concivis, -is
m.,
raro f. (l. 37. MLW
al.) nom. MLW
sg. -es: MLW
l. 69. usu MLW
attrib.: p. 1187,29. qui (una cum aliis) incola vel civis est, (co)habitator (eiusdem loci) —
(Mit-)Bürger, (Mit-)Bewohner (desselben Ortes): I
proprie: A
strictius: 1
spectat ad urbes, civitates, oppida (
cf. MLWGloss. II 295,42 St.-S. -esconcives purglivti): a
gener.: Vita Sigir. 13 (MGMer. IV p. 614,1) Magnobodus, -isconcivis ... Pictavensis. MLWSalom. III. carm. 1,39 quisquis tecta sui -isconcivis viderit uri
(cf. Hor. epist. 1,18,84). MLWThietm. chron. 6,7 -esconcives adversus ... regem armantur. MLWUdalsc. Adalb. p. 7,29 quędam mulier, Augustensis civitatis indigena ..., -busconcivibus nota. MLWOtto Frising. gest. 2,40 p. 147,18 communicato -iumconcivium suorum consilio. MLWCarm. de Frid. I. imp. 113 (ed. I. Schmale-Ott. 1965) Laudenses ... -esconcives nostros
(sc. Mediolanenses) ... captivos sepe tenebant. MLWChron. Reinh. MLWa. 1226 p. 605,6. MLW
al. b
publ. et iur. MLW
i. q. burgensis eiusdem civitatis (pleno iure praeditus) — (Mit-)Vollbürger (interdum plur. sensu collectivo MLW
i. q. universitas burgensium, commune —
Bürgerschaft, Stadtgemeinde, MLW
e. g. l. 21.44.47): α
spectat ad condicionem, statum, privilegia sim.: MLWDipl. Heinr. IV. 334 p. 438,19 concedimus ... -busconcivibus, ut ... regale palatium infra civitatem ... non hedificent. MLWChart. select. Keutgen 23 p. 17,9 quod privilegium honoris dederimus Wormaciensis urbis -busconcivibus. MLWDipl. Loth. III. 15 p. 19,21 isti cum ceteris -busconcivibus suis institutum hoc et ius ... promeruerunt. MLWTrad. Ratisb. 911 ministerialem, huius urbis -emconcivem, ... inbenefitiavit area. MLWChart. Tirol. 453 p. 248,32 -esconcives ... liberi ab omni teloneo ... eant ac pergant. MLWChart. select. Keutgen 127,33 illi
(nautae) ... -esconcives nostros divites et pauperes ... sine pretio transducent. 143,12 si quis -isconcivis fieri desiderat.
saepe. β
spectat ad possessiones, donationes, praestationes sim.: MLWChart. scrin. Col. A I p. 224,28 (a. 1135/65) cum de hereditate iura sua ... sicut alter -isconcivis eiusdem parrochie civitati reddunt
Iudaei. MLWChart. select. Keutgen 141,23 qui possessionem wuorth alicuius sui -isconcivis ... decurtaverit. MLWChart. civ. Erf. 167 Hermannus ..., noster -isconcivis, ... tres domus ... vendidit. MLWChart. select. Keutgen 326 cum Mergardis, ... nostra -isconcivis, ... libram ... annalem haberet. MLWChart. Basil. C II 17 apotekarius et ... uxor sua, -esconcives nostri, ... bona sua ... sibi invicem contulerunt.
saepe. γ
spectat ad officia publica, lites, testimonia sim.: MLWDipl. Conr. II. 210 p. 287,14 domum, quam ille
(abbas) ... consensu ... -iumconcivium scripto firmavit. MLWTrad. Ratisb. 792 p. 373,8 testes ...: -esconcives huius urbis. MLWChart. Turic. 292 p. 177,3 in presentia ... -iumconcivium Turegensium. MLWChart. select. Keutgen 133,25 si civis -emconcivem suum extraneo iudicio persequitur. MLWChart. Burgenl. I 298,5 super domum sui -isconcivis ... irruere. MLWChart. Friburg. 156 p. 129,6 monasterium ... -iumconcivium suorum in Friburg ... invocavit consilium. MLWChart. civ. Spir. 103 p. 75,6 siquis -iumconcivium nostrorum in aliquem hospitem ... querimonie habeat actionem.
saepe. 2
spectat ad castella MLW
i. q. castrensis —
Burgbewohner: MLWThietm. chron. 6,11 rex ... -esconcives ... portas sibi ... aperientes ... suimet cognovit amicos. 3
spectat ad vicos, villas MLW
i. q. convicanus, habitator eiusdem curtis —
Dorfgenosse, Bewohner desselben Hofes: a
gener.: MLWRud. Fuld. mirac. 12 p. 338,37 quos
(acervos) vel ipse vel -esconcives eius ... messuerant. MLWTransl. Chrys. et Dar. 25 alius ... de eadem villa ... audiens ... -isconcivis sui ... membris priorem recepisse virtutem. MLWThietm. chron. 7,70. MLW
al. b
iur. MLW
i. q. socius villanorum vel familiae —
Mitglied der Dorfgemeinde oder des Gutsverbandes (cf. G. Köbler, Civis und ius civile. Diss. Göttingen. 1965. p. 56sqq.): MLWLex fam. Worm. 12 ut ... loci minister cum subiectis -busconcivibus suis ... hoc determinet. MLWTrad. Teg. 171 Otto advocatus asscitis -busconcivibus ... familię ... rem investigavit. MLWChart. Anhalt. I 690 p. 507,23 si quis eiusdem ville civium contra -emconcivem suum causam habens advocatum invitaverit. MLW
al. 4
spectat ad provincias, territoria, regna (interdum expressius MLW
i. q. compatriota, popularis —
Landsmann, MLW
e. g. p. 1187,1.3.5): a
in univ.: MLWArbeo Corb. 37 quidam nobilis ... Romanus, ... Preonensium plebis -esconcives (
inde MLWVita Corb. 30 cives). MLWConc. Karol. 61,1 p. 797,37 occurrentibus cunctis dioceseos presulibus ... cum -busconcivibus inclitis (
item de dioecesanis: MLWWolfher. Godeh. I 28 synodum cum illius pagi -busconcivibus habuit). MLWCarm. var. I 13,1 -isconcivis et hospes. Transl. mart. Benev. 19 (MGLang. p. 574)
regem -emconcivem ... cives, non dominum sensere sui. MLWLiutpr. leg. 24 ad -esconcives et cohabitatores meos ... sum deductus. MLWThietm. chron. 6,83 nostri ... -esconcives (MLWChron. Thietm. comprovinciales). MLWChart. Turic. 227 p. 118,32 (spur.) cives ... Uranię proclamabant se ... a -busconcivibus Claronę fuisse invasos. MLW
al. b
de vicinis: MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 896 p. 129,27 eorum
(Graecorum) -esconcives Bulgari. MLW
fort. huc spectat: MLWCod. Udalr. 213 p. 386,28 (a. 1122) non solum quia coepiscopus, sed etiam quia -isconcivis vester
(sc. Adalberti episcopi Babenbergensis) est
episcopus Wirzeburgensis. 5
usu vario vel incerto: MLWEpist. Teg. I 83 persecutionem patimur nostrorum -iumconcivium, priorum scilicet advocatorum (
cf. 62). MLWEpist. Worm. I 64 p. 109,7 Humbertum ... apostatam, -emconcivem tuum MLW
eqs. MLWWaldo Anscar. 18,5 viae collegam se reperisse, fidum, -emconcivem MLW
eqs. Albert.
M. lob 1,3 p. 22,15 (ed.
M. Weiss. 1904) qualis erat
Iob in bono civitatis et gentis, et hoc tripliciter, scilicet ad -emconcivem, ad Deum MLW
eqs. p. 22,18 ad -emconcivem. B
latius (usu eccl.): 1
spectat ad ecclesiam: MLWRuotg. Brun. 26
Bruno appellatus ... est ... concors et -isconcivis apostolorum. MLWEkkeh. IV. bened. I 3,23 ni Stephanus peteret, Petrus hoc -econcive
(sc. Paulo) careret. 2
spectat ad communionem sanctorum MLW
q. d.: MLWCarm. Cantabr. 7,1
b,5 inmortales celi cives, ... nos mortales, iam -esconcives vestros, commendate redemptori. Bereng. Trev. myst. (MLWPL 160,987
B) divinae miserationis gratia ... per mysterium crucis angelos et homines fecit esse -esconcives. MLW
al. 3
spectat ad regnum caelorum: Vita Sigir. 21 (MGMer. IV p. 619,13) cum ... patronis ... homines luxerunt discidium, -esconcives angeli in celo tripudiantes MLW
eqs. MLWVita Otton. Bamb. II 10,3 o patriarchae ..., -isconcivis et domesticus vester sit Otto beatus. MLW
al. expressius de angelis: Chron. Clus. 1 (MLWMGScript. XXX p. 960,17; MLWs. XI.
2) ab illo, cui ab aevo cum tuis beatis astas
(sc. Michael) -busconcivibus. II
in imag.: MLWLamb. Leod. Matth. I 95 (gloss.) que
(caro) -isconcivis est anime non natura, sed cohabitatione.
Pape