christianus, -a, -um. (χριστιανός)
MLW
script.: cr-: MLW
l. 34. p. 556,39.52. adde MLWDipl. Ludow. Germ. 20 p. 24,33. MLW
al. -tea-: MLWConc. Merov. p. 67,11 cristeanorum. -ann(us): MLWForm. Andec. 49. MLWForm. Bitur. 9. I
adi.: ad christianitatem pertinens, qui cultorum Christi est —
christlich, Christen-: A
strictius: 1
de rebus: a
christianitatis communis, omnes christicolas amplectens —
der Christenheit gemeinsam, alle Christen umfassend: MLWLiber diurn. 60 p. 54,8 ut ... Deus ... -amchristianam rempublicam faciat triumphare. MLWWillib. Bonif. 7 p. 40,3 relegionis -aechristianae ... testamentum (MLWOtto Frising. gest. 1,35 p. 55,5.
saepe). MLWAlcuin. epist. 148 p. 241,23 per orbem -ichristiani imperii (MLWOrd. coron. imp. 2,6. MLW
al.). MLWLiutg. Greg. 10 rudimenta -aechristianae fidei (MLWAlex. Min. apoc. 20 p. 440,2. MLW
al.). MLWCapit. reg. Franc. 228,24 a -achristiana communione pellatur. MLWDipl. Ludow. Inf. 9 p. 110,10 contra ... -ichristiani nominis persecutorum insidias. MLWRod. Camer. Lietb. 3 -uschristianus orbis. MLWOtto Frising. gest. 2,26 p. 131,21 pro -ichristiani cultus devotione.
saepe. b
fidei Christi conveniens vel proprius —
dem christlichen Glauben angemessen, entsprechend: MLWForm. Dion. 9 p. 501,30 -issimachristianissima devotione. MLWLup. Ferr. epist. 100 p. 88,35 rapinas conversationi -aechristianae nimis contrarias. Ioh. VIII. epist. A 34 p. 34,4 quid ... proficit -umchristianum vocabulum, si opere -ochristiano caremus? MLWVita Otton. Bamb. III 3,9 p. 92,8 uti legibus -ischristianis. MLW
al. c
fidei Christi causa susceptus —
um des christlichen Glaubens willen unternommen: MLWChart. Carniol. I 111 (a. 1154) tempore -aechristianae militiae euntis Ierusalem (113 p. 109,16). d
christicolarum proprius, ad christicolas pertinens —
den Christen gehörig, die Christen betreffend: MLWLeg. Wisig. 12,3,7 a -ischristianis poculis se abstinere. MLWNotker. Balb. gest. 2,11 p. 68,9 effusione sanguinis -ichristiani. MLWHrotsv. Sap. 1,4 -aechristianae caedis. MLW
al. e
qui a christicolis inhabitatur —
von Christen bewohnt: MLWRimb. Anscar. 38 p. 72,39 de -ischristianis terris rapti
captivi. MLWDipl. Conr. II. 18 in -ischristianis ... regionibus.
adde: MLWEpist. Reinh. 30 p. 29,9 ultra non -amchristianam Salam. f
de tempore i. quo viget christianitas —
in der das Christentum (vor)herrscht: MLWBeda hist. eccl. 1,7 p. 21,28 redeunte temporum -orumchristianorum serenitate. MLWOtto Frising. gest. 1,61 p. 88,5 -ischristianis temporibus. 2
de hominibus: a
fide Christi animatus, pius —
christlich gesonnen, fromm: MLWConc. Karol. 39
B,14 animus -uschristianus ad aeternam patriam tendens. Vita Leutfr. 1 (MGMer. VII p. 9,7) parentibus -issimischristianissimis natus. MLWSedul. Scot. carm. 1,21,15 -uschristianus arbiter
(sc. rex). MLWUffing. Ida 1,2 sponsam ... -issimamchristianissimam. MLWOtto Frising. chron. 7,21 p. 340,15 marchio, vir -issimuschristianissimus. MLW
al. b
christianitati adhaerens, fidem Christi professus —
dem christlichen Glauben anhängend, den christlichen Glauben bekennend: MLWLex Baiuv. 1,1
tit. apud cunctum populum -umchristianum (MLWThegan. Ludow. 20.
saepe). MLWConc. Karol. 3
B,10 si vidua -achristiana Iudeum duxerit virum. MLWLiutg. Greg. 5 confinium ... -orumchristianorum Fresonum et paganorum. MLWCapit. reg. Franc. 63,13 testes idonei cr-icristiani. MLWRud. Fuld. mirac. 12 p. 338,31 quae
(villa) a Schlavis -ischristianis habitabatur. MLWAdam gest. 2,42 Sclavi a -ischristianis iudicibus ... compressi. MLW
al. c
superl. in titulo regum vel imperatorum (reginarum: l. 17; maiorum domus: MLW
l. 14) i. qui fidem Christi defendit —
den christlichen Glauben schützend, ‘allerchristlichster’: MLWCod. Karol. 2 p. 478,21
(de Karolo Martello) -issimechristianissime fili. MLWTrad. Frising. 166
a p. 162,25 -issimuschristianissimus magnus rex Karolus
(de eodem: MLWConc. Karol. 36 p. 259,1.
saepe). Vita Bertilae 4 (MGMer. VI p. 104,24) ad aures ... -issimaechristianissimae reginae. MLWForm. extrav. I 1 -issimochristianissimo et glorioso domino nostro Luduwigo augusto. MLWDipl. Otton. I. 310 p. 424,34 praecepta regum vel imperatorum, -issimorumchristianissimorum ... antecessorum nostrorum. MLWOrd. coron. imp. 14,36 Deus, ... propiciare -issimochristianissimo regi.
saepe. 3
de bestiis MLW
i. q. christicolis aptus —
für Christen geeignet: MLWAgob. epist. 7 p. 183,37 a Iudęis repudiata -ischristianis venduntur et insultario vocabulo -achristiana pecora appellantur. B
latius MLW
i. q. ecclesiasticus —
kirchlich: Form. Sangall. II 30 contra -aechristianae disciplinae regulam. MLWDipl. Otton. I. 76 p. 156,37 quae ad -amchristianam legem spectant. MLWStatut. ord. Teut. p. 84,8 -achristiana careat sepultura. II
subst.: A
masc.: qui christianitati attinet, christicola (pius) —
Angehöriger der Christenheit, (frommer) Christ: MLWLex Baiuv. 1,1 quicquid a -ischristianis ad aecclesiam Dei datum fuerit. MLWCapit.
part. Saxon. 10 si quis cum paganis consilium adversus -oschristianos inierit. MLWOrdo Rom. 17 p. 39,14 boni cr-icristiani. MLWConc. Karol. 44
A p. 479,27 quod
(symbolum) ab omnibus orthodoxis -ischristianis tenetur. MLWHraban. inst. cler. 1,1 homo, qui ... baptismate regeneratur, a Christo -uschristianus vocatur. MLWNotker. Balb. gest. 2,9 p. 65,9 ad redemptionem -orumchristianorum terram promissionis incolentium. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 293,45 -orumchristianorum catholicam fidem habentium ... testimonium. MLWChart. Bund. 206 p. 164,30 notum sit omnibus cr-iscristianis
(item in exordiis chartarum: MLWChart. Raitenh. 137. MLW
al.). MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 111,25sq. ubi ... fides ... a falso -ochristiano inpugnatur et ubi a vero -ochristiano titulus christianitatis obicitur.
persaepe. de crucesignatis: MLWHist. peregr. p. 126,9 -ischristianis accrescit leticia (MLW
opp. Sarracenis). MLWAlex. Min. apoc. 18 p. 377,28 exercitus ... -orumchristianorum. MLW
al. B
fem.: 1
de homine MLW
i. q. cultrix Christi —
Christin: MLWBeda hist. eccl. 1,26 p. 47,13 regina, quam -amchristianam fuisse praediximus. MLWPass. Ursulae (ed. J. H. Kessel, St. Ursula. 1863. p. 210,39) christianus -echristiane ... spiritus foedere sociabitur. MLW
al. 2
de herba MLW
i. q. astragalus —
Berg-Platterbse, Christianswurz (Lathyrus montanus Bernh., cf. MLW
Marzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 505): MLWGloss. III 568,48 St.-S. Xr-aXristiana cristiane. MLWHildeg. phys. 1,28 de cr-acristiana: cr-acristiana ... calorem et frigiditatem in se habet MLW
eqs. MLW
al.