerka. MLWAurelius 24
capit. de vesica si -eritdefluxerit (fluxerit MLW
cod. Vindob. Lat. 68) in acutis febribus. δ
fluendo dissipari, dilabi —
wegfließen, versickern: MLWTheodulf. carm. 72,107 a prima in quartam modus hic -eratdefluxerat horam, inde suas repetit post celer unda vias. Audrad. MLWcarm. 3,4,394 ut sanguis sanctorum ... adhaerens membris minimum -eritdefluxerit arvis. MLWBenzo ad Heinr. IV. 2,12 p. 226,5 Romana sapientia a nostro Greco fonte derivata ... instanti tempore ita -xitdefluxit, ut MLW
eqs. (MLW
sim. 4,34 p. 400,1). Chart. Sangall. B 470 p. 344,14 hominum memoria labilis est et ad modum fluentis aque -itdefluit. ε
diffluere —
auseinander-, zerfließen: MLWEberh. Alem. labor. 914 furit indignatio, vultus -itdefluit, ut cera liquitur igne nova. MLWAlbert.
M. meteor. 4,1,3 p. 711
b,26 quando ... frigidum agit
humidum, tunc, si non terminat coagulando vel coadunando humidum, tunc non constabit, et partes eius -entdefluent.
expressius de pergameno atramentum diffundi permittente (de re v. MLW
Wattenbach, Schriftwesen. p. 128sq.): Nicol. Biber. carm. 1746 cartam presentem dixit
rasor non esse fluentem ...; que sic -xitdefluxit, quod litera testis adhuc sit. 2
latius: a
fluitare, secundo flumine fluere —
(auf dem Wasser) treiben, flußabwärts driften: Pass. Ursulae 12 cum integro armorum remigio alveum Rheni prono -entesdefluentes amni ... denuo inviserant Coloniam. Pass. Adalb. Prag. 3 (MLWMGScript. XV p. 707,45) septimo ... die piscino more -itdefluit ad ripam, ubi inveniebatur
corpus. MLWBruno Magd. bell. 83 p. 79,12 leniter ... -ensdefluens episcopus
(sc. navi impositus). MLWRud. Trud. gest. 4,1 p. 251,38 per quem
(Luiponem) ante abbatia et in abbatia navis ecclesiae nostrae onerosa peccatis nostris in gravissimas Sirtes -eratdefluxerat. b
liquescere —
schmelzen, flüssig werden: Theoph. sched. 1,26 delato opere ad solem diligenter linies illud glutine vernition, et cum -eredefluere coeperit a calore, leniter manu fricabis. MLWAmadeus Laus. hom. 8,143 sicut ignis attactu cera liquescit et velut ardore solis -itdefluit glacies. Hildeg. phys. 1,176 eam
(myrrham) primum in sole calefac aut super laterem igne calefactum, ita modice -atdefluat, id est zufliesze. c
madere, manare —
naß sein, triefen: Froum. carm. 28,4 -itdefluit ... lacrimis facies. MLWAlbert. Aquens. hist. 6,21 equi ... sudore inaudito -entesdefluentes (diffluentes MLW
var. l.). Mirac. Otton. Bamb. II 1 sudore faciem totus perfusus in tantum, ut etiam capillos -eredefluere videres. d
fluxu sanguinis laborare —
an Blutfluß leiden: Radbert. Matth. 5,2481 duodennis ista -xitdefluxit ad mortem, dum illa coe〈qual〉is resurrexit in vitam. B
trans. i. q. emittere —
(heraus)laufen, -fließen lassen: Audrad. carm. 3,3,144 qui
(Deus) inducit caelo nubes et -itdefluit imbres. MLWRup. Tuit. Ioh. 4,686 vivae aquae flumen, ... quo perducturus, quo eius alveum -xurusdefluxurus (deflexurus MLW
PL 169,351B, MLW
fort. recte) sit
Christus. II
translate: A
de hominibus (de diabolo: l. 56): 1
de singulis: a
delabi, procumbere, cadere —
(hinab-, herab)stürzen, -fallen: α
corpor.: Rhythm. 11,5,3 gravatus, per reatum saucius ..., insipienter -xidefluxi in laqueo
(cf. Vulg. psalm. 34,8). MLWRup. Tuit. Ioh. 7,561 recte Dominus istum impietatis signiferum, cuius anima ... in perditionis suae lacum profundum a sublimi apostolici culminis honore -batdefluebat, diabolum appellat (
cf. Hier. nom. MLW
hebr. p. 61,9).
descendere —
absteigen: Conc. Merov. p. 170,30 si ... clericus pedes graditur et seculares vehitur equo, illico ad terram -atdefluat et debitum honorem ... clerico ... exhibeat. β
spirit.: Rather. prael. 2,5 MLWl. 100 ne per adulteria aut quoslibet illicitos quislibet -atdefluat appetitus. MLWVita Hildulfi 2 unde multi per abrupta vitiorum -untdefluunt ..., inde iste ... indies
(sic) proficiebat. MLWPetr. Dam. serm. 64,343 alii in ... gratiae dulcedine perseverant, alii in peccatorum amaritudinem -eredefluere ... non cessant. MLWRup. Tuit. trin. 19,7 MLWl. 635 antequam in hunc mundum veniret
(sc. Deus), toties ad idololatriam -eruntdefluxerunt
(sc. filii Iacob). MLWFrowin. explan. 2,2 MLWl. 1041 mali angeli ... a communi omnium bono beatifico ad propria -eruntdefluxerunt. MLWVita Godefr. Cap. I 5 p. 520,50 qui modica spernit, paullatim -itdefluit (
Vulg. Sirach 19,1 decidet; MLW
sim. Statut. ord. Teut. p. 78,5). MLW
al. b
digredi, diffundi —
abschweifen, sich ausbreiten: Rhythm. 148,73,3 paternitatis tuae renuens admonita vagus perquaquam -xidefluxi (flexi MLW
var. l.), cucurri per avia. MLWPetr. Dam. serm. 32,7 quisquis ... per proprii arbitrii latitudinem -itdefluit, pedem mentis ab angustae viae semita declinavit. 46,20 nec sparsa per cogitationes -xitdefluxit, sed sese intra arcana cordis ... constrinxit
Maria. Hugo Metell. carm. 164,151 (MLWMG Lib. Lit. III p. 719) -isdefluis in verbis, argumentis operosis, concinnas dictis per cuncta satis speciosis. 2
de coetibus, turmis i. q. discedere, abscedere, fugere —
auseinander-, weggehen, fliehen: Radbert. Matth. 3,320 quatinus ... aciem pugnandi, quae per partes -eratdefluxerat, strictius repararet
ecclesia. MLWEkkeh. Uraug. chron. MLWa. 1104 p. 184,33 cum iam securior factus ... comes suorum turmas -eredefluere permisisset. MLWAnnalista Saxo MLWa. 1139 p. 776,37 nonnullis dedignantibus curia -xitdefluxit. MLWGesta Ern. duc. I 2,356 sponsa cum cantibus et vario ludorum genere est introducta omnisque populus -xitdefluxit. MLW
al. B
de rebus (de partibus corporis: l. 30. 38): 1
deminui, (in peius) mutari, evanescere —
abnehmen, sich (zum Schlechten) wandeln, verschwinden: a
in univ.: Rhythm. 148,14,2 adhibe ... tormentorum stimulos, quibus -antdefluant veterna putridaque crimina. Dipl. Loth. I. 120 p. 277,11 rebus exterioribus etsi paulatim voluntate hominum -entibusdefluentibus minorata
ecclesia. MLWHerm. Augiens. chron. MLWa. 1021 ex quo tempore locus ille
(sc. Bouchaugiense coenobium) magis magisque in deterius -eredefluere coepit. Chart. Aquens. 93 MLWl. 4 cavendum est, ne, que cum tempore fiunt, temporales fiant et -antdefluant actiones (Chart. Stir. IV 223). Albert.
M. MLWmetaph. 1,4,12 p. 63,8 dicebant
philosophi ... de sensibus particularibus nullam posse esse scientiam, eo quod continue ‘ -antdefluant’ (
p. 987a,33 ῥεόντων). MLW
al.tabescere —
verwesen: MLWPaul. Diac. Lang. 6,2 certum est nobis os illud
(sc. MLW
s. Benedicti) venerabile ... et oculos ..., cetera quoque membra, quamvis -xadefluxa, remansisse. b
decidere —
ab-, ausfallen: Radbert. Matth. 6,1643 dicunt
miseri et vani, quod superflue decisi capilli aut cotidie -entesdefluentes reparandi promittuntur. Hildeg. epist. II 136 quia folia eiusdem floris de turbinibus ventorum saepe inclinari et -eredefluere solebant. Albert.
M. animal. 7,165 sqamae ... -untdefluunt ab eis
(animalibus, quae pellem abiciunt), sicut ex pelle eius, qui patitur siccam lepram. MLW
al. c
medial. i. q. defessum esse —
ermattet sein: Cypr. Cord. MLWcarm. 5,3 (MLWMG Poet. III p. 145) tempore aestivo -xadefluxa membra refobens
flabellum. 2
devenire, transferri —
herabkommen, -steigen, übergehen: a
gener.: Radbert. Matth. 10,1665 conluvionem scelerum in se contraxerant
pharisaei et universe vitiorum sordes ad eos -erantdefluxerant. Chart. episc. Wirz. II 15 p. 30,16 hec institutio iure hereditario in posteritatem eorum inrefragabiliter -xuradefluxura rata in perpetuum teneatur et inconvulsa.
v. et p. 203, 29. b
natur. et philos.: MLWHerm. Carinth. essent. 1 p. 116,3 in quo
(termino) tota efficacie virtus ... per medium usque in infimum -xuradefluxura constabat (Albert.
M. animal. 1,302. 13,55). MLWAlbert.
M. caus. univ. 142 p. 44,44 quae possibilitas
(sc. ad esse), cum impletur ab eo, quod est causa esse ipsius, continet esse -xumdefluxum in ipsam.
v. et p. 202, 6. c
theol.: MLWRup. Tuit. off. 11,9 MLWl. 469 quod, ut Filius generaretur vel nasceretur, substantia Patris -eritdefluxerit et Filius localiter ab eadem Patris substantia traductus sit. MLW
ibid. al. 3
deferri, deduci —
(einher)ziehen: Hildeg. scivias 3,2 MLWl. 268 in homine apparet ... praeclara scientia ut candida nubes perambulans mentes populorum in celeritate, sicut et nubes -itdefluit in aere. 4
provenire —
herkommen: Chart. Rhen. MLWmed. II 58 p. 99,33 (a. 1183) ut ... huius pactionis sententia ... tamquam de bonis a nostra donatione -entibusdefluentibus exspectatur a nobis. 5
deflecti —
sich herunterbiegen: Petr. Dam. serm. 46,13 nunc ... vinearum palmites proventu onusti fructuum ad ima -untdefluunt. 6
pertingere —
(herab)reichen: MLWLiber de unit. eccl. 2,42 vidimus ... vestem cucullatam, parvam quidem, sed ita moderatam, ut desuper usque ad renes tantum -retdeflueret. C
de tempore i. q. decurrere, transire —
ablaufen, vergehen: MLWVita Meginr. 9 p. 447,14 tandem ..., quo volebant, pervenerant maxima iam parte diei -xadefluxa. Dipl. Conr. II. 281 p. 391,2 (spur.) memorię commendare et confirmare, que -entisdefluentis temporis volubilitas consuevit alienare (
inde Dipl. Conr. III. 269 p. 466,17). Chart. Aquens. 118 MLWl. 3 tempus numquam est stabile, sed fluens -itdefluit. MLW
al. cf. diffluo.
Staub