collaboro

collaboro (conl-, cola-), -avi, -atum, -arecollaborare. 1 vi praepositionis vigente MLWi. q. cooperari, laborando coadiuvare, auxiliari — zusammen-, mitarbeiten, mitwirken, (mit)helfen: a gener.: MLWHraban. epist. 1 p. 381,8 librum ... te con-anteconlaborante dictavi. MLWChart. Berg. Magd. 51 qui ... nobis -arecollaborare nituntur. MLWChart. Port. 216 qui ad structuram ecclesie ... -andocollaborando pia subsidia ministraverint. MLWAlbert. M. animal. 7,2 quod (regnum) custodiunt apes domestice et civiliter -antescollaborantes. MLWal. b spec.: α publ. et eccl.: MLWDipl. Otton. III. 30 pontifex ... colaborante ... abbate nostram expeciit clemenciam. MLWDipl. Heinr. II. 342 interventu ... coniugis ... in id ipsum ... -antibuscollaborantibus Heriberto ..., Theoderico ... concedimus. MLWVulc. Bard. 10 episcopis con-antibusconlaborantibus ... domum Dei ... dedicavit. MLWal. β theol.: MLWRud. Fuld. Leob. 9 operarios ..., qui sibi (Bonifatio) con-rentconlaborarent (-rentcollaborarent MLWcod. MLWp. corr.) in agro dominico. MLWAnnal. Disib. MLWa. 1100 p. 18,49 qui (Iesus) nobiscum semper fuit et -vitcollaboravit. se ad cooperandum paratum dicere — sich zur Mitarbeit bereit erklären: MLWVita Hildulfi 8 libentissime -vitcollaboravit. 2 vi praepositionis diminuta vel evanida: a iur.: α (labore) acquirere, sibi parare — erarbeiten, (durch Arbeit) erwerben, sich verschaffen: MLWLex Ribv. 41,2 tertiam de omne re, quod simul con-verintconlaboraverint (con-veruntconlaboraverunt MLWsim. MLWvar. l.) coniuges (MLWCod. Lauresh. 1347. MLWal. v. et p. 825,59). MLWForm. Sal. Merk. 14 peculiarem ..., quod ... deinceps con-areconlaborare potuerit servus. MLWForm. Sal. Bign. 21 decima de omnia fructa, quicquid supra ipsa rem con-areconlaborare potuerimus. MLWCod. Lauresh. 715 quidquid ... -vicollaboravi et conquisivi (MLWChart. Sangall. A 164 p. 155,4). MLWal. β colere, exercere — bebauen, bestellen: MLWChart. Rhen. med. I 14 p. 18,14 (a. 762/804) ista omnia (sc. terras) ... concedimus ... ad possidendum vel con-andumconlaborandum (MLWsim. p. 18,1). MLWCod. Lauresh. 221 quidquid in silva ... con-areconlaborare aut stirpare ... potuero. MLWCapit. reg. Franc. 252,14 p. 221,13 si ... in qualibet silva vel deserto loco ... aliquod dirutum con-veritconlaboraverit (laboraverit MLWvar. l.). b usu communi: α elaborare — ausarbeiten: Haimo Bamb. MLWcomput. (MLWDtArch. 16. 1960. p. 191,24; MLWa. 1135) qui hec ... ad veritatis investigationem et iuniorum excitationem con-viconlaboravi (elaboravi A). β moliri — sich abmühen: MLWElis. Schon. (?) assumpt. virg. p. 153,24 dum per triennium lacrimis ... con-assetconlaborasset.