consolido

consolido, -avi, -atum, -areconsolidare. I proprie: A solidum, rigidum reddere — fest, starr machen, verfestigen (saepe usu medial.): 1 in univ.: MLWTract. de aegr. cur. p. 263,28 si statim indurescat et -eturconsolidetur gutta. MLWArbeo Emm. 36 p. 82,12 ut ... omnes conpagines membrorum solidarentur (-banturconsolidabantur var. MLWl.). MLWHerm. Carinth. essent. 2 p. 232,33 (ed. Ch. Burnett. 1982) retentum semen ... Iupiter nutrit, deinde Mars -atconsolidat, post hunc Sol informat. MLWAlbert. M. sent. 3,2,14^capit. an Christus simul sibi corpus formavit, -vitconsolidavit et univit. MLWanimal. 12,121 si ... cerebrum citius, quam debet ..., contingit -ariconsolidari et indurari. 22,45 cornu cervi decoctum cum aceto ... -atconsolidat gingivas. MLWal. 2 de congelatione: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 287,11 frigoris congelamento Renus ... et Eridanus ... in tantum -ticonsolidati sunt, ut MLWeqs. B (arte) coniungere — (fest) verbinden: 1 in univ.: a techn. MLWi. q. conferruminare — zusammen-, verlöten: MLWTheoph. sched. 2,27^capit. de coniungendis et -andisconsolidandis (solidandis MLWvar. l.) fenestris. 3,76 -anturconsolidantur haec duo (sc. argentum et aurum) praescripta solidatura auri, donec ... sibi invicem adhaereant. MLWal. MLWThadd. Florent. cons. 183,11 sit ... bene -tumconsolidatum ... vas cum eo (serpente). b medic. MLWi. q. sanare — heilen (medial. [intrans.: l. 30] MLWi. q. concrescere — verheilen, zusammenwachsen): α strictius (tam de actione medici quam de effectu medicamenti): MLWAntidot. Glasg. p. 159,41 medicamen facit ... ad coxarum ... fraturas -areconsolidare. MLWTract. de aegr. cur. p. 162,22 primo mundificandum est vulnus a sanie, deinde -andumconsolidandum. p. 376,24 unguentum vulnus -atconsolidat. MLWMirac. Annon. 1,37 (Siegburg. Stud. III. 1966) hec (mulier) ... votum ... peregit et fractura brachii -taconsolidata est. MLWBenven. Graff. ocul. B 25 p. 44,30 spongia marina facit plagam -areconsolidare. MLWal. MLWAlbert. M. animal. 9,75 una partium umbelici ... cadit ... et altera -aturconsolidatur (p. 587^a,15 συμφύεται). MLWWilh. Salic. chirurg. 2,9 p. 332^H incarna et -aconsolida, ut dixi. 2,15 p. 336^F. saepe. v. et p. 1597,49. 1598,20. MLWal. per MLWcompar. de plantis: MLWAlbert. M. veget. 7,84 -toconsolidato vulnere superior pars arboris emendatum ... proferet fructum. MLWibid. MLWal. in imag.: Urban. IV. epist. (MLWDtArch. 18. 1962. p. 208,32) -tisconsolidatis rancoris concepti vulneribus. β latius usu medial. MLWi. q. convalescere — gesund werden (cf. MLWGloss. II 27,41 St.-S. -ticonsolidati sunt convalescebant erquekedun): MLWChart. Bund. 16 p. 12,20 (spur. MLWs. XII.) rogavit, ut intercederent patronos suos ..., quorum precibus -tusconsolidatus MLWeqs. MLWAlbert. M. animal.6,45 si quis perforaverit oculos eorum (hirundinum), ... oculi iterum revertuntur et -anturconsolidantur (p. 563^a,15 γίνονται ὑγιεῖς). 2 illigare, adiungere — (fest) anbringen, befestigen: a gener.: MLWOtto Frising. chron. 4 prol. p. 180,10 pelles tabernaculorum tuorum -aconsolida. b techn.: MLWHeraclius I 9,6 sic ebori facile poteris ipsam (petulam) -areconsolidare. MLWTheoph. sched. 3,89 effusorium ... limatum ... vasi -eturconsolidetur. 3,94 p. 351,11 -bisconsolidabis christallum ad lignum. MLWal. c medic.: MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 108,19 cum nullis medicorum experimentis pars illa corpori potuit -ariconsolidari, ... pes amputatur. in imag.: MLWDipl. Heinr. III. 203 p. 265,35 quod iniustę tribuit abbas, iuste auferat et membrum fractum corpori diminuto -etconsolidet. C (solide) exstruere, aedificare — (fest) erbauen: MLWDungal. (?) carm. 10,2 domus ... sit super ... firmam -taconsolidata petram. MLWMetell. Quir. 18,21 (ed. P. Ch. Jacobsen. 1965) consummatis tumbis et -tisconsolidatis. 62,106 templum ... muro -vitconsolidavit. II translate: A obi. res: 1 in statum solidum, firmum redigere — stärken, festigen: a stabilire, ordinare — ordnen, ‘konsolidieren’: α in univ.: MLWLeg. Wisig. 12,2,15 p. 423,17 conpulsi sumus et ea, que concreta sunt, solidare, et que -taconsolidata (solidata MLWvar. l.) sunt, pulcritudine venustare. MLWMeginh. Fuld. Alex. praef. p. 436,45 Deus ... vestrum confirmet et -etconsolidet cursum. β c. sensu emendandi: MLWLiutpr. antap. 3,40 si quippiam, quod displiceat, actum est, -eturconsolidetur. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 308,8 quomodo regnum ... tam miserabiliter scismaticum factum ... rationabiliter -returconsolidaretur. γ c. sensu restituendi: MLWIoh. Ven. chron. p. 124,16 ubi ... tandem pax pristina -taconsolidata esset. p. 143,11. b tutum praestare — sichern, sicherstellen: MLWThietm. chron. 4,7 quod ... cum securitate eorum (fautorum regis) ex parte -taconsolidata huic (duci) abire liceret. MLWEkkeh. IV. carm. var. II 6,10 locum cęlo discrimina vocum -entconsolident ... viro. c confirmare, sancire — bekräftigen, bestätigen: α in univ.: MLWThietm. chron. 6,63 episcopus Wigo ... electionem nostram -vitconsolidavit. MLWNivard. Ysengr. 7,636 -atconsolidat ... agri sessor agerque fidem prodigii. MLWChart. Berg. Magd. 99 p. 72,40 ne iacture subdatur, quicquid ... mortalium pactione -aturconsolidatur. MLWal. β de confirmatione concessionum: MLWDipl. Karoli III. 59 per ... auctoritatis praeceptum ... -areconsolidare ac corroborare. MLWDipl. Heinr. III. 23 quatinus ... ecclesiae possessiones ... nostro ... praecepto -remusconsolidaremus atque confirmaremus. MLWChart. Merseb. 382 p. 317,16 proprietatem dictorum ... mansorum -vimusconsolidavimus. al. medial. MLWi. q. stabilem permanere — Bestand haben: MLWDipl. Arnulfi 160 ut haec ... confirmatio ... in Christi nomine usque in finem -eturconsolidetur. 2 de integritate possessionis restituenda MLWi. q. (usumfructum proprietati) coniungere, redintegrare — (wieder) vereinigen (t. t. iur., de re v. p. 1598,31): MLWChart. Basil. C I 420 (a. 1263) ipsa ... defuncta ususfructus proprietati -biturconsolidabitur (MLWChart. episc. Spir. 400 p. 364,19 cum proprietate ... bonorum ... -biturconsolidabitur u.). II 205 p. 116,3 media pars ... bonorum ... parti -taconsolidata priori. MLWal. 3 (firmiter) constituere, componere — festlegen, (be-, ab)schließen: MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 101 pacta Noe dantur, nova fędera -anturconsolidantur. B obi. homines: 1 confortare, adiuvare — (be)stärken, unterstützen: MLWSyll. Sangall. 7,14 protege, quas recreas, ... -ansconsolidans dono nos ... tuo. MLWTrad. Welt. 19 qualiter quidam monachus ... filium sororis suę ... ad Dei servitium -retconsolidaret. MLWChron. Reinh. MLWa. 1213 p. 581,34 ut in prosperis et adversis mutuis se vicissitudinibus -rentconsolidarent. MLWal. 2 (in potestate vel loco) roborare — (in der Stellung) festigen: MLWVita Magni Fauc. I 26 p. 184,11 (ed. D. Walz. 1989) Karolo rege -toconsolidato et confirmato in provincia Galliae. MLWMetell. peripar. 10,24 (ed. P. Ch. Jacobsen. 1965) quoslibet ordine lectos amplificavit, in propriis gradibus firmatos -vitconsolidavit. 3 medial. MLWi. q. (stabiliter) considere — sich (fest, endgültig) niederlassen: MLWVita Magni Fauc. I 19 p. 152,21 (ed. D. Walz. 1989) ut audiero te -tumconsolidatum in locum a Deo tibi electum. I 23 p. 170,3.