Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
debilis (dib-), -e.MLWstruct. MLWc. MLWpraep.:contra: MLWl. 71.in MLWc. MLWabl.: MLWl. 55. p. 57, 3.usu MLWsubst.: MLWl. 44. 46. 53. persaepe. invalidus, infirmus, tenuis — schwach, kraftlos, matt: I de anim. eorumque partibus corporis (de plantis: l. 50. 51): A gener.: 1 corpor.: a in univ.: MLWHraban. martyr. Iun. MLWl. 125 ubi signa et miracula in sanitate infirmorum et -iumdebilium saepius fiunt (Oct. MLWl. 75. MLWal.). MLWConc. Karol. B I 23,3 adsint peregrini et pauperes et -esdebiles (MLWRup. Tuit. trin. 34,21 MLWl. 959. MLWal.). MLWChart. civ. Magd. 100 p. 53,2 nullus alium ... debet inducere, nisi prius se in aliquo membro -emdebilem probaverit, ita ut eqs. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 54,24sq. sunt ... salices, tamarisci aut arbores alie -esdebiles, nunquam nidificabunt airones in ipsis -busdebilibus. p. 116,33 quod aves rapaces ... circa aquas -issimedebilissime sunt. persaepe. b claudus, catax — lahm, gelähmt, gehbehindert: MLWPass. Leod. 36 (MGMer. V p. 317,24) cecus recepit visum et -isdebilis (-busdebilibus A) gressum. MLWMeginh. Fuld. Alex. 11 p. 433,13sqq. libertus ... valde -isdebilis in uno crure erat, ... crus, in quo -isdebilis fuerat eqs. MLWThietm. chron. 7,3 quodam viro diu -idebili et cum scabellis ambulanti tribuit omnipotens Deus facilem gressum. MLWHildeg. scivias 2,4 MLWl. 53 alii ... infirmos oculos et -esdebiles pedes habentes. al. c mutilus, saucius, truncus — verstümmelt, verwundet, versehrt: MLWLex Sal. Merov. 9,1 ipsum (sc. animal) ... -emdebilem (di-dibilis MLWvar. l.), 〈quem percussit〉, ad se recipiat (inde MLWLex Sal. Pipp. 10,1). MLWMeginh. Fuld. Alex. 14 ceteris ... menbris -busdebilibus permissis. MLWVita Emm. 17 summitates digitorum ... -esdebiles reddiderunt carnifices. MLWHildeg. scivias 3,1 MLWl. 344 cum membra hominis divisa sunt non recte ordinata ut -iumdebilium. al. 2 spirit.: a in univ. (fere in imag.): MLWCand. Fuld. Eigil. II 13,15 quae aegris -busdebilibus (agnis) maneat, quae cura fovendis. MLWRather. prael. 4,22 MLWl. 836 unum (sc. ovem) quemlibet surdum, licet -emdebilem et inutilem. MLWThietm. chron. 4,56 caput suum et seniorem dilectum membra populi ... -iadebilia subsequuntur. MLWHildeg. scivias 3,13 MLWl. 279 quare tam -isdebilis (flebilis MLWvar. l.) es (sc. anima) contra hoc, quod Deus contrivit in virginea natura? MLWAlbert. M. eth. I 652 p. 559,38 -isdebilis dicitur, qui quantuncumque praeconsiliatur, trahitur etiam prava passione. MLWal. b segnis — träge: MLWHildeg. scivias 2,6 MLWl. 1769 qui in lege Dei ita -esdebiles sunt, quod eqs. c insanus, vesanus — wahnsinnig, toll, verrückt: MLWIoh. Scot. praedest. 3,4 MLWl. 109 utquid impudentissime, -isdebilis, enervatus, omni veritatis auxilio desertus lites renovas (sc. Godescalcus)? B iur. de ordine personarum i. q. humilis, ignobilis — gering, von niedrigem Stand (cf. H.-R. Hagemann, MLWZRGGerm. 91. 1974. p. 64): MLWLex Sal. Pipp. decr. Child. 3,1 si francus fuerit, ad nostra presencia dirigatur, et si de di-ioresdibiliores (-ioresdebiliores MLWvar. l.) personas fuerit, in loco pendatur. II de rebus: A gener.: 1 in univ.: MLWPs. Galen. puls. 277 (cod. Vr) pulsus et in tenuitate deductus ac -isdebilis (MLWConstant. Afric. theor. 7,3 p. 31bv. MLWibid. MLWal.). MLWComm. microl. 19 p. 100,27 b molle, id est -edebile. MLWRup. Tuit. trin. 5,38 MLWl. 1642 -isdebilis vel concisus anhelitus. MLWChart. Sil. D 200 comes Budiuoy considerans ius suum -edebile ... omnibus excepcionibus ... renunciavit. MLWThadd. Florent. cons. 54,9 buliant hec omnia (sc. ingredientia) mixta cum aceto mixtura -ioridebiliori quam que bibatur. saepe.facilis — leicht, einfach: MLWThadd. Florent. cons. 49,182sq. quod exercitium ... semper incipiat a -idebili et procedat ad forte et terminetur in -idebili. 2 instabilis — unsicher: MLWHildeg. scivias 2,6 MLWl. 2199 ipsae (feminae) infirmum et -edebile habitaculum sunt. MLWOtto Frising. gest. 2,39 p. 146,17 Veronenses ... pontem ... fecerant ... tam -emdebilem, ut potius muscipulam quam pontem diceres. 3 fragilis, inanis — vergänglich, nichtig: MLWHildeg. scivias 3,1 MLWl. 186 in pectore suo ... habet Pater per amorem Filii sui infirmum et -emdebilem ac pauperem limum, qui homo est. MLWepist. 31R,138 quod videtur, -edebile est, et quod non videtur, forte ac vitale est. 4 iners — geschmacklos, fade: MLWHildeg. scivias 1,4 MLWl. 506 pars quaedam (sc. lactis) tenuis, de qua -esdebiles casei coagulantur. 5 ineptus, insulsus — unsinnig, albern: MLWAnnal. Plac. MLWa. 1252 p. 506,16 dicebat Iacobus de Acerbo ...: ‘murus tracinat et terminus transit; ego nolo mori!’ et alia -iadebilia verba. B medic. i. q. sterilis — unfruchtbar: MLWConstant. Afric. coit. 5,13 si ... fuerit natura testium sicca, modicus erit appetitus et modicum et -edebile semen. C techn.: 1 mitis, lenis — mild: MLWCompos. Luc. Q 12 si forte est sapone, spumatum alumen mittis, si -edebile, crudus. 2 asper, scaber — spröde, brüchig: MLWCompos. Luc. T 16 tolle leniter, mundissime, eo quod sit -isdebilis adamas.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateindebilis
Mittellateinisches Wb.
debilis (dib-) , -e . struct. c. praep. : contra: l. 71 . in c. abl. : l. 55. p. 57, 3. usu subst. : l. 44. 46. 53. pers…
Verweisungsnetz
1 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit debilis
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — debilis kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „debilis". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/debilis/mlw
- MLA
-
Cotta, Marcel. „debilis". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/debilis/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „debilis". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/debilis/mlw.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_debilis_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„debilis"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/debilis/mlw}, urldate = {2026-05-12}, }