cognitio

cognitio (-cio), -onis f. MLWscript.: cong-: p. 796,29. conn-: p. 796,58. cf. MLWl. 57. -tia: MLWl. 63. MLWsignif.: sensus vergit in MLWpass. ut MLWvid.: MLWl. 29.34. cf. MLWl. 54. I actio cognoscendi, perceptio — das Erkennen, Erkenntnis (cf. MLWGloss. I 38,22 St.-S. -ocognitio archanida Pa, aruuarditha Gl. K): A proprie: 1 de mente, ratione: a gener.: α in univ.: MLWBeda hist. eccl. 5,22 p. 347,6 scientiam divinae -iscognitionis ... populis ... communicare. MLWRimb. Anscar. 19 p. 41,20 ad -emcognitionem tui (sc. Christi) nominis. Marian. chron. 2,28^capit. de prima -ecognitione Domini a sancto Andrea. β distinctio — Unterscheidung: MLWGodesc. Saxo theol. 7,10 p. 191,19 in -ecognitione cuiuslibet modi. MLWFrutolf. ton. p. 167 cantus eorum (tonorum) qualitas ... diversas suae -iscognitionis exhibet formas. b theol.: MLWRup. Tuit. vict. 1,3^tit. (ed. R. Haacke. 1970) quod duobus modis cognoscatur verbum Dei, et qui sint ipsi duo -iscognitionis modi. MLWAlbert. M. epist. Dion. 1^A p. 869^a,29 plures -escognitiones (MLWPG 3,1065^A γνώσεις) magis destruunt ignorantiam. MLWsumm. theol. II 4,18,2,2 p. 233^b,26 minus videtur, quod habuerunt -emcognitionem matutinam quam vespertinam daemones (cf. Aug. gen. ad litt. 4,29sqq.). MLWal. in titulo libri: MLWCatal. biblioth. Gottlieb 3 p. 12,7 (s. XII.) C-oCognitio vitę. c philos. et natur.: MLWAlbert. M. anim. 1,1,1 p. 1,18 (ed. C. Stroick. 1968) non poterunt animata cognosci nisi per -emcognitionem suarum animarum. MLWmetaph. 1,1,4 p. 6,30 (ed. B. Geyer. 1960) per species -iscognitionis sensibilis et intelligibilis et rationalis. 2,11 p. 102,69 vera -ocognitio (cf. p. 995^a,5 τοῦ γινώσκειν) de praemio virtutis. MLWIs. 6,1 p. 85,44 omnis ... -ocognitio et scientia ex praeexistenti apud intellectum fit lumine. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 11,1 p. 218,27 in nulla scientia est -ocognitio causarum. MLWal. 2 de sensibus: a actio (vel potentia) animadvertendi, sensus — Wahrnehmung(svermögen), Empfindung: MLWAlbert. M. resurr. 112 p. 311,79 descendet -ocognitio sensibilis (MLWsyn. perceptiones) ex intelligibili. MLWanimal. 7,7 quae (animata marina) sensum habent debilem debilis -iscognitionis sensibilium principium. MLWibid. MLWal. v. et MLWl. 43. b coitus — das ‘Erkennen’: MLWHildeg. scivias 3,11 p. 709^C in loco ... muliebris -iscognitionis (antea: ubi mulier cognoscitur). B meton. MLWi. q. insigne, signum — Kennzeichen, Wahrzeichen: 1 de symbolo: MLWAmalar. bapt. 10 simbulum in lingua nostra vertitur signum vel -ocognitio (comiccio H). 2 de cognomine: Fund. Baumb. (MLWMGScript. XV p. 1061,16; MLWs. XII.²) comes ..., cuius genuinus et -iscognitionis et cognationis posterorum eius postmodum communis locus ... Vranthenhusen nuncupatur. II notitia, scientia — Kenntnis, Wissen (cf. MLWGloss. II 626,30 St.-S. experientia -a chleini): A strictius: 1 theol. et philos.: MLWAlbert. M. incarn. 2,1,1 p. 172,53 ut habeatur -ocognitio de eo, quod est esse matrem Dei. MLWmetaph. 1,5,14 p. 87,59 (ed. B. Geyer. 1960) cum ... omnis doctrina intellectiva fiat ex praeexistenti -ecognitione (p. 71^a,2 γνώσεως). MLWal. cf. MLWl. 45. 2 publ. et iur.: a in univ.: MLWLeg. Wisig. 3,2,8 absque -ecognitione et consensu parentum. MLWal. MLWCapit. reg. Franc. 252,3^a p. 215,4 de talibus ... statutum est regiae -icognitioni suaderi debere. MLWRahew. gest. 4,36 p. 278,25 negotiorum ... -emcognitionem accepturi episcopi. MLWChart. Brixin. 219 p. 210,23 si ... captivi ... amicicie iurate ... [] contravenirent aliquomodo operis -cionecognicione. in chartarum formulis: MLWChart. cell. Paulin. 20 p. 27,20 (a. 1145) in -emcognitionem posterorum. MLWChart. Heinr. Leon. 41 p. 58,14 ad ... fidelium tam presentium quam futurorum ... -emcognitionem. MLWal. b nuntius, fama — Nachricht, Kunde: MLWLeg. Wisig. 9,2,9 p. 375,3 qualibet -ecognitione sibimet innotescente. 3 usu communi: a in univ.: MLWWett. Gall. 10 Hiltibodus ..., cum ... -ecognitione illius heremi polleret. MLWGodesc. Bened. brev. 8^tit. de -ecognitione et nominibus abbatum. MLWConr. Hirs. dial. 1618 rerum -ocognitio. MLWOtto Frising. chron. 1,2 antequam res venirent ad -emcognitionem (noticiam Ps. Rufin. Ios. bell. Iud. 1,4). MLWLamb. Leod. Matth. I 634 locorum. MLWal. spectat ad revelationem: MLWArbeo Emm. 23 ab incognitis detulta membra viris in capitis -ecognitione, id est divinitatis. b peritia — Erfahrung, das Erleben: MLWBeda hist. eccl. 5,24 p. 357,2 prout ... ex mea ipse -ecognitione scire potui. B latius: 1 sapientia, ars, vis — Weisheit, Kunst, Kraft: MLWWillib. Bonif. 8 p. 53,20 angelica magis quam humana peractum -ecognitione ... miraculum. MLWAltfr. Liutg. 2,15 agente ... -ecognitione deitatis archana. cf. MLWl. 13. 2 mens — Geist: MLWAlbert. M. sent. 1,9,14 p. 295^a,13 non potest aliquis exprimere, quod non habet in -ecognitione. III quaestio — Untersuchung (fere usu MLWiur. et MLWeccl.; MLWphilos.: MLWl. 37): A strictius (cf. MLWGloss. II 436,46 St.-S. -ecognitione vrchaida): 1 in univ.: MLWConc. Karol. 57^C p. 779,35 causam ad -emcognitionem atque examen concilii ... proferri fecit imperator (MLWLamb. Hersf. Lull. 19 p. 332,17 Karolus ad -emcognitionem aecclesiasticarum causarum assedit. MLWSumma dict. Saxon. 7,7 p. 231,33 cause -cionemcognicionem sentencia sequitur. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 228, 12 absque metropolitani -ecognitione et ... episcoporum ... iuditio (MLWChart. ord. Teut. [Hass.] 383 p. 286,30 de aliqua congnicione et iudicio). MLWChart. Tirol. notar. II 582^a p. 371,36 cum omni -cionecognicione per eos (arbitros) facta. MLWChart. Carniol. II 371 p. 287, 16 ad omnes -escognitiones, impetitiones et alia incommoda ... respondere. MLWal. 2 examinatio — Nachprüfung: MLWMirac. Genes. Hier. 7 dominus ... ante -emcognitionem rei ... non cessit colono. 3 indagatio — Erforschung: MLWAlbert. M. metaph. 11,3,7^tit. (ed. B. Geyer. 1964) de duabus viis, quibus processerunt antiqui philosophi in -ecognitione principiorum substantiae. 4 interrogatio testium, testimonium — Zeugenvernehmung, -aussage: MLWChart. Hohenloh. 392 p. 267,35 (a. 1278) per sentenciam -cioniscognicionis seu per cursum vulgi, qui cuntshaft dicitur (p. 268,7 cum annotacione testium, qui predicte -cionicognicioni sive MLWc., cum fieret, intererant). B latius: 1 iudicium — Urteil(svermögen): MLWMaging. epist. 2 solutionem questionis alicuius, quae ... infirmitatis nostrae -icognitioni facilis non est, ... desideramus accipere. 2 sententia — Urteilsspruch, Entscheidung (cf. MLWGloss. I 751,6 St.-S. -emcognitionem urteili. MLWal.): MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1076 p. 281,11 rem ... Romani pontificis -icognitioni reservare. MLWActa imp. Winkelm. I 632 p. 509,37 Massilienses ... venient et eius (auditoris) stabunt -icognitioni. IV affirmatio, confirmatio — Anerkennung, Bestätigung (cf. MLWl. 37sqq.): MLWLiutg. Greg. 12 p. 77,27 omnes ... ad -emcognitionem (agnitionem 2) sui (sc. Gregorii) ... reducti sunt. MLWDipl. Heinr. II. 338 p. 721,17 pręceptum ... manu propria confirmantes sigillo nostrę -iscognitionis ... iussimus denotari (cf. MLWChart. Naumb. 222 testimonio publicę -iscognitionis). MLWEkkeh. IV. cas. 81MLW^ex. Ekkehardus ... habenas abbatiae ... usque ad -emcognitionem imperii ... regebat. MLWChart. Steph. Wirz. 247 p. 269,8 ad huiusmodi facti conn-emconnitionem. de promulgatione: MLWChart. Livon. A I 318 (a. 1258) -icognitioni aderant advocati hi MLWeqs. V per confusionem MLWi. q. cognatio — Verwandtschaft: MLWLeg. Burgund. Rom. 46 de conditione vel -ecognitione corporum publicorum. adde de progenie: MLWChart. Sangall. A 217 (a. 816) res ... legitime -icognitioni ... represtare. cf. M. Lexer, Mittelhochdeutsches Handwörterbuch. I. 1872. p. 1785 MLWs. v. kuntschaft. Heßler