Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 2 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 0
- Verweise raus
- 0
1. consummo (-umo), -avi, -atum, -areconsummare. MLWscript.: cun-cunsummo: MLWl. 33. p. 1669,1. adde MLWAgnell. lib. pont. 155. coms-comsummo: p. 1668, 27.44. usu MLWintrans. (ellipt.): MLWl. 54. p. 1668,70. I de actione in summam redigendi MLWi. q. coadunare, colligere — (zu einem Ganzen) zusammenbringen, (in eins) zusammenfassen: A de numeris MLWi. q. constituere — bilden: 1 computare — zusammenrechnen: MLWAnon. algor. Salem. p. 3,19 additio ... nil aliud est quam ex diversis numeris unum -areconsummare. 2 efficere — ergeben: MLWGerb. geom. 6,2 p. 82,12 cui (sc. basi completae) nona praefata ... superaddita podismum ... -atconsummat. B de hominibus MLWi. q. congregare, coniungere — verein(ig)en: 1 de unione fidelium in Christo (cf. Vulg. Ioh. 17,23): MLWHumb. Sim. 2,22 p. 166,20 ut sint omnes (Christi oviculae) -taeconsummatae in unum. 3,35 p. 243,15. MLWibid. MLWal. 2 de exercitu MLWi. q. cogere, conducere — versammeln, aufbieten: MLWDipl. Frid. I. 367 p. 224,33 donec predictus exercitus fuerit -umatusconsumatus. II de actione ad summam perducendi MLWi. q. perficere, complere, absolvere, finire — zu Ende führen, zur Vollendung bringen, vollenden, beenden, beschließen, fertigstellen: A strictius: 1 gener.: a varia: MLWBeda temp. rat. 55,30 lunarem cursum in laeva manu intrinsecus a radice pollicis incipiunt et in ungue minimi digiti ... eundem -antconsummant (consumunt P1). MLWForm. Salisb. I 50 caritas, quae ... inperfecta -umatconsumat. MLWDipl. Conr. III. 195 p. 354,30 mature expeditionem -areconsummare volentes. MLWOliv. epist. 5 p. 302,11 stude -areconsummare, quod cepisti. saepe. v. et p. 1671,57. b de aedificiis: MLWAgnell. lib. pont. 31 aedificator Tricolli Exuperantius, sed non cun-vitcunsummavit. MLWThangm. Bernw. 12 p. 763,14 ante -tamconsummatam fabricam Gandenesheimensis aecclesiae. MLWRud. Trud. gest. 6,2 p. 255,20 criptam. MLWChart. Aquens. 260 pro ... edificiis -andisconsummandis. saepe. c de operibus scriptis: MLWHraban. cruc. 1,28 p. 264D opus. MLWCand. Fuld. Eigil. I praef. p. 222,33 librum ... incepi atque fidelibus legendum studioso labore -viconsummavi. Annal. Basil. MLWa. 1276 p. 200,16 reliquam lexionarii partem penna sola ... -vitconsummavit scriptrix. saepe. continuare — fortführen: MLWRegino chron. praef. p. 1,12 -ansconsummans coeptum opus usque in presentem annum. d de sermonibus: MLWHraban. epist. 5 p. 390,4 ubi evangelista sermones Domini -tosconsummatos esse referebat. MLWWaltharius 666 -areconsummare ... sermones nunc volo cunctos. MLWal. e de vita et morte (plerumque in bonam partem): α subi. homines (c. sensu perfungendi): MLWArbeo Emm. 45 p. 97,18 beatus pontifex gloriosum -vitconsummavit martyrium. MLWTrad. Frising. 394 p. 335,12 usque dum cursum sui temporis -umassetconsumasset. MLWWett. Gall. 37 finem vitae miserabiliter -veruntconsummaverunt. MLWIoh. Codagn. trist. p. 44,9 multi ... sub pedibus equorum vitam eorum -umantesconsumantes (consumentes MLWAnnal. Plac. MLWa. 1160 p. 460,14). saepe. ellipt. MLWi. q. decedere — hinscheiden: MLWVita Desid. Vienn. 13 de stipite illo, unde martir Dei meruit martirio -areconsummare. β subi. Deus (c. sensu coronandi): MLWHraban. carm. 20,17 certamen ... bonum cursu -etconsummet honesto divinitas, cum Christo ut maneas semper in arce poli. MLWepist. 39 p. 478,7 vitam vestram ... Deus ... aeterna beatitudine -areconsummare dignetur. f de tempore: MLWRhythm. de Pipp. 7,1 (MLWMGPoet. I p. 117) regna vestra -umataconsumata, ultra non regnabitis. MLWThietm. chron. 2,23 p. 66,31 -tisconsummatis ... diebus festivis. MLWal. g de itinere MLWi. q. emetiri — bis ans Ende verfolgen, zurücklegen, hinter sich bringen: Hesso MLWrel. (MLWMG Lib. Lit. III p. 26,41) tanta festinatione ... cucurrit papa, ut viginti leuvis -tisconsummatis eadem die missam Remis celebraret. MLWChart. Wirt. II 330 p. 50,7 (spur.?) necdum ... ripam fluvii deserens terminus, set fluvio -toconsummato transcendens montis ... celsitudinem. MLWOtto Frising. gest. 2,42 -toconsummato feliciter viae labore. 2 spec.: a publ., iur., canon. MLWi. q. (legaliter, rite) conficere, exsequi — (rechtsgültig, ordnungsgemäß) vollziehen, (ab)schließen: MLWBeda hist. eccl. 4,2 p. 205,31 ipse (Theodorus) ordinationem eius (episcopi) ... catholica ratione -vitconsummavit. MLWChart. Gosl. I 314 inchoata sunt hec apud Goslariam ..., -taconsummata vero apud Gandersem eodem anno. MLWDipl. Heinr. IV. 263 p. 337,28 (spur.) hiis ... dispositis traditionem -umatconsumat et predia ... fratribus ... confert. MLWConst. imp. II 191, 4 prius ... quam ... matrimonium ... -eturconsummetur (MLWChart. Friburg. 66 p. 54,13. MLWChart. Traiect. 1562 p. 312,19). MLWChart. Turic. 1357 p. 71,31 datum et -tumconsummatum per comitem Hu. de Werdinberg apud Arowe. MLWChart. civ. Erf. 235 p. 148,23 statim post -umatumconsumatum contractum. MLWal. b liturg. MLWi. q. consecrare — weihen, mit der Weihe versehen: α in univ.: MLWDipl. Heinr. II. 83a p. 104,28 aedificato ... monasterio et in honorem sanctae Dei genitricis Mariae ... -toconsummato. MLWAlbert. M. eccl. hier. 6,4 p. 746a,5 -andusconsummandus, id est, qui debet consecrari in monachum. β ordinare — installieren: MLWChron. Reinh. MLWa. 1206 p. 571,9 benediccionem sacerdotalem et episcopalem necnon et pallium de manu pape ... accipiens bene -umatusconsumatus rediit Adelbertus. MLWChart. Hamb. 384 p. 339,7 quando Bremensis ecclesia -tumconsummatum habuerit archiepiscopum MLWeqs. γ consignare — firmen: MLWPontif. Rom.-Germ. 14,7 episcopum oportet ... consecrare, -areconsummare, ordinare MLWeqs. MLWPetr. Dam. epist. 40,31 p. 63,10 rite baptizatos ab evangelista Philippo Petrus et Iohannes sola manus impositione -antconsummant. B latius: 1 componere — regeln, erledigen: MLWGerh. August. Udalr. 1,6 MLWl. 52 ut ... iustis iuditiis omnia in Dei voluntate -renturconsummarentur. MLWThietm. chron. 2,31 -tisconsummatis ... pacifice cunctis. MLWal. 2 peragere, habere — verrichten, durchführen, abhalten: MLWPontif. Rom.-Germ. 16,15 ad -andumconsummandum diaconi officium. MLWGerh. August. Udalr. 1,27 MLWl. 183 orationibus multipliciter -tisconsummatis. MLWHelm. chron. 75 p. 143,24 -ansconsummans (com-comsummans 1) ... pontifex sacra misteria. MLWStatut. ord. Teut. p. 93,6 per hos (sc. tredecim personas) erit eleccio -andaconsummanda. MLWal. 3 adimplere, ad effectum perducere — erfüllen, in die Tat umsetzen: MLWHugeb. Willib. 1 p. 88,41 statim ... postquam illi (parentes) vota voverunt, verba -veruntconsummaverunt filiumque suum caeleste commendaverunt rege militare. MLWRud. Trud. gest. 2,4 p. 237,39 bonum ... et utile consilium, si magistra discretione et non ira vindice esset -tumconsummatum. MLWal. 4 committere — begehen, verüben: MLWHumb. Sim. 2,21 p. 165,41 mortem eis generat peccatum -umatumconsumatum (cf. Vulg. Iac. 1,15). 5 perfrui — (bis zum Ende) auskosten, genießen: MLWMart. Valer. buc. 4,63 -taconsummata ... post gaudia. III de actione consumendi (hic illic accedente notione consummationis, MLWe. g. l. 44.47.48. p. 1669,13sqq.): A absumere, comedere, exedere — ver-, auf-, auszehren (c. sensu combibendi: MLWl. 44.47): 1 proprie: MLWAldh. virg. I 23 p. 255,6 cum cogeretur Iohannes evangelista, ut mortiferum poculi haustum ... potando -retconsummaret (com-comsummaret A MLWa. corr., consumeret B). MLWAnnal. Plac. MLWa. 1269 p. 533,24 -umataconsumata erant omnia victualia. spectat ad eucharistiam: MLWAmalar. epist. 4,2 hunc calicem -vitconsummavit Dominus in caena sua. MLWoff. 1,12,34 in isto ... die -aturconsummatur agnus typicus ...; ratione suprascripta potius est -andumconsummandum corpus quam reservandum. 2 translate: a c. sensu exsiccandi: MLWAlbert. M. anim. 2,1,10 p. 79,17 si ... hoc umidum esset cum calido, tunc calidum -retconsummaret partem umidi. medial. i. q. evanescere — sich verflüchtigen: MLWAntidot. Lond. p. 19,36 coque, donec vino -umeturconsumetur. MLWAntidot. Glasg. p. 116,44 acetum quoquis ..., et cum acetus fuerit -umatusconsumatus MLWeqs. MLWal. v. et p. 1670,26. b c. sensu corrodendi: MLWDipl. Karoli III. 32 p. 55,5 thesaurum ..., quem non -umatconsumat erugo (cf. Vulg. Matth. 6,20). v. et p. 1670,33. c c. sensu extenuandi, enervandi: MLWWett. Gall. 29 p. 273,39 inbecillibus membris -umatisconsumatis et absque cute et ossibus penitus defectis. v. et p. 1670,44. d c. sensu resolvendi: MLWAlbert. M. animal. 1,424 aliquid cibi intrans in ipsum (pulmonem) oportet, quod aut -umaturconsumatur paulatim ... aut putrescit in eo. B abuti — verbrauchen, aufbrauchen: 1 in univ.: MLWCasus Petrish. 5,41 p. 676,5 -tumconsummatum (cod., consumptum MLWed.) est totum decus, quod in auro et argento fuerat in basilica. v. et p. 1670,54. 2 de tempore, vita MLWi. q. transigere, agere — hinbringen, führen: MLWChart. Heinr. Leon. 4 p. 5,27 expedit ... episcopis, ut ... alumnos et filios ..., sine quibus hec vita -umariconsumari non potest, revocillent impensis. ellipt. MLWi. q. degere — leben, weilen: Dhuoda 8,17,5 tempore, quo in saeculo -umaverisconsumaveris isto. C perdere, delere — zugrunde richten, vernichten, zerstören: 1 de rebus: MLWAgnell. lib. pont. 166 p. 384,33 a suis civibus maxime cun-biturcunsummabitur Ravenna. Carm. de Aquil. 12,2 (MLWMGPoet. II p. 151) Aquilegia corde duro -umataconsumata crimine. MLWChron. Salern. 95 civitas ... creberrime ad ignem -umabaturconsumabatur. MLWChron. Bened. I 8 incendio ignis cuncta -veruntconsummaverunt Hungarii. MLWChart. Austr. sup. II 528 p. 487,14 quod ... privilegia ... essent per incendium -umataconsumata. MLWal. in imag.: MLWAmalar. off. 3,26,15 carnales motus -areconsummare (consumere MLWvar. l.) fervore Spiritus sancti. 2 de hominibus MLWi. q. auferre — hinwegraffen, umkommen lassen: Hildeb. epist. (MLWMG Lib. Lit. II p. 668,11) insania pereuntis mundi reliquias filiorum Dei preciosa morte -atconsummat. MLWHaimo Bamb. chronogr. p. 185,35 Syxtum papam ... martirio -vitconsummavit Decius imperator. MLWOliv. hist. Dam. 74 p. 271,27 unus de cogonibus nostris ... combustus -vitconsummavit agonistas. pass. MLWi. q. defungi, mori, perire — sein Ende finden, sterben, umkommen (plerumque in bonam partem): MLWPass. Flor. 1 alii (christiani) ... a pessimis principibus torquebantur et sic -banturconsummabantur (consumebantur MLWvar. l.) in Domino Iesu Christo. MLWRimb. Anscar.33 p. 64,27 die assumptionis sanctae Mariae ipse ... in bonae voluntatis cursu feliciter -tusconsummatus est. MLWAdam gest. 2,53 fratre per martyrium -toconsummato. MLWal. v. et p. 1671,33. D tollere — beseitigen: MLWBotan. Sangall. 17,4 herba agrimonia in cybo sumpta 〈MLWci. dolorem s〉plenis -atconsummat (ex Ps. Apul. herb. 31,8 splenem consumet). Antony
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateinconsummo
Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg
1. consummo (-umo) , -avi, -atum , -are consummare . script. : cun- cunsummo : l. 33. p. 1669,1. adde Agnell. lib. pont.…
Verweisungsnetz
2 Knoten, 0 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Sackgasse 2
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit consummo
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — consummo kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.