corporalis

corporalis, -e. MLWform.: -i(us): MLWl. 13. MLWabl. MLWsg. -e: MLWl. 13.36. MLWal. I adi.: A ad corpus humanum pertinens, corporeus — leiblich, Leib(es)-, Körper-: 1 strictius: a gener.: α in univ.: Vita Furs. 5 (MGMer. IV p. 436,15) nocte molestia -ecorporale (-iacorporalia, -icorporali MLWvar. l.) correptus. MLWWillib. Bonif. 6 p. 32,12 comitum multitudo ... -icorporali ... praeventa morte ... captivata est (MLWChart. Babenb. 267 p. 100,19. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 55 ceteri clerici ... disciplinam -emcorporalem et carceris custodiam sustineant (MLWStatut. ord. Teut. p. 88,30. MLWal.). MLWCaes. Heist. hom. exc. 280 p. 176,19 quidam sompnolenti ... pena -icorporali divinitus sunt puniti. saepe. adde de cadavere: MLWPass. Quir. Teg. 10 sustulerunt eum (sc. mortuum) ... cum vasculo -icorporali de ramis palmarum conflexo. MLWDipl. Otton. III. 348 p. 777,25 confessoris Gregorii in ... monasterio -icorporali quiescentis materia. β spectat ad carnalitatem: MLWHincm. divort. 5 p. 142,11 coniugium nulla potest ratione dissolvi, nisi ... aperta convictione ex -icorporali fornicatione. MLWAlfan. premn. phys. 19,4 p. 103 in -buscorporalibus solis delectationibus superfluitates fiunt. MLWal. MLWIdung. Pruf. argum. 70 cuius erroris socius non de illo, qui in corde mechatur, sed qui -icorporali peccato labitur, ... asserit: ‘MLWeqs.’ γ spectat ad terrestria, corruptibilia (fere usu MLWeccl.): MLWGodesc. Saxo theol. 14 p. 236,20 quantum differant haec salus -iscorporalis et temporalis ... et salus illa spiritalis et sempiterna. MLWAlfan. premn. phys. 1,57 p. 15 angelis ... naturaliter existentibus liberis a -buscorporalibus passionibus. MLWManeg. c. Wolfh. 17 p. 81,20 quanquam ligationis pena ... in quibusdam ... usque ad -emcorporalem ... dampnationem proruperit. MLWal. b anat.: MLWPs. Hippocr. phleb. 129 de vena -ecorporale; ... vena -iscorporalis in collo separat de vena vitale. 2 latius MLWi. q. personalis — persönlich: MLWBonif. epist. 63 p. 129,30 a talium (sc. sacerdotum falsorum) -icorporali communione abstinere ... non possumus (cf. MLWFroum. epist. 6 -icorporali colloquio). MLWLiber diurn. 83 p. 93,12 conscientia devota -icorporali iureiurando sinceriter optuli (cf. MLWChart. Babenb. 277 -icorporali fide. MLWChart. Brixin. 104 p. 111,36 -icorporali sacramento. saepius). MLWConc. Karol. A 61 p. 809,9 qui ... detenti infirmitatibus illuc -icorporali praesentia occurrere non valentes (MLWChart. eccl. Erf. 398 p. 236,24. saepius). MLWIdung. Pruf. dial. 3,62 ordo tenet ... -escorporales ... observantias. MLWal. B corporeus, materialis — körperhaft, materiell, substantiell: 1 gener.: a in univ.: Agob. 18,12 MLWl. 15 ut ... -iacorporalia verba ... in ora illorum (prophetarum) ipse (spiritus sanctus) formaverit. MLWDipl. Heinr. II. 440 ut ... muri releventur ... et quicquid oportunum fuerit ad -emcorporalem formam ipsius domus Domini MLWeqs. MLWal. b manifestus, conspicabilis — handgreiflich, (leibhaftig) sichtbar: MLWGloss. psalt. Lunaelac. 80,4 docet luna illos (filios Israel) per typos -escorporales, qualiter MLWeqs. MLWHincm. divort. 13 p. 200,25 in primordio ecclesiae necessaria erant -iacorporalia signa. MLWMathem. var. Bubnov p. 274,7 sicut in fine huiusce sententiae -icorporali sub exemplo postea docebimus. 2 natur. et philos.: MLWGodesc. Saxo theol. 22 p. 310,23 caro et spiritus ... duae sunt substantiae, -iscorporalis et incorporalis (MLWAlbert. M. metaph. 5,2,1 p. 236,80. saepius). MLWGunzo epist. 14 p. 48,15 quia sine huius lineamentis nulla -iscorporalis dimensio possit ostendi. MLWAlfan. premn. phys. 2,75 p. 42 omne ..., quod ortum habet -emcorporalem simul et temporalem, corruptibile est. MLWAlbert. M. cael. 1,2,8 p. 53,81 tres ... dimensiones sunt ultima materiae -iscorporalis. MLWanim. 2,3,18 p. 125,45 aqua -iorcorporalior est aere. saepe. de deis: MLWAlbert. M. metaph. 1,4,7 p. 56,70 intulit Xenophanes deum esse omnia et fieri deum -emcorporalem ex ... adveniente corporeitate. 3 alch.: MLWAnon. secret. p. 42,19 alia species est -iscorporalis ut aurum ... alia incorporalis, ut viride aes. MLWPs. Arist. pract. p. 661^b,38 desponsatio lapidis in calcem -emcorporalem. 4 publ. et iur.: a in univ. (usu subst.: l. 72): MLWConst. Melf. 1,73 p. 112,31 in iudiciis possessionum rerum -iumcorporalium. MLWChart. Merseb. 251 p. 203,28 nichil -iumcorporalium vel incorporalium sibi retinens in eodem praedio (MLWChart. Hall. 256 p. 243,43. MLWal.). b realis — tatsächlich: α de iure possessionis: MLWLiber diurn. 33 quamquam rei commutatio ex ipsa -icorporali traditione possit firma consistere (MLWGreg. Cat. chron. II p. 263,29). MLWChart. Ticin. 99 p. 37,20 (a. 1209) ut ... intret in -emcorporalem possessionem iamscripte terre. MLWChart. Turic.1475 p. 185,7 eorum ecclesiam in possessionem predicte ecclesie ... cum omni iure ... mittimus -emcorporalem. saepius. β de investitura (de re v. H. Hoffmann, Ivo v. Chartres u. d. Lösung d. Investiturproblems, in: MLWDtArch. 15. 1959. p. 409 MLWc. not.): Ivo Carn. ad Hugon. (MLWMG Lib. Lit. II p. 645,1) papa Urbanus reges tantum a -icorporali investitura excludit. MLWWibald. epist. 395 p. 527,10 ut ... electus -emcorporalem investituram a ... abbate susciperet. MLWal. C palla -iscorporalis MLWi. q. pannus linteus, -e MLWq. d. — ‘Korporale’: MLWPontif. Rhen. sup. 24 ubi palle -escorporales lavate fuerint, nullum linteamen ibidem aliud debet lavi. MLWOrd. Rom. 31,22 quam (sc. sindonem mundam) prius preparaverant in ore altaris e regione pontificis post -emcorporalem pallam expansam. MLWal. II MLWsubst. neutr. vel raro masc. (e. g. MLWl. 20. 22): MLWliturg. de panno linteo, in quo corpus Domini consecratum ponitur (‘Korporale’): MLWCapit. reg. Franc. 128,4 invenimus ibi ... -escorporales IV, orasii II, plumatium serico indutum I (cf. MLWCatal. thes. Germ. I 28,12 -emcorporalem I). MLWFund. Werd. MLWapp. p. 168,1 dirupuerunt ... calicem cum patena et tabulam altaris ... cum -ecorporale. MLWConst. imp. I 437,6 ut nemo -ecorporale ad extinguendum incendium in ignem proiciat (MLWibid. iterum. MLWsim. MLWRup. Tuit. inc. 3). MLWChart. Turic. 1609^a sunt ... hec reliquie: ... de carne corporis Elisabete, ... particula de -icorporali, quod dicitur suscepisse guttas cruoris dominici. saepe. v. et p. 553,11.