consiliarius

consiliarius, -a, -um. MLWscript.: cos-: p. 1570,30. -nci-: p. 1570,16. -nsci-: p. 1570,66. 1571,9. adde MLWChart. Bund. 834 p. 282,31. -sola-: p. 1570,17.27. -igli-: p. 1570,67. -lua-: p. 1570,15. I adi.: consilium dans, praebens — beratend, Rat erteilend: MLWChron. Cosmae app. I 2 p. 248,7 dux ... propria fautorum suorum -aconsiliaria diffinitione utens. MLWAlbert. M. meteor. 3,3,22 p. 664^a,14 species tonitrui sunt tres, scilicet -umconsiliarium, auctoritatis sive inductorium, et quod dicitur status (cf. Sen. nat. 2, 39, 1). p. 664^a,23 -umconsiliarium tonitruum. II subst.: A masc. (usu attrib.: l. 71): 1 consiliator, auricularius — Ratgeber(in), Berater (cf. MLWGloss. III 183,45 St.-S. -usconsiliarius vel auricularius radgebo. 378,48 -usconsiliarius ratgeue): a gener.: α in univ.: MLWAlbert. M. summ. creat. II 1,70,3 p. 581^b,36 -usconsiliarius ... disponit agentem. β de auctoritate sancta: MLWRather. Mar. 8 MLWl. 288 (Corp. Christ. Cont. Mediaev. XLVI. 1976. p. 152) -umconsiliarium sed ad hoc habemus perutilem ita dicentem (spectat ad Vulg. Sirach 5,5—7): ‘MLWeqs.’ MLWUffing. Ida 2,7 p. 487,2 praesul ..., quod initiandum proposuerat, ... summo delegavit -oconsiliario Christo. γ de conscientia: MLWRather. Metr. 13 MLWl. 658 (Corp. Christ. Cont. Mediaev. XLVI. 1976. p. 28) qui temerare sunt ausi sacrarium, interiorem moneo adire -umconsiliarium MLWeqs. MLWpasch. 2,1 MLWl. 5 (ed. cit. p. 165). b publ.: α apud reges, imperatores: MLWLeg. Burgund. const. I praef. 5 obtimates, -iconsiliarii (-luariiconsiluarii A1), domestici et maiores domus nostrae. MLWSteph. Edd. Wilfr. 59 persuasus a -isconsiliariis (-ciliarisconciliaris 2a) suis rex. MLWAlcuin. epist. 130 p. 193,16 -solariiconsolarii (-iconsiliarii A1 MLWp. corr.) prudentiores. MLWDipl. Ludow. Germ. 26 p. 32,2 coram ... familiaribus -isconsiliariis nostris. Vita Gerem. 3 (MGMer. IV p. 628,28) secretorum -usconsiliarius (cf. MLWRegino chron. MLWa. 901 -usconsiliarius a secreto. v. et MLWl. 45). MLWActa imp. Winkelm. I 989 p. 739,34 quod expediantur petitiones coram -isconsiliariis ordinatis per regem et magistris racionalibus. persaepe. pro titulo honoris MLWq. d. βασιλεοπάτωρ: MLWIoh. Ven. chron. p. 134,9 respondisse fertur (sc. Romanus dux) se nulla ratione ... rediturum nisi eum in palacio maiorem -umconsiliarium et quasi patrem coleret (sc. Constantinus imperator). β apud duces, proceres, potentes: MLWIulian. Tolet. Wamb. 20 -iconsiliarii (-solariiconsolarii 1d) tui (sc. ducis). MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 788 -iconsiliarii Tassilonis et legatarii ipsius. MLWWiduk. gest. 3,55 eiusque (subreguli Sclavorum) -usconsiliarius (cos-cosiliarius C2) ... lingua est privatus. MLWChart. Carniol. II 299 p. 237,2 dux Karinthie et eius -iconsiliarii. MLWal. c spectat ad arbitros, assessores (iudicis): MLWLex Raet. Cur. 1,11,1 (ed. E. Meyer-Marthaler. 1959) si filius ... cuiuscumque iudices (-isconsiliariis Bb) -usconsiliarius adheserit. 1,11,2 ipse cancellarius vel -usconsiliarius aput illum alium iudicem tres annus conversare debet (v. MLWadn. MLWed.). MLWChart. Nuremb. 443 p. 274,28 (a. 1269) comitibus et -isconsiliariis ... facultas reservatur libera recompensandi. c eccl.: α apud papam (de re v. E. Mayer, Ital. Verfassungsgeschichte. II. 1909. p. 26): MLWSteph. Edd. Wilfr. 5 Bonifatium archidiaconem, unum ex -isconsiliariis sapientissimum. MLWEpist. divort. Loth. 12 p. 227,27 apocrisiarium atque fidelissimum -umconsiliarium (MLWCosmas chron. 2,29 p. 124,21 Ruodolfus apocrisiarius et -usconsiliarius Gregorii papae). MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 288,4 per Romanos et caeteros -osconsiliarios illius (sc. papae). MLWal. de honore: Ioh. VIII. epist. A 4 vobis (sc. episcopo), utpote a secreto -isconsiliariis nostris, ... patefacere (MLWsim. 87 p. 83,26). MLWibid. MLWal. β apud (archi)episcopos (per compar: l. 48): MLWThegan. Ludow. 44 p. 599,30 quis tuus (sc. archiepiscopi) -usconsiliarius fuit aut ductor tuus (cf. Vulg. Is. 40,13 et 63,14). MLWLibell. de cal. Trev. p. 740,32 Ravingerum ... et Odelbertum internuncios et -osconsiliarios eligit Meingaudus. MLWChart. Hall. 310 p. 288,8 cives nobis ... impenderunt centum marcas et duo milia marcarum et -isconsiliariis nostris centum. MLWal. de decano: MLWChart. Westph. IV 224 (a. 1233) testes ... sunt -iconsiliarii ecclesie Corbeiensis, videlicet ... prior, ... praepositus, ... camerarius. 2 qui collegii deliberantium particeps est — Mitglied eines beratenden Ausschusses, Rat (cf. MLWGloss. V 18,35 St.-S. [decurio] -usconsiliarius dingman): a in antiquitate: MLWLup. Ferr. epist. 93 p. 91,19 (ed. P. K. Marshall. 1984) Romani ... quibus -isconsiliariis usi sint, hac ... sententia ... considerare dignamini: ‘MLWeqs.’ MLWAlbert. M. pol. 4,12^k p. 409^a,44 ‘-usconsiliarius (p. 1299^b,37 βουλευτής) ... enim democraticum’, qui scilicet ex populo eligitur. b in gente Francorum: MLWLiber hist. Franc. 4 (rec. B) legem habere coeperunt Franci, quam -iconsiliarii eorum ... tractaverunt. c in civitatibus Italiae: MLWAcerb. Mor. hist. p. 140,2 omnes eorum (Mediolanensium) -iconsiliarii. Const. II 85,1 -iconsiliarii locorum. MLWIoh. Codagn. annal. MLWa. 1229 p. 92,8 prout Placentie -sciliariiconsciliarii statuerunt. MLWChart. Ital. Ficker 417 p. 430,17 nomina ... -sigliariorum Grosseti: ‘MLWeqs.’ MLWal. d in civitatibus Germaniae: MLWChart. Argent. I 144 (a. 1190/ 1202) -isconsiliariis et rectoribus nostre civitatis. MLWChart. Worm. 120 p. 92,28 adstipulantibus XL -isconsiliariis. 163 p. 122,42 rex ex novem burgensibus -isconsiliariis eliget unum in magistrum civitatis. MLWChart. Traiect. 1560 -iconsiliarii in Groninge. MLWal. v. et p. 1572,11. B fem.: consiliatrix — Ratgeberin: MLWHerm. Sangall. Wibor. 1,11 (ed. W. Berschin. 1983. p. 140,23) diffamatur fratris esse concubina fraternę castitatis -aconsiliaria. in imag.: MLWAdalbold. Heinr. 15 cupiditas in eo (Harduino) erat -aconsiliaria, avaritia cameraria. C neutr.: consilium civitatis — Stadtrat: MLWChart. Tirol. 1234^a p. 367,25 (a. 1248) de voluntate expressa universi -iconsiliarii nullo discordante, in quo consilio erant numero CC (MLWChart. Bund. 925 p. 361,5 de v. ... tocius ... -sciliariiconsciliarii Clavenne seu omnium ... hominum de ipso conscilio). Heßler/Poiss