clavis principalis

clavis principalis 1. (gebräuchlicher) Schlüssel 2. Hauptton, Strukturton 3. Stammton 4. Taste für eine Stammtonstufe 5. Taste des Hauptmanuals 6. Bezeichnung für die Grundstufe eines antiken Tetrachords — 1. (principal) clef 2. principal note, structural pitch 3. natural note 4. key for a natural note 5. key on the main manual 6. term for the lowest note of a Greek tetrachord 1 (gebräuchlicher) Schlüssel — (principal) clef a allgemein — general [s.XIII] LmLAmerus 4, 4: (descr.) Iste possunt esse claves principales secundum quosdam ... (descr.) Iste tamen specialiter sunt claves principales, non quasi alie littere gamme non sint claves ut iste, sed quia iste principalius habentur in usu. Nota, quod decem et novem sunt claves, sed principales non sunt nisi septem, et sepcies incipitur ut in gamma. LmLWalt. Odingt. 5, 4, 48: Et ad quinque claves sunt principales usuales, scilicet duae graves, duae acutae, una superacuta. Graves, scilicet ⋅D⋅ et ⋅F⋅, acutae ⋅c⋅ et ⋅g⋅, superacuta ⋅⋅. [s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 12. LmLTrad. Holl. III 3 p. 25: Ex his etiam clavibus que (ms. et ed.: commune) sunt signate (glossa: que dicuntur principales, quia tam ille in cantu signantur). [s.XV] LmLBonav. Brix. 11, 2: quadruplices ducuntur esse claves in musica secundum Iohannem de Muris, scilicet claves universales, claves regulares, claves principales et claves capitales ... Claves principales sunt tres, scilicet ⋅F⋅faut gravi, ⋅b⋅fa⋅♮⋅mi acuto et ⋅C⋅solfaut acuto. b in Übertragung auf das bezeichnete Hexachord — standing for the designated hexachord [s.XIII] LmLAmerus 5, 3: Quando aliquis cantus immediate descenderit per inferiorem locum proxime clavis principalis, debet vocabulum note superioris probari, si nota sit ante locum mutacionis ... Si vero cantus sine medio ante locum mutacionis ascenderit per superiorem locum clavis principalis, nomen note probari potest exemplo prenotato. LmLAmerus 21, 9: Intelligens ad hec radicem terciam, volensque differenciam habere inter claves principales, coactus est ponere duas claves in ⋅b⋅ acutum propter diversitatem mutacionum cantus. cf. LmLHMT s. v. clavis p. 8[] 2 Hauptton, Strukturton — principal note, structural pitch [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 24, 12: ille dicuntur principales voces seu littere sive claves, ultra quas nullus tonus musicus regulariter in suo dyapason ascendit, et infra quas nullus tonus musicus descendit, et in quibus distinctionem et pausam in medio accipit. LmLIac. Leod. spec. 6, 42, 1: Principales voces, chordae vel claves in cantibus et modis dicuntur illae, quae cantus principalius initiant, mediant et terminantur. 3 Stammton (der durch Akzidentien verändert werden kann) — natural note (that can be altered by an accidental) [s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 5, 4, 41: haec duplicitas figuratur per additionem vel ablationem ⋅b⋅ duplicis clavi principali, ut ⋅E⋅ adiecta ⋅b⋅ rotunda facit cum ⋅F⋅ tonum, remota ⋅b⋅ facit semitonium. 4 Taste für eine Stammtonstufe — key for a natural note [s.XV] LmLArn. Zwoll. p. 6: semitonia non prescise cadunt in clavisimbalum in medio clavium principalium. ibid.: semitonia sint in medio notarum seu clavium principalium. 5 Taste des Hauptmanuals — key on the main manual [s.XV] LmLArn. Zwoll. p. 30: per compressionem clavium superiorum 2 principalium comprimuntur claves inferiores, et ille inferiores habent filum ferreum annexum, transiens per claves principales usque ad concavum ciste. 6 Bezeichnung für die Grundstufe eines antiken Tetrachords — term for the lowest note of a Greek tetrachord [s.XV] LmLIoh. Hoth. exc. p. 42: Secundum tria genera quinque tantum notantur esse tetracorda. Primum atque gravissimum hypaton, cuius est princeps hypatehypaton ... Apud nos quoque iuniores principales claves dici non sine causa solent, quippe quae cuncta reserent et perspicue toni differentiam atque duritiem primo demonstrant.