contempero

contempero, -avi, -atum, -arecontemperare. 1 proprie MLWi. q. temperare, (convenienter) commiscere — in die richtige Mischung bringen, (gehörig) mischen: a strictius: α gener.: MLWNotker. Balb. gest. 1,18 p. 24,13 potuum ... genera ... pigmentis aut medicaminibus -tacontemperata. MLWMatth. Platear. gloss. p. 382^A vinum lymphatum, bene -tumcontemperatum. MLWAlbert. M. animal. 16, 113 quae (opera figulorum) -anturcontemperantur et mollificantur humido. β natur. de complexione: MLWAlbert. M. caus. univ. 2,1,9 p. 72,18 in corpore bene complexionato et -tocontemperato. MLWibid. MLWal. b latius: α aeque componere — ausgewogen zusammensetzen: MLWAlbert. M. metaph. 7,3,4 p. 360,12 ‘digitus pars hominis’ ... -tacontemperata carne et osse. β mitigare — mildern: MLWPs. Beda mund. const. 1,64 Occeanum in medio peruste positum ideo physici referunt, ut ignis solis ... aquis -eturcontemperetur. γ fomentare — (durch einen Umschlag) warmhalten: MLWTract. de chirurg. 788 fomentatione ... -eturcontemperetur et ... fomentato iterum rumpatur os. δ concinentem facere — (ab-)stimmen: MLWComm. microl. 83 p. 115 eaedem voces variantur, cum diversis finalibus discrete et caute -anturcontemperantur. in imag.: MLWEugen. Vulg. syll. 31,9,4 lusciola ... dicens proli: ‘... futura vocis organa -acontempera citissima’. 2 translate: a moderare — mäßigen: MLWOtloh. Dion. 4 p. 827,9 letitiae tuae incrementa -acontempera. MLWElis. Schon. vis. 3,31 p. 82,33 filios suos benignus ... pater castigat -andocontemperando dulcedinem misericordie. MLWal. b coaptare, accomodare — angleichen, anpassen: α spectat ad homines: Lup. Ferr. Wigb. 7 fratrum se -batcontemperabat societati. Wenr. epist. 4 p. 290,37 suae eos (peccatores) -arecontemperare imitationi volens Paulus. MLWAlbert. M. div. nom. 1,14 p. 7,31 debemus nos -arecontemperare circa divina. al. medial. MLWi. q. aequalem fieri — gleich werden: MLWHugo Honaug. hom. 3,15,1 qui in honoribus ... sibi ita -anturcontemperantur, quod nullus excessus ... eorum indifferentiam disturbet. β spectat ad res: MLWHaimo Bamb. chronogr.p. 184,2 ad arbitrium sue estimationis annos imperatorum -atcontemperat. p. 188,15. MLWConr. Hirs. mund. cont. 421 viribus suis -tamcontemperatam ... sarcinam. assignare — zuordnen: MLWSigeb. Gembl. catal. 718 -anscontemperans cordas monocordi litteris Hucbaldus. 3 per confusionem MLWi. q. obtemperare, morem gerere — gehorchen, willfahren: MLWLand. Mediol. hist. cont. 10 propter hoc scandalum vitandum tibi (sc. archiepiscopo) -bocontemperabo (sc. Liprandus presbyter). Poiss