lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

chalybs

Lex. bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
7
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

chalybs

Bd. 2, Sp. 512
chalybs (ca-, ha-, ka-, -ll-, -lib-, -leb-, -p-, -pp-), -bis m. (f.: p. 513,9) (χάλυψ) MLWplur.: MLWl. 70. usu MLWattrib.: MLWl. 59. ferrum (durum)Stahl, Eisen (cf. MLWGloss. I 200,13 St.-S. kalyps furka penalis kruhkhe. III 296,43 calips ferrum id est stal vel isan. 677,33 calibs vel acira ecchol. IV 134,1 callips arizzi. 187,12 halips stahl. saepe): 1 proprie: a gener.: MLWArbeo Emm. 8 clippeo calippe invisibile munitus. MLWTit. metr. I 4,4 cuius (defunctae) haud, lector, vitam tibi prodere scalptor quit calibis stilo. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,120 propositis calibem doctus formare figuris. MLWHildeg. caus. 4 p. 194,27 cum ... clavis de calibe factis. MLWphys. 1,20 vas de -echalybe factum. 9,8 calybs valde calidus est, et quod fortissimum est in aeramento ferri. MLWAlbert. M. meteor. 4,2,9 p. 760a,26 -schalybs est alia species metalli a ferro. MLWal. de squama ferri: MLWPaul. Aegin. cur. 32 lepidos calibis (3,4,9 στομώματος) ana ʒ ii. MLWBernh. Prov. comm. 1,5 p. 277,11 ferrugo candens vel calebs ignitus valent ad idem, si in vino ... extingatur. b iur. de censu, theloneo: MLWEkkeh. IV. cas. 21MLWin. in censu calibum de metallo Faucium Iuliarum. MLWChart. Hans. I 383 de ... calibe et ferro integrum dantes theloneum. c pharm.: MLWAlbert. M. animal. 23,81 limatura ferri et maxime calibis depurati super carnem porcinam spargatur et falconi detur. d techn.: MLWTheoph. sched. 3,17 intus ex molli ferro, exterius vero cooperiuntur calibe limae. MLWAnon. secret. p. 74,21 talc crudum in igne forti per triduum calcinat ferri aut calibis limaturam (MLWPs. Arist. magist. p. 644a,19). MLWibid. MLWal. 2 per compar.: MLWHildeg. scivias 3,1 p. 573B est velut -schalybs Deus, scilicet in efficacitate pertransiens omnia. 3,7 p. 644B veluti fortissima calybs nulli inflammationi cedens (sc. iudicium Dei). MLWChron. Cosmae cont. I MLWa. 1135 p. 142,2 fervidus tanquam -ebschalebs ex igne retractus iacuit lapis. 3 translate de instrumentis ferreis: a gladiusSchwert: MLWTheodulf. carm. 72,166 usus abest calibis. MLWWalahfr. hort. 364 calybs infensus. MLWWaltharius 975 obstamine scuti impegit calibem. MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 84,2 dextra ad invictum calibem semper erat extenta. MLWal. b cultellus incurvus, falxgekrümmtes Messer, Sichel (cf. MLWGloss. II 400,43 St.-S. -ibemchalibem getisarn [spectat ad Prud. MLWc. Symm. 1,50 ut 466,50 calybem sichilan. 517,31 calybem falciculam sahselin. 570,10 rebesahs. MLWal.]): MLWAldh. virg. II 868 -ibemchalibem (ca-calibem, -ybemcalybem MLWvar. l.) prolapsum gurgite Gothi ad proprios iterum iussit Benedictus remeare lacertos (MLWsim. MLWPaul. Diac. carm. 6,35. 7,7,2 [gloss.: ferrum falcastri]). MLWCarm. Salisb. 11,16 Sextilis segetes ... unco succidit -ibechalibe sive metit stipulas. c cultellusMesser: MLWWalahfr. hort. 173 calybs (gloss. L: cultellus) huius penetrat dum viscera pomi (sc. peponis). d cauteriumBrenneisen: MLWNivard. Ysengr. 3,956 pervolat impete ... candens unguina crassa calibs. e vestigium equiHufeisen: MLWDonizo Mathild. 1,803 sub pedibus quorum (caballorum) calibem ... ponere. Bansa
3008 Zeichen · 156 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    CHALYBS

    Hederich (Mythologie, 1770) · +1 Parallelbeleg

    CHALYBS , ùbis , ( Tab. XII .) einer von des Mars Söhnen, von welchem die Chalyben ihren Namen bekommen. Schol. Apollon.…

  2. Latein
    chalybs

    Mittellateinisches Wb.

    chalybs (ca-, ha-, ka-, -ll-, -lib-, -leb-, -p-, -pp-) , -bis m. (f.: p. 513,9) ( χάλυψ) plur. : l. 70. usu attrib. : l.…

Verweisungsnetz

10 Knoten, 7 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 7 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit chalybs

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — chalybs kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „chalybs". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/chalybs/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „chalybs". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/chalybs/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „chalybs". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/chalybs/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_chalybs_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„chalybs"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/chalybs/mlw},
  urldate      = {2026-05-12},
}