consonantia perfecta
I. vollkommene Konsonanz II. melodisches Grundintervall —
I. perfect consonance II. fundamental melodic interval I
vollkommene Konsonanz —
perfect consonance [syn.: unisonantia, aequisonantia] A
als besonders reiner Zusammenklang —
as a uniquely perfect sonority 1
generell —
general a
Definition [s.XV] LmLTheod. Capr. p. 95: De consonantiis perfectis. Nam perfecte sunt, quia perfectam sive claram vocem reddunt. LmLAnon. Monac. 1, 34: Dicuntur autem consonancie perfecte, quia plus et magis ad perfeccionem cuiuslibet cantus mensuralis requiruntur quam alie. LmLContr. Et primo I 3 p. 137 (p. 462a). LmLContr. Not. quod novem 6: Et istae quinque praescriptae species perfectae consonantiae dicuntur, quia perfectiores in melodia sunt. LmLContr. Septem
s. spec. p. 29a: Consonantia et consonantia perfecta idem sunt. Et dissonantia et consonantia imperfecta pro eodem habentur. b
Gebrauch —
usage [s.XIII] LmLPs.-Franco comp. 3, 1. LmLTrad. Franc. I p. 32. LmLIoh. Groch. 149.
al. [s.XIV] LmLIoh. Mur. spec. 1, 69.
al. LmLIac. Leod. spec. 4, 32, 8: de perfectis et appropriatis consonantiis, ... quibus in numeris perfectiores respondent proportiones, multiplices scilicet vel superparticulares.
al. LmLPetr. Palm. p. 512. LmLIoh. Mur. contr. p. 60a: Et est sciendum, quod quilibet cantus debet incipi et finiri in consonantia perfecta. Item quod cantus nunquam debet ascendere neque descendere cum tenore in consonantia perfecta.
ibid. al. LmLGoscalc. 2, 1 p. 114, 24.
al. LmLTrad. Pipudi p. 45.
al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 16, 1. LmLProsd. contr. 4, 7.
al. LmLUgol. Urb. 2, 4, 8: quinta, quae consonantia est, ut sit perfecta, in omni sua specie tres tonos et unum duntaxat minus semitonium habeat.
[]Tunc enim consonantia perfecta est et auditui eius perfecta sonoritas praesentatur. Si autem quinta duos habeat tonos duoque minora semitonia, tunc ex quo ad ipsius perfectam formam deficit semitonium maius, quod duarum partium toni maior pars est, dicitur quinta consonantia imperfecta.
al. LmLTheod. Capr. p. 97.
al. LmLGeorg. Ans. 3, 52. LmLIoh. Keck 4 p. 327a. LmLAnon. Monac. 1, 36.
al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 21: ita quidem separatis hic tribus perfectis consonantiis aliae sunt omnes dissonantiae. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 11, 1: Cur perfectarum consonantiarum aliae perfectissimae sint caeterarum. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 4, 2: quotque sint perfectae consonantiae ad inchoandum melodias seu finiendum, et quot dissonantiae compassibiles ad mediandum.
al. LmLFr. Gafur. extr. 9, 3, 13: species sive consonantie perfecte dicuntur per se stantes, quia per eas potest discantus inchoari et finiri.
al. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 74. LmLIoh. Hoth. contr. I 6.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 7.
al. LmLGuil. mon. 6 p. 35: contrapunctus potest descendere cum cantu firmo de perfecta consonantia in perfectam consonantiam.
al. LmLAdam Fuld. 2, 11.
al. LmLFlor. Fax. 14 p. 86. LmLErasm. Hor. p. 80b. LmLAnon. Couss. I p. 446a-b. LmLCompil. Salisb. 37. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a.
al. LmLContr. Consonantia 19.
al. LmLContr. Consonantiae p. 409a.
al. LmLContr. Contr. est ars 14: in contratenore possunt quandoque duae consonantiae perfectae se mutuo sequi, scilicet octava octavam. LmLContr. Contr. est ars 23: Quando unus chorus perfecte datur ad tenorem, id est in consonantia perfecta, tunc alter chorus imperfecte dari debet, id est in consonantia imperfecta.
al. LmLContr. Et primo I 31 p. 141 (p. 464a).
al. LmLContr. In presenti 13. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 35: non diu perseverare in perfectis consonantiis absque mixtura imperfectarum.
al. LmLContr. Prima regula 6.
al. LmLContr. Sex
s. spec. I p. 306b. LmLContr. Si discantus 29. LmLContr. Species plani 37.
al. 2
speziell für einzelne Intervalle —
specifically for individual intervals a
Oktave —
octave [s.IX] LmLMus. ench. 10, 32.
[s.XIII] LmLAnon. Couss. VII 11, 23. LmLLambertus p. 260b (
inde LmLTrad. Holl. VI 17, 12). LmLPs.-Franco comp. 1, 4. LmLTrad. Franc. I p. 32. LmLIoh. Groch. 182. LmLEngelb. Adm. 2, 10, 10.
al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 2, 18: refellitur error dicentium dyatessaron, dyapente medias consonantias esse, unisonum autem et dyapason perfectas. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 33. LmLGoscalc. 2, 1 p. 112, 3. LmLTrad. Pipudi p. 45.
al. LmLAnon. Mediol. 2, 2.
[s.XV] LmLProsd. contr. 3, 5. LmLUgol. Urb. 2, 3, 27.
al. LmLTact. Opusculum 57. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 10. LmLAnon. Philad. 62. LmLThom. Bad. p. 80.
al. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 1.
al. LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 31. LmLIoh. Legr. tac. p. 410a: perfectissimam dyapason consonantiam. LmLFr. Gafur. extr. 9, 3, 3. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 72. LmLIoh. Hoth. contr. I 2. LmLNicol. Burt. 2, 1, 7.
al. LmLGuil. mon. 6 p. 33.
al. LmLAdam Fuld. 2, 10.
al. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Consonantiae p. 409a. LmLContr. Contr. est ars 11.
al. LmLContr. In presenti 15: Perfecta consonantia est VIII
a, que diapason vel dupla dicitur. Imperfecta consonantia est quinta. LmLContr. Inprimis 2, 9. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 4.
al. LmLContr. Septem
s. cons. 66 p. 148 (p. 466b). LmLContr. Septem
s. spec. p. 28a. LmLContr. Sex
s. spec. I p. 306b. LmLContr. Si discantus 30. LmLContr. Species plani 19. b
Einklang —
unison [s.XIII] LmLAnon. Couss. VII 11, 23. LmLPs.-Franco comp. 1, 4. LmLTrad. Franc. I p. 32.
[s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 2, 18: refellitur error dicentium dyatessaron, dyapente medias consonantias
[]esse, unisonum autem et dyapason perfectas. LmLGoscalc. 2, 1 p. 112, 3. LmLTrad. Pipudi p. 45.
al. LmLAnon. Mediol. 2, 2.
[s.XV] LmLTact. Opusculum 57. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 10. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLFr. Gafur. extr. 9, 3, 3. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 72. LmLIoh. Hoth. contr. I 2. LmLNicol. Burt. 2, 1, 13.
al. LmLGuil. mon. 6 p. 33. LmLAdam Fuld. 2, 10.
al. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Consonantia 4.
al. LmLContr. Consonantiae p. 409a. LmLContr. Et primo I 33 p. 142 (p. 464b). LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 4.
al. LmLContr. Prima regula 16. LmLContr. Septem
s. cons. 66 p. 148 (p. 466b). LmLContr. Septem
s. spec. p. 28a. LmLContr. Sex
s. spec. I p. 306b. LmLContr. Si discantus 30. c
Doppeloktave —
double octave [s.XIII] LmLLambertus p. 260b (
inde LmLTrad. Holl. VI 17, 12).
[s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 1, 288. LmLTrad. Pipudi p. 45.
[s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 3, 27. LmLTact. Opusculum 57. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 10. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 4, 6.
al. LmLIoh. Hoth. contr. I 2. LmLNicol. Burt. 2, 1, 13. LmLGuil. mon. 6 p. 33. LmLAdam Fuld. 2, 10. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 4.
al. LmLContr. Si discantus 30. d
Quinte —
fifth [s.XIII] LmLPs.-Franco comp. 1, 4. LmLIoh. Groch. 182.
[s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 4, 17. LmLIac. Leod. spec. 7, 7, 6. LmLGoscalc. 2, 1 p. 112, 3. LmLTrad. Pipudi p. 45. LmLAnon. Mediol. 2, 2.
[s.XV] LmLProsd. contr. 3, 5. LmLUgol. Urb. 2, 3, 20.
al. LmLTact. Opusculum 57. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 10. LmLThom. Bad. p. 80.
al. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 1.
al. LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 23.
al. LmLIoh. Legr. tac. p. 410a. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 72. LmLAnon. Tegerns. II 145. LmLIoh. Hoth. contr. I 2. LmLNicol. Burt. 2, 1, 7.
al. LmLGuil. mon. 6 p. 33.
al. LmLAdam Fuld. 2, 10.
al. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Consonantia 4.
al. LmLContr. Consonantiae p. 409a. LmLContr. Contr. est ars 11. LmLContr. Inprimis 2, 10. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 4.
al. LmLContr. Septem
s. cons. 66 p. 148 (p. 466b). LmLContr. Septem
s. spec. p. 28a. LmLContr. Sex
s. spec. I p. 306b. LmLContr. Si discantus 30. LmLContr. Species plani 19. e
Quarte —
fourth [s.XIII-XIV] LmLIoh. Groch. 182. LmLMarch. luc. 6, 4, 17.
al. LmLIoh. Mur. spec. 1, 57. LmLIac. Leod. spec. 7, 7, 6.
al. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 41, 5. LmLThom. Bad. p. 80.
al. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 1.
al. LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 3, 7: Nam etsi diatessaron prima sit, ut saepe docui, trium perfectarum et simplicium consonantiarum, nihilominus in hac, de qua tractare volo, commixtione vocum sive contrapuncto simplici non recipitur eo primum, quod ab aequalitate diapason nimis remota, non solum cito discordet, sed et cum illa composita dissonantiam horribilem generet nullamque compassibilem.
al. LmLAdam Fuld. 2, 10: quidam diatessaron perfectam fore dicunt consonantiam, quidam imperfectam. LmLContr. Consonantiae p. 409a. f
Duodezime —
twelfth [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 1, 288. LmLIoh. Mur. spec. 1, 299. LmLTrad. Pipudi p. 45. LmLAnon. Mediol. 2, 2.
[s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 3, 26-27. LmLTact. Opusculum 57. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 10. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 12, 17.
al. LmLIoh. Hoth. contr. I 2. LmLNicol. Burt. 2, 1, 13. LmLGuil. mon. 6 p. 33. LmLAdam Fuld. 2, 10. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Contr. est ars 11. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Not. quod novem 4.
al. LmLContr. Septem
s. spec. p. 28a. LmLContr. Si discantus 30. g
Doppeloktave mit Quinte —
double octave plus fifth[] [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 3, 26-27. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 4, 6.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 13. LmLGuil. mon. 6 p. 33. LmLAnon. Couss. I p. 445. LmLContr. Si discantus 30. h
Tripeloktave —
triple octave [s.XIV-XV] LmLContr. Si discantus 30. i
Tripeloktave mit Quinte —
triple octave plus fifth [s.XIV-XV] LmLContr. Si discantus 30. j
vierfache Oktave —
quadruple octave [s.XIV-XV] LmLContr. Si discantus 30. B
als Zusammenklang, der durch eine vielfache (multiplex) oder einfach überteilige (superparticularis) Proportion dargestellt werden kann —
as sonority that can be expressed by a multiple or superparticular ratio [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 12: perfecte vero consonancie diapason, diapente, diatesseron ac tonus dici possunt, et ratio est, quia per istas et nullas alias consonancias monacordum dividitur. Que semper et infallibiliter in certis proporcionibus habent fieri.
al. C
für die große Terz und Sexte im Gegensatz zur kleinen Terz und Sexte —
for the major third and sixth in opposition to the minor third and sixth [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 34, 33: Quae musica ficta, ut praefertur, fieri permittitur, ut si forte consonantiae inconsonae et imperfectae sint, ad bonas et consonantes reducantur sonoritates, quia in contrapuncto consonantiae semper debent esse perfectae. Sed talem musicam etiam in consonantiis imperfectis sive dissonantiis colorandis fingimus ... causa propinquioris perfectionis acquirendae. LmLUgol. Urb. mon. 9, 3. LmLUgol. Urb. mon. 10, 21.
cf. LmL
col. 669, 14-24 II
melodisches Grundintervall —
fundamental melodic interval [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 2, 16, 1: minima consonancia perfecta, scilicet tonus. LmLEngelb. Adm. 2, 27, 2: Sunt itaque vere et perfecte musice consonancie in uno ordine sive tenore dyapasonico VI numero secundum Gwidonem, videlicet tonus, semitonium, dytonus, semiditonus, dyatesseron et dyapente. LmLEngelb. Adm. 2, 28, 1: Quod secundum Gwidonem perfecte consonancie sumuntur secundum possibiles coniunctiones vocum musicarum.
al. cf. LmL
col. 664, 58 - 665, 3