coniuncta

coniuncta -ae f. (de synemmenon cf. LmLPesce, Affinities p. 81) I. Bezeichnung für die Änderung einer Ganztonstufe (der diatonischen Skala) in eine Halbtonstufe und umgekehrt, []bzw. die Versetzung eines Hexachords auf eine andere Tonstufe II. Bezeichnung für die Synaphe III. Intervall IV. Versetzungszeichen, Akzidens — I. term that designates the alteration of a tone (in the diatonic scale) into a semitone and the opposite action, or the transposition of a hexachord II. term that designates synaphe III. interval IV. accidental I Bezeichnung für die Änderung einer Ganztonstufe (der diatonischen Skala) in eine Halbtonstufe und umgekehrt, bzw. die Versetzung eines Hexachords auf eine andere Tonstufe — term that designates the alteration of a tone (in the diatonic scale) into a semitone and the opposite action, or the transposition of a hexachord [syn.: falsa musica, ficta musica, (clavicula) ficta, b molle, semitonium mobile, synemmenon] A Definition [s.XIV] LmLGoscalc. 1, 3 p. 50, 24: Est enim coniuncta quedam acquisita canendi actualis attribucio, in qua licet facere de tono semitonum, et e converso. Vel aliter: coniuncta est alicuius proprietatis seu deduccionis de loco proprio ad alienum locum secundum sub vel supra intellectualis transposicio. LmLAnon. Seay p. 32: Quid est coniuncta? Est facere de tono semitonum, aut de semitono tonum, aut de duobus tonis tonum et semitonum, aut de tono et semitono duos tonos (sim. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 29. LmLNicol. Burt. 2, 4, 34). [s.XV] LmLAnon. Carthus. pract. 16, 4: coniuncta dicitur alicuius deductionis vel proprietatis musicalis de loco proprio ad locum alienum secundum sub et supra transpositio. Unde sequitur, quod tunc cadit semitonium, ubi regulariter deberet cadere tonus et econtra. Que tamen coniuncte dicuntur propterea invente, ut si quis cantus irregularis foret, per eas ad regularem cantum debite reduci posset. LmLTrad. Holl. I p. 172: Est autem coniuncta secundum vocem hominis de tono in semitonium sive de fa in mi, quod idem est, vel e converso transmutatio (sim. LmLTrad. Holl. VI 33, 5. LmLSzydlov. 8 p. 34). LmLTrad. Holl. II 2 p. 28 (p. 426a): coniuncta secundum vocem hominis vel instrumenti est facere de tono semitonium et e converso de semitonio tonum. Nam in eo loco, in quo solebat esse semitonium, per coniunctam sumitur tonus; similiter in loco, in quo solebat esse tonus, per coniunctam habetur semitonium; et cum dicitur mi fa, ut solebat dici re mi (ed.: fa), et de similibus eciam per fa sol, mi fa: hoc modo fit de tono semitonium et e converso (sim. LmLLad. Zalk. A 72). LmLIoh. Tinct. diff. 3: Coniuncta est, dum fit de tono regulari semitonium irregulare aut de semitonio regulari tonus irregularis. Vel sic: Coniuncta est appositio b rotundi aut C quadri in loco irregulari (inde LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 30). LmLGuill. Pod. ench. 25 p. 385: Aiunt enim: Coniuncta est de tono semitonium facere et de semitonio tonum. Cum enim utrumque istorum semper fiat per divisionem toni, nomen igitur coniuncte in presentiarum falsum est et diffinitio nulla (sim. LmLGuill. Pod. 5, 5). B Gebrauch — usage 1 allgemein — general [s.XIV] LmLGoscalc. 1, 3 p. 50, 20: aliquis inusitatus cantus, quem aliqui sed male falsam musicam appellant, alii fictam musicam, alii vero coniunctas eum nominant et bene. LmLGoscalc. 1, 3 p. 50, 22: Et propterea invente fuerunt ipse coniuncte, ut cantus antedictus irregularis per eas ad regularitatem quodammodo duci posset. LmLGoscalc. 1, 3 p. 52, 10: Item quandocumque aliquod istorum signorum pro coniuncta ponitur in principio regule vel spacii cuiuscumque, omnes voces illius regule vel spacii cantari debent virtute illius signi in principio positi, nisi per aliud specialius in medio vel alibi hoc tollatur, eciam si fieret de deduccione in deduccionem. LmLGoscalc. 1, 8 p. 96: Hic sequuntur omnes mutaciones ipsarum coniunctarum (cum exemplis). []Mixtiones coniunctarum cum aliis cantibus et inter se (cum exemplis). al. LmLCart. plan. 23: nemo potest cantare perfecte organum sine predictis coniunctis. LmLAnon. Seay p. 33: ista quarta non debet fieri nisi per coniunctam minui vel augeri et ita fiet de tritono diapente. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 5 p. 16. LmLPetr. Talh. p. 10: De coniunctis. <E>o, quia coniunctae sunt necessariae, ut dulcius proferas omnem cantum, igitur te compendiose certifico. LmLPetr. Talh. p. 11: quartus tonus aliquotiens cantatur per b rotundum ut evitet duas mutationes ... et quando descendit ab ⋅♮⋅mi et ascendit citius ad ⋅D⋅solre quam descendat ad ⋅A⋅re, cantatur per coniunctam. al. LmLAnon. Carthus. pract. 7, 26: Secus tamen est de musica ficta, quam musici appellant coniunctas, et hodiernis temporibus ponunt, ubi volunt. Nescio tamen, si ita liceat. LmLAnon. Carthus. nat. 6, 28: Sed forte dicet aliquis: omnia, que supradicta sunt de causa necessitatis affinium, salvari possunt huiusmodi cantus in gravibus per coniunctas, ita quod cantaretur per fictam musicam. Sed ad hoc potest responderi, quod tales coniuncte vel talis ficta musica in communibus cantibus faciliter et de levi non sunt admittende. al. LmLTrad. Holl. I p. 172. LmLTrad. Holl. II 6 p. 28 (p. 426b): cognicio talium coniunctarum necessaria sit in cantu plano et eciam organico (sim. LmLLad. Zalk. A 73. LmLLad. Zalk. A 80). LmLTrad. Holl. II 10 p. 29 (p. 426b): si aliquis evitare vellet praedictas coniunctas, tunc hoc responsorium, scilicet „Sancta et immaculata“, incipi debet in ⋅a⋅ acuto (sim. LmLSzydlov. 8 p. 35). LmLTrad. Holl. II 43 p. 38 (p. 430a): tria sunt semitonia in manu. Primo consideratur, ubi haec vox, scilicet mi, includitur cum illa voce fa, et hoc est commune semitonium et principalius. Secundum est, quod canitur ex b quadrato et locatur inter tonos perfectos ... Tercium semitonium canitur in b rotundo et locatur inter tonos perfectos ... Et istae ultimae duo species dicuntur improprie semitonia, sed pocius flentae seu coniunctae, quia non sunt in isto modo, qui dicitur semitonium. al. LmLTrad. Holl. VI 33, 4: Sunt enim nonnulli cantus, in quibus semithonia extra loca septem premissorum semitoniorum contingit reperire; qui cantus per coniunctas musicas decantantur sepius. al. LmLIoh. Tinct. nat. 46, 4. al. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 29: quaelibet istarum coniunctarum hexachordum est sicut alia, quae prius posita sunt. LmLBart. Ram. 1, 2, 3 p. 31: post coniunctarum additionem manus perfecta dicitur, quoniam tota per semitonia recte divisa est. al. LmLIoh. Hoth. exc. p. 27 (sim. LmLIoh. Hoth. exc. p. 36. cf. LmLBart. Ram. 1, 2, 6 p. 41). LmLNicol. Burt. 3, 21, 179: aliae quaedam in monochordo inveniuntur claviculae, quas alii fictas, alii vulgo b mollia nominant, alii coniunctas, nonnulli et melius semitonia mobilia. al. LmLBonav. Brix. 26, 3. al. LmLAdam Fuld. 2, 11: Componenti caute prospicienda erit clavium vera positio in toni transpositione, quia ibi coniunctarum obviatio est, quod Graeci synemmenon, nostri vero musicam fictam appellare voluerunt. al. LmLLad. Zalk. A 72: causa autem inventionis coniunctarum est transpositio vel non transpositio cantuum, unde si aliquando aliquis cantus transponeretur, non indigeret huiusmodi coniuncta et econverso, si non transponeretur, indigeret. al. LmLGuill. Pod. ench. 25 p. 385: De falsa et inani coniunctarum positione. al. LmLGuill. Pod. 5, 5. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4: Possent item et per coniunctas complures fieri mutationes, si tonorum intervallis disponerentur syllabae exachordorum tonos ipsos in duo inaequalia partientes semitonia. LmLSzydlov. 8 p. 35: sic evitabitur hec prima coniuncta seu primum vicium. al. LmLContr. Notandum est p. 47: Quare fuit inventa coniuncta? Fuit inventa duabus de causis: prima causa fuit causa necessitatis, secunda ad faciendum <...> et e converso (ms. et ed.: ad faciendum et e converso), vel secunda causa fuit ad habendum vocem pulchriorem seu semitonum dulciorem. al. 2 speziell — specific[] a zu Anzahl und Lage im Tonsystem — with reference to number and range in the tonal system [s.XIV] LmLGoscalc. 1, 4 p. 52, 16: diversi musici diversum posuerunt numerum coniunctarum; nam alii 7, alii vero 8, alii vero plures dixerunt esse coniunctas. Ego tamen dico, quod 10 possunt esse coniuncte, quarum prima potest accipi inter ⋅Γ⋅ et ⋅A⋅ graves et signari signo b in ⋅A⋅ gravi, ubi dicetur fa, et incipit eius deduccio inferius sub littera ⋅F⋅ et finit in ⋅C⋅ gravi et cantatur hec deduccio per b; nam ista coniuncta nichil aliud est nisi ipsius proprietatis seu deduccionis, que in ⋅F⋅ inferiori incipit, ad locum inferiorem transposicio. ... Secunda coniuncta accipitur inter ⋅C⋅ et ⋅D⋅ graves ... Tercia coniuncta accipitur inter ⋅D⋅ et ⋅E⋅ graves ... Quarta coniuncta accipitur inter ⋅F⋅ et ⋅G⋅ graves ... Decima et ultima coniuncta accipitur inter ⋅C⋅ et ⋅D⋅ superacutas. LmLCart. plan. 8: Item debetis scire, quod octo sunt coniuncte, scilicet IIII^or inferiores et IIII^or superiores, quarum prima accipitur inter ⋅a⋅ et ⋅b⋅ graves, secunda inter ⋅d⋅ et ⋅e⋅ graves, tertia inter ⋅f⋅ et ⋅g⋅ graves, quarta inter ⋅g⋅ grave et ⋅a⋅ acutam, quinta inter ⋅c⋅ et ⋅d⋅ acutam, sexta inter ⋅d⋅ et ⋅e⋅ acuta, septima inter ⋅f⋅ et ⋅g⋅ acuta, octava inter ⋅g⋅ acuta et ⋅a⋅ superacutum (sim. LmLTrad. Holl. I p. 172-173. LmLTrad. Holl. II 7 p. 29 (p. 426b) eqs. LmLTrad. Holl. VI 33, 9. LmLLad. Zalk. A 73 eqs. LmLSzydlov. 8 p. 34 eqs.). al. LmLAnon. Seay p. 27. [s.XV] LmLAnon. Carthus. pract. 16, 41: Tabula coniunctarum. al. LmLTrad. Holl. II 43 p. 38 (p. 430a). LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 29. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 30: Nam si signum b mollis poneretur in ⋅c⋅solfaut vel in alio loco, ubi fa esset, irregulariter esset positum et tamen coniuncta non esset, ita si ♮ quadrum, ubi mi. Quod si b ponatur in ⋅b⋅mi, coniuncta fit et tamen locus est irregularis ipsius b, qui octava est ad ⋅b⋅ rotundum. al. LmLGuill. Pod. ench. 25 p. 385: aiunt preterea tanquam omnis discipline ignorantissimi: Prima coniuncta accipitur inter ⋅a⋅re et ⋅b⋅mi. al. LmLGuill. Pod. 5, 5. LmLContr. Notandum est p. 46. b zur Notierung — with reference to notation [s.XIV] LmLGoscalc. 1, 3 p. 52, 5: omnis coniuncta aut signatur per b aut ♯ in locis inusitatis positum (sim. LmLAnon. Carthus. pract. 16, 7). LmLGoscalc. 1, 4 p. 52, 18: 10 possunt esse coniuncte, quarum prima potest accipi inter ⋅Γ⋅ et ⋅A⋅ graves et signari signo b in ⋅A⋅ gravi, ubi dicetur fa ... Secunda coniuncta accipitur inter ⋅C⋅ et ⋅D⋅ graves et signatur in ⋅C⋅ signo ♯, et dicitur ibi mi, vel in ⋅D⋅ signo b et dicetur ibi fa. al. LmLAnon. Seay p. 27: Sequitur de coniunctis. Prima signatur per B molle in ⋅C⋅ gravi. LmLIoh. Olom. 5 p. 16. [s.XV] LmLPetr. Talh. p. 10: Ubicumque in palma dicatur mi, ibidem potest dici fa per coniunctam figuratam per b rotundum; et ubicumque dicatur fa, potest dici mi per coniunctam et figurari per ♮ quadratum. LmLAnon. Carthus. pract. 16, 10: Et quandocunque aliquod istorum signorum, scilicet b molle vel ♯ durum, pro coniuncta ponitur in principio linee vel spacii cuiuscunque cantus, tunc omnes voces illius deductionis vel proprietatis musicalis transposite cantari debent ad respectum illius signi in principio positi, nisi per aliud signorum supradictorum interpositum hoc tollatur. LmLTrad. Holl. I p. 172: b autem molle vel quadrum in signis coniunctarum ponuntur. ibid.: Secunda coniuncta accipitur inter ⋅D⋅ et ⋅E⋅ graves, et quia ibi mi in fa super ⋅e⋅ litteram transire denotatur per b molle iterum significatur. Tertia accipitur inter ⋅F⋅ et ⋅G⋅ graves et signatur in ⋅f⋅ per h quadrum, ut fa in mi transire denotetur. al. LmLTrad. Holl. II 5 p. 28 (p. 426b): omnis coniuncta signata per b molle dicitur fa, sed per b quadratum dicitur mi (sim. LmLLad. Zalk. A 73. LmLSzydlov. 8 p. 34). LmLTrad. Holl. II 7 p. 29 (p. 426b) eqs. (sim. LmLTrad. Holl. VI 33, 9 eqs.). LmLTrad. Holl. II 35 p. 37 (p. 429b): mensuristae in locis, in quibus committuntur coniunctae, solent ponere tale signum ; sed organistae ipsis notis solent adiungere []quamdam virgulam per modum crucis: + (sim. LmLLad. Zalk. A 80). al. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 29. LmLGuill. Pod. ench. 25 p. 386: Quid enim indoctius turbatiusque in hac disciplina affirmari potest, quam ut omnes divisiones tonorum coniunctas apellare et illas aut signo b mollis aut C quadrati consignare? LmLContr. Notandum est p. 46. cf. LmLAllaire, Hexachords p. 33 sqq.; LmLBerger Chr., Hexachord p. 120 sqq.; LmLEllsworth, Coniuncta; LmLPesce, Affinities p.80 sqq.; LmLSeay, Coniuncta II Bezeichnung für die Synaphe (Verbindung von zwei Tetrachorden durch einen gemeinsamen Ton) — term that designates synaphe (the joining together of two tetrachords through one common note) [s.XV] LmLGuill. Pod. 5, 5: Hinc enim coniuncta proprie sumpta, que sinaphe Grece dicitur, ... est duorum tetrachordorum sub una et eadem chorda superioris quidem gravissima, inferioris vero acutissima collectio vel aggregatio, ut hic: ⋅e⋅f⋅g⋅a⋅b⋅c⋅d⋅, ubi in ipso ⋅a⋅ acuto propter illius binam assumptionem, ut cum precedentibus et subsequentibus per tetrachorda computaretur; hec, de qua agimus, coniuncta propter causam dictam a vetustissimis atque sapientibus recte instituta fuit. III Intervall — interval [s.XV] LmLTrad. Holl. I p. 174: Nam Boetius in dialogo sex tantum ponit, quas infra diapente recondit regulares vocum coniunctas (cf. Iac. Leod. spec. 4, 11, 6: Guido dicit quod sex sunt vocum regulares coniunctiones). LmLTrad. Holl. I p. 175. (?) LmLFr. Gafur. theor. 2, 3. IV Versetzungszeichen, Akzidens — accidental [s.XV] LmLContr. Notandum est p. 47: Coniuncta in musica est signum seu figura, per quam in deductione secundum vocem hominis facere de tono semitonum et de semitono tonum.