centrum, -i
n. (? m.: MLW
l. 35) (κέντρον)
punctum vel spatium medium —
Mittelpunkt, Mitte: I
strictius: A
gener.: MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 807 p. 123,6 medio -ocentro eiusdem sideris. MLWAnon. geom. I 3,8 -umcentrum speculi. MLWTheoph. sched. 3,26MLW
in. quaere meditullium in eo
(calice) et fac -umcentrum cum circino. MLWChron. Pol. 2,39 ad urbem, que quasi -umcentrum terre medium reputatur (MLWAlbert.
M. probl. det. 32 [MediaevStud. 22. 1960. p. 344,23] an infernus sit in -ocentro t. vel circa -umcentrum). MLWTract. de aegr. cur. p. 266,33 caliditas motum habet a -ocentro ..., siccitas ... facit motum ad -umcentrum (MLW
sim. MLWUrso qual. 71. MLWAlbert.
M. veget. 2,65. MLW
al. cf. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 107,9 omne ponderosum tendit ad -umcentrum). MLWMetell. Quir. 18,3 margaritarum quasi -umcentrum ... tenet carbunculus. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 75,27 ut ala firmetur in eo
(humero) tamquam in suo -ocentro. MLWAlbert. Stad. Troil. 3,828 ad -umcentrum belli ... properatur. MLWAlbert.
M. mot. animal. 2,1,1 p. 285
b,14 -umcentrum cordis. MLWanimal. 23,140 ad aciei -umcentrum propter timorem accipitris contendente
sturno. MLW
al. B
geom.: MLWAnon. geom. I 4,42 in hemicyclo, cuius sit basis pedum x, linea in -umcentrum v. MLWPs. Boeth. geom. p. 375,6 -umcentrum circuli. MLWMathem. var. Bubnov p. 289,21 in omni orbe tibi sphaerae medietas -umcentrum vocatur. p. 553,2 usque ad medium -umcentrum quadrati. MLW
al. per MLW
compar.: MLWAdalbold. Boeth. 24 ut a -ocentro circulus, sic ab aevo deducitur tempus. MLWWolbero cant. 4 p. 1263
A charitas veluti -umcentrum in meditullio posita. MLW
al. II
latius: A
astron.: 1
punctum sphaerae —
Punkt im Himmelsgewölbe (cf. MLWGloss. III 607,10 St.-S. -umcentrum mittihimil. IV 5,64 -umcentrum stupf. 223,5 in -ocentro in opanentigemo himile. MLW
al.): a
spectat ad ambitum solis (‘Zenit’): MLWAmalar. off. 4,5,2 meridies, quando sol in -ocentro caeli est. MLWSedul. Scot. carm. 2,63,17 Titan gemmigeri -umcentrum conscendit Olimpi. MLWConr. Eberb. exord. 5,9 p. 1138
D sole ad -umcentrum festinante. MLW
al. b
spectat ad lineam eclipticam: MLWWandalb. martyr. 353 -ocentro hic
(sc. XI. kal. Iul.) solstitium medio summoque coruscat. MLWhor. 13 -umcentrum ... brevem ... sole regente. MLWhorol. 8 Augustum Maius -ocentro prospectat ab ipso. MLW
al. MLWEkkeh. IV. bened. I 26,114 exspectat -umcentrum (gloss.: medietas signiferi, in qua solstitium fit) ... cancrum. c
spectat ad polum: MLWNith. hist. 3,5 p. 37,15 per pisces -umcentrum ascendit
cometes. MLWAlbert.
M. phys. 6,3,4 p. 456
b,8 propinquae -ocentro vel polo
partes sphaerae. 2
regio caeli, orbis —
Himmelsbereich, Weltkreis: MLWBeda temp. rat. 7,30 donec ... -umcentrum terrae egressa rursus a sole cernatur
luna. MLWPs. Galen. anat. 3 p. 172
A vii orbes stellarum et -acentra earum. MLWAlbert.
M. metaph. 11,2,24 p. 514,21 (ed. B. Geyer. 1964) eccentricos et epiciclos et -acentra diversa. 3
caelum —
Himmel: MLWWalahfr. Wett. 931 poli pingunt fulgentia sidera -umcentrum. MLWPaul. Albar. carm. 9,118 stelligera -icentri varia ... sidera vibrant. MLW
al. MLW
eccl.: MLWPaul. Albar. carm. 9,166 -icentri ... celsum scandere tribunal. MLW
ibid. MLW
al. B
archit. MLW
i. q. fornix concamerationis —
Gewölbebogen: Vita Boniti 16 (MGMer. VI p. 128,5) quater sena -acentra decora ... surgent. MLWRadbert. Adalh. 87 sepulta sunt ... membra ... inter ... quatuor ecclesiae -acentra. C
bot. -umcentrum
galli MLW
i. q. species salviae —
Salbeiart (Salvia Verbenaca L. [cf. MLW
André, Lex. bot. p. 146] —
Eisenkrautsalbei vel Salvia Sclarea [cf. MLW
André, op. cit. p. 285] —
Muskatsalbei vel Salvia pratensis [cf. MLW
Marzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 259] —
Wiesensalbei): MLWGloss. III 527,47 St.-S. -umcentrum galli hanminz. 553,7 -umcentrum galli hanenkamp vel scarlei. 567,11 (cod. b) scarea silvestris, -umcentrum galli sunt idem. MLWIoh. Platear. simpl. med. 2,6 p. 9b
r suppositorium ex borace et -ocentro galli. 7,9 p. 21b
r gallutricum ... alio nomine -umcentrum galli dicitur. MLWMatth. Platear. gloss. p. 383
C cum decoctione -icentri galli. MLWThadd. Florent. cons. 43,71 recipe ... centrumgalli ... mensuram i. MLW
al. cf. p. 466,69. D
bulla aquatica —
Wasserblase: MLWWalahfr. hort. 171 nothi vis ... -umcentrum medio confingit labile fundo.
v. et centum
p. 468,37. Bansa