debilito

debilito (dev-), -avi, -atum, -aredebilitare.usu MLWmedial.: MLWl. 53. 60. 64. 70. p. 59, 34. saepe.MLWintrans.: MLWl. 50. 52. 58. p. 59, 28.MLWstruct. MLWc. MLWpraep.:a(b): p. 59, 26.ex: p. 59, 28.in MLWc. MLWabl.: p. 59, 11. 24. 42.MLWpartic. MLWpraes. pro MLWadi.: p. 59, 28.MLWpartic. MLWperf. pro MLWadi.: MLWl. 56.pro MLWsubst.: p. 59, 10. infirmare, imbecillem reddere, (im)minuere — schwächen, erschöpfen, beeinträchtigen, (ver)mindern (medial. vel intrans. i. q. debilem esse, languescere, aegrotare — schwach, kraftlos sein, hinfällig werden, erkranken): I gener.: A corpor.: 1 in univ.: a de hominibus: MLWGloss. med. p. 43,3 -anturdebilitantur (debriantur MLWAesculapius 4 p. 7,12) maniaci ex calore stomaci. MLWChron. Salern. 112 p. 125,3 Agareni cotidie vires augebant, et Salernitani nimium dev-bantdevilitabant. MLWEpist. Worm. I 26 p. 48,28 ut ne illud (membrum) desperata capitis soliditate corruat vel -etdebilitet. MLWHildeg. phys. 1,172 si ... aliquis ex eo (fungo) comederit, -aturdebilitatur. MLWMetell. exp. Hieros. 4,131 quo plus multiplicantur, eo plus -anturdebilitantur Turci, et cito cessissent, nisi tot cuneos habuissent. saepe.de senectute: MLWCand. Fuld. Eigil. II 11,18 -tadebilitata senectus. b de animalibus (per compar. de signo caeli: l. 58): MLWMeginfr. (?) carm. p. 643^C vigor et vis ... degenerat ... et -atdebilitat sub posteriori (parte leonis). MLWMatth. Platear. gloss. p. 392^C ponatur de ea (theriaca) etiam in vulnere post venenum specialiter, cum animal incipit -aridebilitari. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 142,27 si evoment (sc. falcones cibum), non nutriet eos et -buntdebilitabunt. MLWal. MLWAlbert. M. animal. 3,99 cum eicitur aculeus, ... primo -aturdebilitatur apis et postea moritur. c de plantis: MLWAlbert. M. veget. 4,77 si ... aliquid discesserit ab ea (planta), -aturdebilitatur generatio. 6,482 eius (herbae) vicinitas -atdebilitat plantam napelli. d de rebus: α mollire — weich machen: MLWAnon. miseric. 510 postquam mutatum fuit corpus a suo statu et grossitate et -tumdebilitatum fuit et subtiliatum et tenuum.medial. i. q. molliri — weich werden: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 102,14 quanto plus elongatur penna a saxello, tanto dilargatur et -aturdebilitatur plus. β exhaurire — auslaugen, ausbeuten: MLWChart. Salisb. IV 72 p. 72,3 (a. 1271) si mansus noster ... propter culturam eorum (sc. sal fodientium) adeo -eturdebilitetur (debiliretur MLWed.), quod eqs. 2 mutilare, sauciare, truncare, vulnerare — verstümmeln, verwunden, verletzen, mißhandeln (refl.: MLWl. 11): a de hominibus: MLWLex Baiuv. 8,22 si ... ancilla a quacumque persona -tadebilitata fuerit, ut MLWeqs. MLWHraban. epist. 41 p. 479,28 tertium ... filium ita -vitdebilitavit pater, ut eqs. MLWChron. Salern. 81 p. 80,15 omnes, quos inveniebant Agareni, ... dev-bantdevilitabant. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 293,28 sic deinceps -tusdebilitatus claudicavit episcopus. MLWDipl. Loth. III. 74 p. 115,26 si quis de familia aliquo membro mutilatus vel -tusdebilitatus fuerit, ... duae partes (sc. compositionis) -todebilitato, tertia abbati detur. MLWConst. Melf. 2,40 in ea parte se -aredebilitare debebit, in qua -tusdebilitatus est is, cui duellum offertur. persaepe.expressius i. q. occidere, trucidare — niedermetzeln, totschlagen: MLWChron. reg. MLWa. 1141 inter hostes ac paludem inclusos quosque militares cepit Ethelmarus, reliquos -vitdebilitavit. b de animalibus: MLWLeg. Burgund. const. I 18,1 si de animalibus ... bos bovem percusserit aut canis momorderit, ut -eturdebilitetur (-aturdebilitatur, -atdebilitat MLWvar. l.). MLWLeg. Wisig. 8,4,2 si -tusdebilitatus aut mortuus fuerit (sc. animal), debilem sibi habeat (sc. qui mutuatus est). MLWRup. Tuit. trin. 40,12 MLWl. 703 commendavit aliquis proximo suo ... iumentum ad custodiam et forte mortuum est aut -tumdebilitatum aut captum ab hostibus. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 5 p. 127,33 si non fuerit -tusdebilitatus airo per ea, que passus fuit a falcone. MLWal. B spirit.: 1 in univ.: MLWRadbert. Matth. 7 prol. MLWl. 33 nec virtus eorum (discipulorum) in ullo -aturdebilitatur nec fortitudo frangitur. MLWEpist. Hann. 48 p. 94,2 hanc (sc. laetitiam) ... usque deque fero a perfectioris beatitudinis statu -aridebilitari. MLWHildeg. scivias 2,6 MLWl. 1757 ut ... ad indeficientem refectionem perveniens esuriem -antisdebilitantis animae effugiat (sc. peccator). MLWAlbert. M. incarn. 12 p. 183,19 quando aliquis habitus gratiae ita vehementer -atdebilitat fomitem, quod non multum inclinat ad mortale peccatum (MLWsim. p. 183,61). MLWStatut. ord. Teut. p. 98,13 ne ... inopia gravis fortitudinem -etdebilitet animorum. MLWal. 2 medial i. q. labefieri — wankend werden: MLWHildeg. scivias 2,5 MLWl. 558 quod amplius per labentia tempora non -eturdebilitetur mundus. 3 decedere, aberrare — abweichen, abirren: MLWIoh. Scot. carm. 2,4,34 quem (Karolum) scriptura docet ..., ne recto Christi tramite -etdebilitet. II publ. et iur.: A in univ.: MLWDipl. Otton. II. 7 ut et antecessorum nostrorum benivola pietas non a nobis neglecta -eturdebilitetur. MLWBerno epist. 14 p. 47,15 id ... agens ordinis nostri statum pene -atdebilitat Wolfrat, animos fratrum conturbat. MLWChart. Duisb. 22 p. 55,2 (dipl. Otton. IV.) qui si ... nos in hoc facto nostro infirmaverint, se, quod fecerint, in hoc -aridebilitari credant. MLWChart. Pomm. 943 p. 254,22 ut per hoc (impedimentum) nostram civitatem ... -entdebilitent et infirment. B irritum, vanum facere, tollere — für ungültig, nichtig erklären, aufheben, auflösen: MLWDipl. Otton. I. 179 quicumque hoc (praeceptum) ... vel infringere vel -aredebilitare voluerit (MLWChart. Sangall. B 390). MLWSimon Sith. gest. 2,98 noster abbas ... has -vitdebilitavit litteras. MLWChart. Raitenh. 132 cum pleraque gesta hominum et contractus ex oblivionis vicio ... sepius videantur -aridebilitari. MLWChart. Carinth. V 76 ad -andamdebilitandam (-candamdebilicandam MLWed.) aut destruendam infeudacionem. al. Weber