circumflexio -onis
f. 1. ? absteigender Tonschritt 2. Umspielung (eines Tons) —
1. ? descending melodic movement 2. elaboration (of a pitch) 1
? absteigender Tonschritt —
? descending melodic movement [s.IX] LmLAurelian. 19, 11: mediocriter prima initiabitur syllaba, id est ‚Glo-‘, et secunda acuto enunciabitur accentu, videlicet ‚-ri-‘, ea tamen ratione, si dactilus fuerit, vel quelibet correpta syllaba; sin autem producta fuerit, tunc circumflexione gaudebit
(cf. LmLPonte, Aurelianus
3 p. 185). LmLAurelian. 19, 88: octavadecima syllaba, scilicet ‚est‘, circumvolutionem ac circumflexionem recipit
(cf. LmLPonte, Aurelianus
3 p. 230 sq.). 2
Umspielung (eines Tons) —
elaboration (of a pitch) [s.X-XI] LmLTon. Lugd. 8, 22: In eis
(sc. antiphonis) vero, quae a parhypate meson vel a lichanos hypaton inchoant, talis circumflexio fit: „Gloria saeculorum amen“.
[s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 10, 19: Nam cantus nunc in gravibus vagatur, ... nunc circa finales quasi quadam circumflexione versatur, ut in antiphona illa: „Benedicat nos Dominus Deus noster“; nunc in acutis quasi saltando movetur (
inde LmLAnon. Pannain p. 107. LmLIoh. Aegid. 13, 12. LmLHier. Mor. 20 p. 153, 15. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 11). LmLGuido Aug. 598: superiorem circumflexionem semitonii. LmLGuido Aug. 602-603. LmLGuido Aug. 607: Quartus vero tonus ... facit superiorem circumflexionem non per tonum, sed per semiditonium, cui concordat circumflexio „Seculorum“. LmLGuido Aug. 697-698. LmLTon. Cist. p. 267a: Quicumque autem cantus quartam non excesserit, sine dubio plagalis est. Quodsi eam quandoque excesserit, sed se infra statim retraxerit, moras et circumflexiones suas sub ea faciens, iterum plagalis est (
inde LmLIoh. Aegid. 12, 34).
[s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 71, 6: in psalmodia, in qua communiter ultimae
(sc. voces) debent esse subitaneae et sine protractione tam in circumflexionibus quam in punctis elevatis. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 131: Omnes autem antiphonae, quae in eadem ⋅F⋅ gravi incipiunt et per tonum et tonum ad ⋅a⋅ acutam adscenderint et circumflectuntur, vel sine circumflexione ulterius adscenderint seu moram in ⋅a⋅ acuta fecerint, quartae sunt differentiae.