conformis

conformis, -e. I adi.: aequalis (forma, genere, natura), consimilis, congruens — gleich(gestaltet, -artig), artverwandt, ähnlich, übereinstimmend: A gener.: 1 de rebus: a in univ.: α spectat ad formam: MLWNivard. Ysengr. 5,991 nec recta ... nec sunt -iaconformia rectis vexilla. MLWAlbert. M. animal. 2,2 consimilia ... dicimus, quae multum -emconformem habent figuram MLWeqs. MLWal. de verbis: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 375,7 videamus verbum, in quo sit forma -isconformis (2 p. 423,19 f. -isconformis et norma regularis). MLWConr. Mur. summ. p. 88,116 (ed. W. Kronbichler. 1968) annomino sic -iaconformia verba vocando ad res dissimiles (cf. Rhet. Her. 4,21,29). β spectat ad qualitatem: Dhuoda 3,8,42 (MLWSources chrét. 225. 1975; MLWa. 841/43) Deus ... dans illis (regibus) gloriam ad illam tendentem -emconformem similitudinis magnae, quam pollicitus est Abraam MLWeqs. MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 375,6 haec regula non est usquequaque -isconformis nec parilis nec aequalis. MLWGebeh. Salisb. ad Herm. 31 dura propositio et antiquae illi quodam modo -isconformis, qua dicitur: ‘MLWeqs.’ MLWUrso element. 4 p. 72,1 (ed. W. Stürner. 1976) -econforme iudicium. b consentaneus — im Einklang (befindlich), entsprechend: MLWChart. Westph. VII 1417 (c. 1271) intentionem ... communitatis opidi nostri ... non esse nisi catholicam ..., preceptis divinis et sancte matris ecclesie -emconformem. c congruus, competens — angemessen, betreffend: MLWHist. Augiens. II 8 p. 655,37 libros ordini -esconformes fecit conscribere praepositus. 2 de anim. (fere hominibus eorumque societate; de animali: l. 41): a in univ.: α spectat ad formam, habitum: Embr. Mahum. 382 (Coll. Latomus. 52. 1962. p. 63; MLWc. 1100) -isconformis ibi vix fuit ipse sibi taurus. MLWChron. Reinh. MLWa. 1197 p. 555,10 ut ab universis laudem acciperet, qui signo crucis -isconformis apparuisset. MLWChart. Mar. Magd. 102 p. 96,11 quod, quamdiu fuerint ... prepositi ... citra Premonstrate ..., ad tres dietas -esconformes erunt ceteris professoribus ordinis in habitu et in victu. v. et MLWl. 50. β spectat ad statum, condicionem: MLWChart. Heinr. Leon. 91 p. 140,10 (spur. MLWa. 1230/38) ut, sicut in habitu, ita etiam ... in omni iure et libertate ... Zverinenses canonici Lubicensibus canonicis -esconformes sint et coequales. cf. MLWl. 45. γ spectat ad indolem, mores: MLWRadbert. Arsen. 1,25 p. 54,30 miror ..., quid velint lasciviis ... dediti perfectiores quosque sibi -esconformes fieri. cf. p. 1361,50sqq. b consentiens, concors — (sich) einig: α de unanimitate: Dhuoda 3,8,46 (MLWSources chrét. 225. 1975; MLWa. 841/43) faciat eos (reges) ... rex ... fortis ... -esconformes atque concordes MLWeqs. β de cooperatione: MLWDipl. Heinr. I. 43 p. 78,21 (spur. MLWs. XII.) successores ... nostros contestamur -esconformes et coadiutores fore in huiusmodi stabilitione. γ de communicatione: MLWChart. Sil. D I 11 p. 9,28 (ed. H. Appelt. 1971; MLWa. 1143/45) neque ... vel Latinae vel Graecae vult esse -isconformis ecclesiae gens Ruthenica. c conveniens, aptus — passend, genehm: MLWChart. Heinr. Leon. 58 p. 85,1 (spur. MLWa. 1237/41) si -isconformis et proficuus fuerit abbati et fratribus advocatus. d accommodatus, commodus, comis — anpassungsfähig, entgegenkommend, umgänglich: MLWRadbert. Arsen. 1,25 p. 54,19 aiunt, quod non satis -isconformis erat, idcirco minus redamabatur. MLWVita Libor. 6 quippe quem ... humilitas etiam infimis coaptaret, caritas cunctis exhiberet affabilem et -emconformem (MLWVita Udalr. Cell. II 73 omnibus -isconformis [accommodatus MLWvar. l.], omnibus affabilis). e habilis — fähig: MLWBurch. Iud. 177 (ed. P. Lehmann, Erforsch. d. Mittelalt. II. 1959. p. 256; MLWs. XIII.) dolosus homo, facinus -isconformis ad omne. B natur.: MLWUrso element. 4 p. 72,13 (ed. W. [] Stürner. 1978) cum nullus cibus inveniatur omnino -isconformis corpori. p. 74,16 in nutrimentum homogeneum -econforme ipsi membro nutriendo. MLWAlbert. M. veget. 2,27 plantarum materia valde est -isconformis MLWeqs. MLWanimal. 1,40 quaedam animalium manentium cum sociis suis sibi in specie -busconformibus manent MLWeqs. 4,75 oportet potentiam instrumenti visus in omnibus animalibus valde -isconformis esse compositionis. MLWal. C philos.: MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 16,14 nativum non potest esse non compositum, non -econforme, non concretum (p. 20,3). p. 17,22 in nativis ... omnem naturam seu formam, quae integrum esse subsistentis sit, vel actu et natura vel natura saltem -emconformem habere necesse est (p. 17,23 humanitas Socratis MLWa. et n. -isconformis est humanitati Platonis). p. 17,30 substantialis ... similitudo non solum subiecta -iaconformia, sed et eadem et unum dici facit. MLWHugo Honaug. hom. 2,45,1 (MLWArchHistDoctrLitt. 34 [42]. 1968. p. 219) duo vel tria dicere de aliquibus diversis non valemus nisi in aliqua saltem generali natura -busconformibus MLWeqs. 2,77,7 (ed. cit. p. 246) partis cum parte simili vel tocius cum toto penitus -iconformi indifferens unitas est. MLWAlbert. M. resurr. 39 p. 260,14 natura est -isconformis causato suo. MLWsumm. theol. II 8,31,2,3 p. 350^b,16 in simile -econforme naturae. MLWal. v. et p. 1364,56. D eccl. et theol.: 1 spectat ad trinitatem eiusque personas: MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 19,37 cum nec composita, -isconformis, concreta dici possit divina essentia MLWeqs. MLWHugo Honaug. hom. 2,44,3 (MLWArchHistDoctrLitt. 34 [42]. 1968. p. 218) nec est ibi (sc. in trinitate) secundum -esconformes naturas generalis similitudo ... nec ..., sicut omnes homines participatione speciei dicuntur unus homo, ita pater et filius et spiritus sanctus participatione -iumconformium subsistentiarum dicuntur unus Deus. MLWal. 2 spectat ad Christum eiusque naturas: MLWHugo Honaug. hom. 3,20,6 (MLWArchHistDoctrLitt. 35 [43]. 1968. p. 233; MLWc. 1180) negabat Constantius naturali similitudine Deo patri filium -emconformem MLWeqs. MLWAlbert. M. sacram. 42 p. 261, 76 Christus -isconformis est nobis in natura. MLWal. 3 spectat ad homines eorumque voluntatem: a de conformitate c. Christo, Deo: α de configuratione (loci spectant ad Vulg. Rom. 8,29. Phil. 3,21): MLWRadbert. Arsen. 1,25 p. 54,31 adoptionis filii non erunt, nisi pręsciti et predistinati fiant -esconformes imaginis filii Dei. MLWTheod. Theol. Conr. 1 p. 214^a,52 qui eum ... praedestinavit -emconformem fieri passionis filii sui. MLWGerhoh. epist. 23 p. 604^A si nos, sicut testatur Hilarius (in psalm. 1,15 [Vet.Lat.Phil. 3, 21]), eidem gloriae corporis Christi futuri sumus -esconformes. usu laxiore: MLWHeiric. Germ. I 6,299 coniunctus Domino, -isconformis ... Christo. MLWEugen. Vulg. syll. 38,7 mistice qui (Sergius) factus -isconformis imagine divum. Godesc. Aquens. MLWseq. 13,6^a,4 hoc signo consignati famuli clareamus -esconformes Domino. Volquin. serm. 102 (MLWStudMediev. III 3. 1962. p. 325) cum Christo -isconformis. β de conformitate voluntatis: MLWAlbert. M. sent. 1,48,2 p. 474^a,12 tunc essemus secundum quid -esconformes et simpliciter difformes in voluntate. 1,48,4 p. 478^a,9 voluntas -isconformis debet esse, sed velleitas conditionata. MLWibid. MLWal. b de conformitate c. diabolo: MLWHonor. August. spec. p. 853^A gentiles in malicia diaboli -esconformes. MLWRup. Tuit. vict. 12,4 p. 375,35 (ed. R. Haacke. 1970) quid ... est corrumpere nisi similem vel -emconformem sibi (sc. diabolo) facere? 4 usu vario: MLWAlbert. M. resurr. 39 p. 260,17 Christus resurgens ... est causa -isconformis nostrae resurrectionis (p. 260,30 MLWc. immediata -isconformis cum providentia MLWeqs.). MLWsent. 2,16,1^capit. utrum aliqua creatura sit -isconformis Deo secundum imaginem. MLWeccl. hier. 4,3 p. 643^b, 6 imagines incorruptibiles, quae sunt per virtutem -esconformes (MLWPG 3,473^B ὁμοειδεῖς) intellectualibus divinis pulchritudinibus. MLWibid. MLWal. II subst.: A masc.: compar (natura), socius — Artgenosse, Bruder: Mirac. Otton. Bamb. I praef. p. 911^a,33 qui (Otto) ... consortem et -emconformem suum inopem ... adiuvit (cf. Ambr. off. 1,11,38). B neutr.: 1 species, imago — Ab-, Ebenbild: MLWCarm. imag. 8,1 per -econforme sui Matheum cerne notari. 2 quod eiusdem generis est — Artgleiches, Artverwandtes: MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 19,6 si ... -econforme haberet essentia divina, pulcherrimum dici non posset. MLWHugo Honaug. hom. 4,1,1, (MLWArchHistDoctrLitt. 35 [43]. 1968. p. 266) eadem (antea: in eadem substantia) ... intelligo non singulariter, sed conformiter, sicut dicitur -econforme quasi eadem simul cum alio forma participans. MLWAlbert. M. summ. theol. I [] 1,5,4 p. 20,86 (ed. D. Siedler. 1978) utrum melius spiritualia caelestia figurentur per inconformia grossa et materialia vel per -iaconformia, subtilia scilicet et spiritualibus similia. MLWal.