lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

congelo

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

congelo

Bd. 2, Sp. 1393
congelo, -avi, -atum, -arecongelare. MLWscript.: -nie-: p. 1394,27. -nce-, -nçe-: p. 1394,15. MLWstruct.: MLWc. MLWdat.: p. 1394,41. cum: p. 1394,26. plerumque usu MLWmedial.; MLWintrans.: MLWl. 28.64. p. 1394,15. MLWmetr. -gēl-: MLWCarus Clem. 395. 1 gelu constringere, in glaciem convertere(zu-, fest)gefrieren machen (plerumque MLWmedial.; intrans.: MLWl. 28): a gener.: MLWTransl. Eug. Tolet. 25,38 (MLWRevBén. 76. 1966. p. 273; MLWs. X.MLWex.) abstracto ... cornipede a flumine -tocongelato MLWeqs. MLWAnnal. Altah. MLWa. 1069 p. 76,12 terra ... aquis et paludibus est plena, sed tunc ... nimium erat -tacongelata. MLWSchol. Adam gest. 154 quod (mare) ideo -tumcongelatum, quia nunquam sole calefit. Vita Florini 10 (MLWZSchweizKirchGesch. 33. 1939. p. 88,27) vinum -tumcongelatum. MLWOtto Frising. chron. 7,33 p. 366,8 ubi ... amnem hiemali glacie -aricongelari didicerat. MLWChron. reg. MLWa. 1124 (rec. II) Renus -aturcongelatur. MLWHeinr. Lett. chron. 15,7 p. 97,12 cum ... viarum -anturcongelantur profunditates. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 63,31 quousque -anturcongelantur terre et aque; ... postquam -verintcongelaverint terre et aque MLWeqs. MLWal. b natur.: MLWAlbert. M. meteor. 1,1,4 p. 481b,43 aquae non accidit -aricongelari nisi egredienti extra proprium terminum. 2,1,8 p. 526a,25 pruina ... generatur a frigido ... vaporem -antecongelante MLWeqs. (4,2,8 p. 759a,26. MLWtop. 4,3,3 p. 384b,45 nivem dicunt esse aquam -tamcongelatam [p. 127a,14 πεπηγός] f.). 2,1,10 p. 528a,1 a ... frigore vehementi -aturcongelatur vapor, antequam recipiat spissationem in nubem MLWeqs. saepe. 2 gelu adurereerfrieren machen (plerumque MLWmedial.): a de hominibus eorumque membris: MLWHeinr. Lett. chron. 14,10 p. 82,19 multi ... frigore -ticongelati perierunt. 22,9 p. 153,10 erat ... frigoris tanta asperitas, ut ... aliis manus aliisque pedes -renturcongelarentur. MLWWilh. Rubruqu. itin. 28,11 (Sinica Franciscana I/3. 1929) -tecongelate sunt summitates articulorum pedum. MLWal. b de vegetabilibus eorumque partibus: Chron. Sigeb. MLWauct. MLWa. 1151 (MLWMGScript. VI p. 463,8) -tiscongelatis in terra segetum radicibus fit ... frugum inopia. MLWRicher. Senon. gest. 5,5 p. 333,42 vineas ... cum botris suis esse -tascongelatas MLWeqs. MLWAlbert. M. veget. 3,108 frigiditas ... non -anscongelans et mortificans. MLWal. 3 frigefacere, infrigidarezum Abkühlen bringen, erkalten lassen (fere MLWmedial.): a in univ. c. sensu frigescendi: MLWWalth. Agil. med. 8 p. 105,5 sedeant infirmi in tina aque frigide ..., donec ... -enturcongelentur. MLWAlbert. M. animal. 3,3 contrahuntur ... venae in -tocongelato mortuo corpore subito. MLWfort. addendum (ni spectat ad MLWl. 16sqq.): MLWPs. Galen. febr. 74 si ... urina est -tacongelata MLWeqs. b c. colore quodam MLWi. q. frigere frieren, frösteln: MLWGonzo Geng. 15 cerneres illum (comitem incredulum) ... ardoribus excoqui, frigoribus -aricongelari. 4 rigefacere, torpidum redderezum Erstarren bringen, starr machen (plerumque MLWmedial.; intrans.: MLWl. 64): a proprie: α strictius: MLWPaul. Aegin. cur. 70 p. 47,14 ipse (tetanus) fit velut -tiscongelatis (3,20,1 ἀποπαγέντων) corporis ... musculis a frigido humore MLWeqs. β latius: MLWRuotg. Brun. 46 multi -tiscongelatis membris attoniti ... semet ipsos vivere obliti sunt. b in imag. vel translate: MLWEpist. var. III 5 p. 136,26 unde (sc. senectutis causa) -tuscongelatus, ... durior effectus, nullis ... emolliri queo fletibus. MLWHeiric. Germ. I MLWcomm. p. 429,31 omnium ingenia otio -assecongelasse (cf. Cic. epist. 2,13,3). MLWNotker. Balb. gest. 2,15 p. 79,16 qui ... -tiscongelatis ... praecordiis pavefacti vix hęc singultando musitare potuerunt. 5 conspissare, densare, indurareein-, verdicken, verdichten, verfestigen (fere MLWact. et MLWmedial.; intrans.: p. 1394,15): a in univ.: α natur. et medic.: MLWMaurus urin. I p. 15,42 flegma vitreum ex nimia frigiditate -tumcongelatum (MLWBrunus Long. chirurg. 1,5 p. 107G nervi ... sunt de materia humida creati a f. -tacongelata et conglutinata. MLWAlbert. M. animal. 3,94 capilli et ungues ex f. -antecongelante humidum magis indurantur post mortem MLWeqs. cf. MLWWalth. Agil. med. 141 p. 226,7 causa ... spasmi ... est aut humiditas aut frigiditas -anscongelans ipsum nervum). MLWAlfred. Angl. miner. p. 45,17 sunt ... aque, ... que ... -anturcongelantur fiuntque lapides (item de crystallis: MLWAlbert. M. metaph. 8,1,5 p. 395,20sq. [ed. B. Geyer. 1964] crystallus est ‘aqua -tacongelata et ita’ sive ad formam sic potentiae proportionalem ‘-tacongelata’ [p. 1043a,10 πεπηγὸς ῇ πεπυκνωμένον. MLWAlbert. M. animal. 5,29 inspissata ... et -tacongelata complexio ad libidinem non movetur. MLWmetaph. 1,1,5 p. 8,25 (ed. B. Geyer. 1960) quorum ... -ticongelati sunt spiritus ..., occupantur circa signa rethorica. MLWal. β alch. (plerumque de exsiccatione; de fixione MLWq. d.: l. 14sqq.): MLWTurba phil. 48 p. 152,22 -arecongelare ..., quod philosophi in suis narraverunt libris, non est unum. MLWIoh. sacerd. 152 ad -andumcongelandum argentum vivum (item de argento vivo: 194 si vis açoc -celareconcelare MLWeqs. MLWibid.: si non -çelavitconçelavit, adhice parum de pulvere. MLWRosin. interpr. 2 p. 300,27 lapis ... noster est aqua -tacongelata, id est mercurius -tuscongelatus in sole et luna MLWeqs. MLWal.). MLWAnon. secret. p. 69,16sqq. urina artis -eturcongeletur in igne lentissimo ... et infrigidari permissa sicut cristallus -biturcongelabitur (p. 71,30 praeparatur sal alkali ... quindecies solvendo et distillando ... et MLWi. -andocongelando MLWl. qualibet vice. MLWal.). MLWPs. Arist. magist. p. 656b,31 quando tua medicina est -tacongelata, tere eam MLWeqs. MLWGeber. invent. 2 p. 712 radicalis humiditas ignea -anscongelans et consolidans partes. MLWAnon. miseric. 496 corpus -atcongelat spiritum. 499 solvite corpora cum spiritibus et -atecongelate spiritus cum corporibus. 532 -atecongelate sulfur et auripigmentum cum marcasita et tutia MLWeqs. MLWMarc. Graec. ign. 14 invenies in fundo laminas salis -ielatascongielatas cristallinas. saepe. v. et p. 1392,65. b c. colore quodam: α medial. et intrans. (l. 30) MLWi. q. coagulari, cogigerinnen, stocken (cf. MLWGloss. II 738,43 St.-S. -verocongelavero zisamenegirenno): MLWGloss. Roger. I A 2,8 p. 607,30 accidit dolor in mamillis ex lacte -tocongelato vel coagulato. MLWAlbert. M. animal. 22,140 sanguis ... tauri non cito -aturcongelatur (MLWTheod. Cerv. chirurg. 2,18 p. 150A ne MLWs. in interioribus -eturcongeletur). MLWal. v. et p. 1400,67. β medial. MLWi. q. crassificarigelieren: MLWAlbert. M. animal. 12,107 brodium ..., in quo decoquitur caro talis animalis, etiam -aturcongelatur et constat. γ pituitosum reddereschleimig aufquellen lassen: MLWTract. de aegr. cur. p. 352,30 psillium in aqua -tumcongelatum ... loco dolenti superponas. 6 ferruminando consolidare anlöten: MLWCasus Petrish. 4,34 castella et vermiculi nullatenus corpori patenae ex integro potuerunt -aricongelari.
6792 Zeichen · 447 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    congelo

    Mittellateinisches Wb.

    congelo , -avi, -atum , -are congelare . script. : -nie-: p. 1394,27. -nce-, -nçe-: p. 1394,15. struct. : c. dat. : p. 1…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit congelo

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von congelo 2 Komponenten

con+gelo

congelo setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — congelo kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.