chromaticum

chromaticum -i n. (et chromaticus -i m. ?) 1. Bezeichnung für die kleine Terz 2. Bezeichnung für einen Teil des Ganztons — 1. term that designates the minor third 2. term that designates a part of a tone 1 Bezeichnung für die kleine Terz (als konstitutives Intervall des chromatischen Genus) — term that designates the minor third (as constituent interval in the chromatic genus) [s.IX-X] LmLAlia mus. 104 p. 154: Nocturnale quoque responsorium „Obsecro Domine“ a mese enarmonico remisso inchoat, ut statim chromaticum intensum se ingerat (cf. LmLChailley, Alia musica p. 57; 154). 2 Bezeichnung für einen Teil des Ganztons (aus vier von fünf Dieses bestehend) — term that designates a part of a tone (consisting of four of five dieses) [s.XIV] LmLMarch. luc. 2, 7, 13: Ex enarmonico et dyesi consurgit dyatonicum, ex dyatonico et dyesi cromaticum, ex cromatico et dyesi tonus. Continet sicque enarmonicum duas dyeses, dyatonicum tres, cromaticum quatuor; tonus vero ex quinque dyesibus est formatus (inde LmLFr. Gafur. extr. 6, 11, 12. LmLBonav. Brix. 24, 93). LmLMarch. luc. 2, 8, 10: Hec enim bipartitio toni debet fieri cum colore ficticio, ut qui eam profert, fingat in primo descensu, qui est dyesis, ac si vellet post talem descensum sursum redire; post hec cromaticum descendat, et sic consonantia, licet minus naturaliter et proprie, subsequitur (inde LmLFr. Gafur. extr. 6, 12, 14. LmLBonav. Brix. 24, 104). LmLMarch. luc. 8, pr. 6: primo enim de permutatione dicemus, per quam propter consonantiam in dyatonicum et enarmonicum aut in cromaticum et dyesim est divisibilis quisque tonus. al. LmLMarch. pom. 14, 4: ipsa duo signa (sc. ⋅C⋅ et ⋅b⋅) semper tonum dividunt per enarmonicum et diatonicum semitonia, vel e converso; hoc autem signum (sc. ♯) semper per cromaticum et diesim. Nam oportet, quod ipsae dissonantiae sese respiciant sic, quod a consonantiis, ad quas tendunt, per minorem distantiam sint distantes. Sed hoc esse non potest nisi per toni divisionem in cromaticum et diesim vel e converso. [s.XV] LmLTrad. March. p. 931: in cantu plano tantum modo duo semitonia inveniuntur, videlicet dyatonicum et armonicum. In discantu vero quatuor, videlicet predicta duo et cromaticum et diesis. Dyatonicum habet tres <partes> de quinque, armonicum duas de V, cromaticum quatuor de V, dyesis unam de V. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 2, 11: absque dubio phantasticum illud Marchetti semitonium omnino non est, quod de quatuor diesibus velle fabricare praesumpsit et chromaticum appellare. al. LmLFr. Gafur. extr. 6, 11, 10: tonus, qui est a primo ⋅b⋅ rotundo ad ⋅c⋅ acutum in diatonicum et enarmonicum et dyesi atque cromaticum (sc. dividantur). []al. LmLBonav. Brix. 24, 83: multum de diesi natura ostendetur chromatici ostendendo. v. semitonium chromaticumadv.