circumflexus -a, -um
1. auf- und absteigend (bzw. ab- und aufsteigend) 2. ? absteigend —
1. rising and falling (or falling and rising) 2. ? descending 1
auf- und absteigend (bzw. ab- und aufsteigend) —
rising and falling (or falling and rising) a
die (Akzent-)Tonhöhe betreffend —
with reference to inflection (of an accent) [s.V] LmLMart. Cap. 3, 268: unaquaeque enim syllaba aut gravis est aut acuta aut circumflexa... Omnis igitur vox Latina simplex sive composita habet unum sonum aut acutum aut circumflexum... Omnis autem vox aut acutum aut circumflexum sonum habeat necesse est, etiam si monosyllaba sit; monosyllabae autem gravi carent.
[s.VII] LmLIsid. etym. 1, 18, 2: Circumflexus
(sc. accentus dictus), quia de acuto et gravi constat. Incipiens enim ab acuto in gravem desinit, atque ita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt. ... Minus enim sonat
(sc. gravis) quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis, si naturaliter brevis est, ut ‚vir‘, aut positione longa, ut ‚ars‘, acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut ‚res‘, circumflexum (
inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 300, 12). LmLIsid. etym. 1, 19, 3.
[s.IX] LmLIoh. Scot. annot. 103, 6. LmLAurelian. 8 p. 136: Hii quidem toni apud gramaticos et lectores sunt tres: acutus, gravis, circumflexus; apud cantores autem sunt VIII. LmLCant. Quid est cant. c. 482: Ex accentibus vero toni demonstratur
(sc. ortus et compositio cantus) in acuto et gravi et circumflexo (
inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 298, 16).
[s.XI] LmLBerno prol. 11, 11 (
inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 59). LmLIoh. Cott. mus. 10, 17: Sicut enim toni, id est accentus, in tres dividuntur species, scilicet gravem, circumflexum, acutum, ita in cantu tres distinguuntur varietates. Nam cantus nunc in gravibus vagatur ... nunc circa finales quasi quadam circumflexione versatur ... nunc in acutis quasi saltando movetur (
inde LmLAnon. Pannain p. 107. LmLIoh. Aegid. 13, 12. LmLHier. Mor. 20 p. 153, 13. LmLIac. Leod. spec.
[] 6, 35, 11: ... gravem, circumflexum et acutum vel gravem, moderatum et acutum).
[s.XIV] LmLPs.-Mur. summa 927: Tonus enim in grammatica est accentus, qui ab antiquis dividebatur in acutum, circumflexum et gravem; moderni vero in acutum, moderatum et gravem. LmLIac. Leod. spec. 1, 5, 12: Accentus enim quidam cantus est in moderato pronuntiandi modo, gravi, circumflexo acutoque observatus accentibus in ecclesia.
[s.XV] LmLAdam Fuld. 2, 13. b
die Melodiebewegung betreffend —
with reference to a melodic gesture [s.XIII] LmLMus. man. 52, 19: In ‚Gloriis‘ vero sive in psalmis introituum solet hic tonus a tertia per duos tonos surgere in quintam et inde per semi<di>tonum circumflexum tacta septima redire in quintam et pausare circa finem
(cum exemplo). LmLMus. man. 57, 15: ab ipsa finali sumere principium et superius tono circumflexo per ditonum migrare ad tertiam superiorem
(cum exemplo). LmLMus. man. 57, 33. LmLMus. man. 58, 8. LmLMus. man. 58, 9: ab ipsa finali saliunt per dyatessaron in quartam circumflexoque inferius semitonio migrant ad quintam. LmLMus. man. 58, 14: Vel ab eadem tertia per circumflexum semiditonum replicatum saliant in quintam. LmLMus. man. 59, 20. LmLTon. Franc. p. 117b: Modus intonandi psalmos cum puncto circumflexo et elevato.
(?) LmLHier. Mor. 25 p. 186, 27: tres
(sc. notae) directe descendentes vel etiam circumflexae.
[s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 300, 14: omnis vocum processus aut est intensus aut remissus aut circumflexus. Intensus est de gravi in acuto ... Remissus est de acuto in gravi ... Circumflexus, qui de utrisque efficitur. LmLIac. Twing. p. 106, 21: Omnes ille antiphone, que in fa sol la incipiunt et circumflexo sono relabuntur, sunt huius quarte differencie
(cum exemplis). LmLTrad. Holl. III 9 p. 83.
(?) LmLMich. Keinsp. ton. 19.
(?) LmLSzydlov. 14 p. 71 descr.
(?) c
die Lage im Tonsystem betreffend —
with reference to a specific range within a tonal system [s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 10: de literis circumflexis.
ibid.: sex sunt voces tantum ut predicitur, id est ut, re, mi, fa, sol, la, quarum secundum quosdam due dicuntur graves, et due acute et due circumflexe, et causam assignant. Nam dicunt ut et fa esse graves eo, quod habent ascendere per tonum et descendere per semitonium. Re et sol dicunt esse circumflexas eo, quod habent ascendere et descendere per plenos tonos. Mi et la dicunt esse acutas eo, quod habent descendere per tonum et ascendere per semitonium; et sic secundum ipsos, omnis vox monacordi aut est gravis vel acuta aut circumflexa. 2
? absteigend —
? descending [s.XI] LmLComm. ton. I 1, 10: tertia
(sc. differentia proti authentici) uno modo profertur, veluti est circumflexa et possidet ditonum
(cum exemplis) (
sim. LmLComm. ton. II 1, 10). LmLComm. ton. I 1, 12: quinta
(sc. differentia proti authentici) una voce tantummodo, sicuti et est arguta et continet semiditonum circumflexum
(cum exemplis). LmLOdor. Sen. p. 175: Ista differentia
(sc. quinta quarti toni) circumflexa reddit quibusdam antiphonis alium sonum, ita:
(sequitur exemplum).
adv.