lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

columba

GWB bis lat. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
6 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
4
Verweise raus
2

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

columba f.

Bd. 2, Sp. 893
columba, -ae f. MLWscript.: cul-: MLWl. 49. -unba: MLWl. 45sq. -mp(a): MLWGloss. I 60,16 St.-S. MLWcod. b. -mpna: p. 894,10. de etym.: MLWAgnell. lib. pont. 18 p. 287,17 -nba nomen accepit a plausu alarum, unde percussio alarum ... Latinum ‘-nba’ interpretatur. MLWAlbert. M. animal. 23,39 -a sic dicitur, quia lumbos colit multa generatione. περιστεράTaube (cf. MLWGloss. I 198,38 St.-S. cu-aculumba tuba. saepe): I strictius: A proprie: 1 gener.: a in univ. (plerumque de -a domestica): MLWPactus Alam. V A 8 cornicla, -acolumba ... requirantur. MLWCapit. reg. Franc. 32,40 ut ... -ascolumbas, perdices ... habeant. MLWEpist. var. II MLWsuppl. 10 p. 634,8 sive ... -acolumba aut grus vel anser ... ab accipitre ... captum evisceratumque fuerit MLWeqs. MLWWalth. Spir. Christoph. I epist. ad Haz. p. 64,4 uvarum -arumquecolumbarumque munere ... suscepto. MLWEgbert. fec. rat. 1,953 aerem ... secat ... -acolumba gregatim MLWeqs. MLWHildeg. phys. 6,30 -acolumba frigida est plus quam calida MLWeqs. MLWCarm. Bur. B 58,4,8 -acolumba turtisona. MLWArnold. Lub. chron. 5,27 p. 207,4 litteras sub umbilico -ecolumbe ... ponunt et eam avolare permittunt. Caes. Heist. hom. I p. 124b -acolumba septem principales habet virtutes MLWeqs. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 22,3 maneries -arumcolumbarum. MLWAlbert. M. animal. 5,41 quae (sc. aves) sunt -iscolumbis domesticis griseis similes. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 1,8 p. 86,13 multa animalia aggregabilia non habent principem sicut ... -aecolumbae. MLWal. v. et MLWl. 71. b de speciebus (cf. MLWAlbert. M. animal. 5,41 p. 425,12 -aecolumbae [p. 544b,1 τῶν ... περιστεροειδῶν] ... sunt multorum modorum MLWeqs.): α de -a cavernali (Columba oenas L.): MLWAlbert. M. animal. 6,41 -aecolumbae, quae cavernarum dicuntur ... et in arboribus habitant. 6,43 -ascolumbas cavernales, quae nigriores sunt ... communibus -iscolumbis. MLWal. β de palumbe (Columba palumbus L.; cf. MLWGloss. II 725,16 St.-S. palumbes -ęcolumbę [] sunt, quas dicimus menistuba): MLWAlbert. M. animal. 6,43 -ascolumbas nigrescentes, quae fehytae dicuntur. 2 eccl. de ave sacra: a de alite nuntio caeli: MLWWalahfr. Mamm. 18,8 cito dimissa -acolumba natatu de caelo venit. MLWHrotsv. Mar. 454 de cuius virga volitaret rite -acolumba. MLWThietm. chron. 7,15 hoc ei caelitus per -amcolumbam iussum fuit. MLWCaes. Heist. mirac. II 1,7 p. 26,16 Christus per -amcolumbam suam communicans -amcolumbam (sc. Ydam). MLWVita Herm. Ios. 29 p. 694D -amcolumbam ... super humerum suum residere conspexit. MLWal. adde: MLWBened. Andr. chron. p. 163,13 in quibus (columnis) ... tres -pnecolumpne apparuerunt sedere. b de spiritu sancto in specie -ae apparente: MLWAldh. virg. II 434 spiritus almus praepetis adveniens iam per simulacra -aecolumbae. MLWHraban. carm. 39,48,1 spiritus super -aecolumbae Iesum mansit in specie (MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 456,4 non debuit dicere ... Remegio in -aecolumbae MLWs. crisma ministrasse spiritum sanctum. MLWDipl. Karoli M. 239 p. 332,19 [spur. MLWc. 1146]). MLWEkkeh. IV. bened. I 13,21 huic (Gregorio) aures ... penetrantur voce -ęcolumbę (gloss.: spiritus sancti). MLWal. c de anima mortui in specie -ae apparente: MLWVita Fel. Trev. 10 in conspectu omnium quasi -acolumba aurea ore illius (morientis) exire et ipsum coelum visa est penetrare (sim. MLWVita Gebeh. Const. 1,23 p. 590,1 MLWibid. iterum). cf. MLWl. 59. B 1 per compar. vel in imag.: a de hominibus: MLWAldh. virg. II 492 qui (Deus) ... corvos vertit in albentes glauco sine felle -ascolumbas. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,188 procedunt geminę parili virtute -ęcolumbę. MLWPurch. Witig. 533 serpentem nivea fovet absque timore -acolumba. MLWTheod. Trev. transl. Celsi 5 faciens se divinitati gratam hostiam, in practica videlicet -amcolumbam, in theorica autem turturem. MLWHerbord. Ott. 2,29 p. 739,24 reversi ... ad episcopum pueri fide recenter imbuti more -arumcolumbarum alias trahentium gregem ... adduxere coaevorum. MLWal. v. et MLWl. 7. adde: MLWSteph. Col. Maurin. 1 (prol.) Bruno, ille nobilis filius -aecolumbae, sacrarium sapientiae. v. et vol. I. p. 1375,53. b de ecclesia: MLWSteph. Col. Maurin. 14 nobis Dominus Maurinum suum perdonavit filium, quem sibi genuit sponsa, ... -acolumba sua. c de donis spiritualibus: MLWWalahfr. Wett. 350 quid rapis et vendis Solimorum more -ascolumbas? (cf. Greg. M. in euang. 4,4). v. et MLWl. 42. 2 alleg.: MLWAmalar. off. 3,12,2 ad ... -ascolumbas et turtures, quae significant responsorium et tractum. MLWHraban. univ. 5,10 p. 131C per turturem et -amcolumbam Christi caro spiritui sociata demonstratur. Caes. Heist. hom. I p. 124b -acolumba significat spiritum sanctum, virtutes -aecolumbae dona spiritus sancti. MLWAlbert. M. serm. 1 (SBMünch. 1966/III. p. 20,12) -acolumba sacrificium Domini est MLWeqs. MLWBerth. Ratisb. serm. 12 p. 65,43 -acolumba ... signat illos, qui ... confratres in religione diligunt. MLWal. adde: MLWEkkeh. IV. bened. I 11tit. de duodecim -iscolumbis ecclesię. 11,24 per decimam (gloss.: -amcolumbam) verba dulcescunt legis acerba. MLWibid. MLWal. 3 in nominibus: a hominum: MLWColumb. epist. 5 p. 176,37 mihi Ionae hebraice, Peristerae graece, C-aeColumbae latine ... nuncupato. MLWAlcuin. epist. 84 p. 127,22 dic C-aeColumbae (sc. Rodtrudae), ut memoriae confirmet, quod accepit (195 p. 322,32. 262 p. 420,13). v. et vol. I. p. 1375,53. b herbae: v. p. 109,31. C translate de spiritu sancto (cf. MLWGloss. IV 114,20 St.-S. -acolumba spiritus sanctus tubę): MLWRod. Camer. Lietb. 7 Symonem nostrum, -aecolumbae septemplicis filium. MLWMetell. Quir. 2,18 (ed. P. Ch. Jacobsen. 1965) dive requies -ecolumbe. II latius: A de effigiebus: MLWPaul. Diac. Lang. 5,34 consanguinei eius (mortui) intra sepulchra sua perticam figebant, in cuius summitate -amcolumbam ex ligno factam ponebant. MLWCasus Petrish. 4,21 imago ... Dei genitricis et in eius pectore species -ecolumbe. B de vasis sacris: MLWAgius vita Hath. 15 non auditis ... vocem interrogantem, si -acolumba iam parata sit? MLWRud. Trud. gest. 6,7 p. 257,12 -amcolumbam ... cupream auro ... variatam continentem aquam ad opus manuum. MLWTrad. Teg. 350c thesaurum ęcclesię ... auxit ... una -acolumba. MLWChart. Rhen. inf. II 740 unam -amcolumbam argenteam cum pixide aurea continente corpus Christi in dicta -acolumba. MLWal. Dauser
6465 Zeichen · 412 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Columba

    Goethe-Wörterbuch

    Columba zool: Gattung der Tauben, Columbidae; ‘C. turcica’: wohl Streptopelia decaocta, Türkentaube ausgestopfte Vögel-D…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Columba

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +3 Parallelbelege

    Columba (Taube), eigentlich Crimthan, Name des Apostels Schottlands, der um 520 in Irland geb. wurde, schon 546 ein Klos…

  3. Latein
    columbaf.

    Mittellateinisches Wb.

    columba , -ae f. MLW script. : cul-: MLW l. 49. -unba: MLW l. 45sq. -mp(a): MLW Gloss. I 60,16 St.-S. MLW cod. b. -mpna:…

Verweisungsnetz

12 Knoten, 6 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 6 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit columba

8 Bildungen · 8 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

columba‑ als Erstglied (8 von 8)

Columbaczer Mücke

Herder

Columbaczer Mücke , eine kaum liniengroße Mücke, die in Tiefebenen Ungarns in manchem Sommer in ungeheurer Menge erscheint und dem weidenden…

*columbana

MLW

* columbana , -ae f. verbenaca — Eisenkraut (Verbena officinalis L.) : MLW Gloss. Salern. p. 11 a ,22 verbena, peristereon, -ana columbana i…

Columban, St

Herder

Columban, St , der Alemannenapostel, geb. um 550 in der irischen Provinz Leinster, wurde die Zierde des berühmten Klosters Banchor, kam 590 …

Columbānus

Meyers

columba·nus

Columbānus , Heiliger (Tag: 21. Nov.), irischer Missionar, geb. um 550 im irländischen Distrikt Leinster, gest. 615. Als Mönch des irischen …

columbaria

MLW

columba·ria

columbaria (cal-) , -ae f. (columba) 1 verbenaca — Eisenkraut (Verbena officinalis L.) : MLW Ps. Hippocr. phleb. 178 cipresso ..., ciprio ..…

Columbarien

Herder

columba·rien

Columbarien lat., Taubenbehälter, nannten die Römer der Aehnlichkeit wegen die kleinen übereinanderliegenden Nischen für die Aschenkrüge in …

columbaris

MLW

columba·ris

columbaris , -e . ?columbinus — ?Tauben- : MLW Mappae Clavic. 95 -is columbaris spinae suce partem i cum alumine teris. Dauser

columbarium

MLW

columbarium , -i n. MLW script. -br-: MLW l. 21.24. 1 cavea columbarum — Taubenloch, -schlag ( cf. MLW Gloss. III 210,69 St.-S. -bria columb…