Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 3
- Verweise raus
- 0
contiguus, -a, -um. MLWscript.: -ting-: MLWl. 19.24. MLWal. -tic-: MLWl. 15. 41. adde: MLWDipl. Arnulfi 17. 18 p. 28,34. MLWal. -tiq-: Aethicus p. 108,5. 169,19. MLWstruct.: fere MLWabsol. vel MLWc. MLWdat. MLWc. MLWpraep.: cum: MLWl. 43.63. iuxta: MLWl. 14. inter: MLWl. 17. prope: MLWDipl. Arnulfi 116. versus: MLWl. 22. MLWc. MLWinf.: p. 1716,12. MLWadi.: I sensu act.: A proprie MLWi. q. contingens, propinquus, proximus — berührend, (ganz, unmittelbar) nahe: 1 de loco MLWi. q. adiacens, confinis, vicinus — angrenzend, anstoßend, beachbart: a in univ.: α de rebus: MLWDipl. Merov. I 13 p. 15,19 non solum in -iscontiguis, sed etiam in longinquis regionibus. MLWPaul. Diac. Lang. 1,1 quae (gentes) ... sibi -amcontiguam Europam adflixerunt. MLWChart. Rhen. inf. I 17 haec ... conprehensio ... iuxta illas conprehensiones -acontigua est et cohęrens. MLWHeito Wett. 2 in ... cellulam eidem cellulae -amcontiguam (-tic-conticuus var. MLWl.). MLWDipl. Ludow. Germ. 86 in territorio, quod est inter Suueinaha et monasterium Altaha -umcontiguum. MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 883 p. 100,22 in -iscontiguis locis eiusdem fluminis. MLWWiduk. gest. 2,11 p. 77,6 per fenestram altari -amcontiguam (-ing-continguus MLWvar. l.). MLWTrad. Ratisb. 201 p. 183,22 proprietatem ... rebus ... fratrum bene -umcontiguum ([sic]. 203. 389). MLWChart. Altenberg. 298 census ... de mansione -acontigua versus Renum. persaepe. mutuo, invicem adiacens — aneinandergrenzend, -stoßend: MLWEinh. Karol. 7 p. 9,21 termini ... nostri et illorum poene ubique in plano -icontigui (-ingvar. MLWl.). MLWHerm. Carinth. essent. 1 p. 118,16 has duas sphaeras ... primas et -ascontiguas edidit prudentissimus artifex, ut MLWeqs. β de hominibus: MLWBeda hist. eccl. 2,3 p. 85,10 ipsi (Saxones) orientali mari -icontigui. MLWCarm. biblioth. 6,18,11 filius ... -ascontiguas quassat gentes. MLWOdilo Suess. Seb. 71 villanos. MLWMetell. Quir. 15b,10 iudicibus secli, qui sunt duo lumina celi, -uscontiguus merito et prestans ... martyribus reliquis. MLWStatut. ord. Teut. p. 114,15 fratres non debent ... hospicium ... adire, nisi sint valde -icontigui. MLWal. b attingens, pertingens (ad) — heran-, hinaufreichend (zu): MLWHrotsv. Mar. 764 cum videas ramos ... astris -oscontiguos caelum pulsare. MLWVita Annon. I 1,20 signum crucis coelo -umcontiguum (MLWHelm. chron. 82 p. 155,32). in imag. de aetate hominis: MLWBernold. Const. libell. III 7 beatus Leo papa ... nostro tempori pene -uscontiguus (inde MLWManeg. ad Gebeh. 8 p. 326,18. 20 p. 344,8). c (tangendo) cohaerens — (durch Berührung) zusammenhängend: α gener.: Aethicus p. 194,10 Maratonius ... guttis -cuisconticuis madidus. MLWAlbert. M. veget. 5,24 invenitur lignum eius (sc. visci) aut continuum aut quasi -umcontiguum cum ligno arboris, cui unitur. β philos.: MLWAlbert. M. gener. 1,1,17 p. 125,21 ‘quoniam ... punctus non est puncto -uscontiguus’ (p. 317a,3 ἐχομένη), tamen dicitur, quod magnitudo ‘undique est divisibilis’. p. 125,26. MLWibid. MLWal. 2 de tempore, ordine: a (proxime) subsequens — (unmittelbar) anschließend, (nach)folgend: MLWWiduk. gest. 1,36 p. 52,9 nocte -acontigua. MLWBerno ton. p. 79b,30 post -umcontiguum tonum statim in diapente consurgunt antiphonae. MLWGuido Aret. ign. cant. p. 49a,30 ipsa prima ... et aliae -aecontiguae voces. MLWOtloh. Dion. praef. p. 824,29 in -iscontiguis iam temporibus. in imag.: Theodulf. carm. MLWapp. 9,4 tua (sc. Patris) -iscontiguis pateant vestigia plantis. b continuus — (unmittelbar) aufeinanderfolgend: MLWAlcuin. carm. 1,587 -iscontiguis ... sub tribus annis non ros ... inrigat agros (MLWChart. Hall. 342 p. 314,2). MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 371,7 ‘in sicco in medio mari’ ... Hieronimus ‘per siccum’ transtulit, quia duos ablativos ponere -oscontiguos noluit. B translate: 1 de rebus: a similis — ähnlich: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 437,2 est et alia locutio huic veluti -acontigua, sed non est ipsa. MLWPaul. Albar. carm. 9,32 -icontigui (-cuiconticui MLWvar. l.) verbis alii (sc. prophetae) et sensu sonori. MLWAurel. Reom. mus. 19, 43 -acontigua est sonoritas autenti deuteri ... perparum cum modulatione autenti proti. 19,89. b commodus, utilis — zuträglich, nützlich: MLWDipl. Ludow. Inf. 50 p. 174,34 ea, que a fidelibus nostris suis oportunitatibus -acontigua expetuntur. MLWTransl. Dion. Ratisb. 21 esset ... regni negotiis -umcontiguum malo exemplo perire scelerosum. 26 p. 366b,42 dulcia, blandia et usibus -acontigua amplectimur. c pertinens, proprius — gehörig, eigen: MLWBurch. Ursb. chron. p. 92,2 Philippus rex cepit distrahere predia ..., ita ut cuilibet baroni ... villas ... vel ecclesias sibi -ascontiguas obligaret. MLWfort. huc spectat: MLWGesta Lob. 9 p. 314,9 (chart.) longum est describere singula, que de nostra mensa in eius (Oibaldi) sunt translata, nullo patrimonio -acontigua MLWeqs. MLWChart. Ital. Ficker 165 p. 209,17 placita, quae dicuntur -cuaconticua in ipso loco. 2 de hominibus: a cognatus — verwandt: MLWHartw. Emm. 93 an generosum gremium, natis regum -umcontiguum, facis tu ... lupanare ludibrium? MLWsubst. fem.: MLWChart. Rhen. med. I 307 p. 359,32 (a. 1036) immorati sumus questione, utrum cuiquam iura conubii ad huiusmodi -amcontiguam licerent. b animo propensus, amicus — geneigt, freundlich gesinnt: MLWRather. coni. 2,39 redarguit omnes, -uscontiguus nulli, cuius mores placeant illi. c periclitans — gefährdet: Transl. Heliani (MGLang. p. 581, 23; MLWs. VIII./IX.) omnes ..., quia demergi -icontigui erant, solvuntur formidine. II sensu pass.: A strictius MLWi. q. tangibilis — berührbar, (er)greifbar: MLWPaul. Diac. Lang. 1,6 cum ... una ex illis (navibus) ei -acontigua fieret, ad eam se ... adprehendit vir. MLWfort. huc spectat: MLWPs. Beda mund. const. 1,428 ipsa ... spera est quoddam spatium -umcontiguum habens tres dimensiones, longum, latum et altum (cf. Chalc. transl. 31B.32C). B latius: 1 percipibilis, visibilis — wahrnehmbar, sichtbar: MLWAnselm. Leod. gest. 13 iste (praedo) ... propius altarii cancellos ..., unde omnium oculis -uscontiguus esset, astitit. 2 paratus — verfügbar: MLWVisio Karoli M. p. 293,15 ubicumque noctu manebat, ... lucernas et tabulas sibi -ascontiguas habere solitus erat. MLWNorb. Iburg. Benn. 10 p. 877,37 rex in his eum regionibus ... episcopum instituere decreverat, ubi sibi, ad quae vellet, semper posset esse -uscontiguus. MLWsubst. neutr.: 1 gener.: a proximitas, vicinitas — Nähe, Nachbarschaft: MLWRup. Mediol. Adalb. 12 qui maris vel viderunt vel inhabitant -acontigua. MLWGebeh. August. Udalr. p. 593,13 hi ... e -ocontiguo caballis insidentes, illi ... plaustris innitentes. MLWThietm. chron. 5,13 episcopus ... Lanbertus ... Herimannum auxiliabatur, non tantum ex animo, quantum in civitatis -ocontiguo. 6 prol. 32 ex -ocontiguo. MLWHerm. Carinth. essent. 1 p. 112,24 siccitati ex proximo frigus, frigori ex -ocontiguo humorem ... copulans singulas commixtiones ... maritavit prudentissimus artifex. b confinium, terminus — Grenze, Grenzbereich: MLWDipl. Heinr. III. 148 p. 187,33 ecclesiis Dei infra nostri -umcontiguum regni constitutis (154 aecclesias Christi. MLWal.). MLWChart. Salem. 20 p. 32,38 palus ... et terra, que ... sic ascendit per confinium terrarum ęcclesie Salem usque ad -acontigua ville Frichingen. in imag.: Transl. Heliani (MemIstorBenev. I. 1763. p. 205,15; MLWs. VIII./IX.) confines ... mirantur, dum eum cernunt sanitati redditum, quem paulo ante viderunt infra mortis -umcontiguum (antea: necis terminum). c in -ocontiguo sensu MLWadv. MLWi. q. subsequenter, paulo post — in der Folge, bald darauf: MLWSalimb. chron. p. 14,24 modius frumenti una die a centum bisanciis ad octo descendit et in -ocontiguo declinavit usque ad unum. 2 philos. i. quod (se invicem) tangit, contactu cohaeret — das (sich gegenseitig) Berührende, durch Berührung Zusammenhängende (de re v. Hist. Wb. d. Philos. IV. p. 1026sq. MLWs. v. Kontiguität): MLWGloss. Roger. I A praef. p. 497,28 continuata sunt illa, quorum termini sunt idem, -acontigua, quorum termini sunt diversi. MLWAlbert. M. phys. 6,1,1 p. 446,25 illa ‘sunt -acontigua’ (p. 231a,22 ἁπτόμενα) sive se ‘tangentia, quorum ultima sunt simul’ (MLWtop. 4,1,4 p. 364a,18 termini duorum -nguorumcontinguorum sunt simul. MLWanimal. quaest. 12,4 p. 226,72). MLWtop. 4,1,4 p. 364a,28 qui dicit, quod continuum est -umcontiguum (cf. p. 122b,25 τὴν ἁψιν), ponit genus in speciem (cf. MLWcael. 1,3,9 p. 74,16 per modum, quo -umcontiguum continuum dicitur). MLWibid. MLWal.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateincontiguus
Mittellateinisches Wb.
contiguus , -a, -um . script. : -ting-: l. 19.24. al. -tic-: l. 15. 41. adde: Dipl. Arnulfi 17. 18 p. 28,34. al. -tiq-: …
Verweisungsnetz
4 Knoten, 3 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Anchor 1
Kompositum 3
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit contiguus
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — contiguus kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „contiguus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/contiguus/mlw?formid=C09284
- MLA
-
Cotta, Marcel. „contiguus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/contiguus/mlw?formid=C09284. Abgerufen 9. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „contiguus". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/contiguus/mlw?formid=C09284.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_contiguus_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„contiguus"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/contiguus/mlw?formid=C09284}, urldate = {2026-05-09}, }