lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

centrum

mnd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
3

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

centrum n.

Bd. 2, Sp. 467
centrum, -i n. (? m.: MLWl. 35) (κέντρον) punctum vel spatium mediumMittelpunkt, Mitte: I strictius: A gener.: MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 807 p. 123,6 medio -ocentro eiusdem sideris. MLWAnon. geom. I 3,8 -umcentrum speculi. MLWTheoph. sched. 3,26MLWin. quaere meditullium in eo (calice) et fac -umcentrum cum circino. MLWChron. Pol. 2,39 ad urbem, que quasi -umcentrum terre medium reputatur (MLWAlbert. M. probl. det. 32 [MediaevStud. 22. 1960. p. 344,23] an infernus sit in -ocentro t. vel circa -umcentrum). MLWTract. de aegr. cur. p. 266,33 caliditas motum habet a -ocentro ..., siccitas ... facit motum ad -umcentrum (MLWsim. MLWUrso qual. 71. MLWAlbert. M. veget. 2,65. MLWal. cf. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 107,9 omne ponderosum tendit ad -umcentrum). MLWMetell. Quir. 18,3 margaritarum quasi -umcentrum ... tenet carbunculus. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 75,27 ut ala firmetur in eo (humero) tamquam in suo -ocentro. MLWAlbert. Stad. Troil. 3,828 ad -umcentrum belli ... properatur. MLWAlbert. M. mot. animal. 2,1,1 p. 285b,14 -umcentrum cordis. MLWanimal. 23,140 ad aciei -umcentrum propter timorem accipitris contendente sturno. MLWal. B geom.: MLWAnon. geom. I 4,42 in hemicyclo, cuius sit basis pedum x, linea in -umcentrum v. MLWPs. Boeth. geom. p. 375,6 -umcentrum circuli. MLWMathem. var. Bubnov p. 289,21 in omni orbe tibi sphaerae medietas -umcentrum vocatur. p. 553,2 usque ad medium -umcentrum quadrati. MLWal. per MLWcompar.: MLWAdalbold. Boeth. 24 ut a -ocentro circulus, sic ab aevo deducitur tempus. MLWWolbero cant. 4 p. 1263A charitas veluti -umcentrum in meditullio posita. MLWal. II latius: A astron.: 1 punctum sphaeraePunkt im Himmelsgewölbe (cf. MLWGloss. III 607,10 St.-S. -umcentrum mittihimil. IV 5,64 -umcentrum stupf. 223,5 in -ocentro in opanentigemo himile. MLWal.): a spectat ad ambitum solis (Zenit): MLWAmalar. off. 4,5,2 meridies, quando sol in -ocentro caeli est. MLWSedul. Scot. carm. 2,63,17 Titan gemmigeri -umcentrum conscendit Olimpi. MLWConr. Eberb. exord. 5,9 p. 1138D sole ad -umcentrum festinante. MLWal. b spectat ad lineam eclipticam: MLWWandalb. martyr. 353 -ocentro hic (sc. XI. kal. Iul.) solstitium medio summoque coruscat. MLWhor. 13 -umcentrum ... brevem ... sole regente. MLWhorol. 8 Augustum Maius -ocentro prospectat ab ipso. MLWal. MLWEkkeh. IV. bened. I 26,114 exspectat -umcentrum (gloss.: medietas signiferi, in qua solstitium fit) ... cancrum. c spectat ad polum: MLWNith. hist. 3,5 p. 37,15 per pisces -umcentrum ascendit cometes. MLWAlbert. M. phys. 6,3,4 p. 456b,8 propinquae -ocentro vel polo partes sphaerae. 2 regio caeli, orbis Himmelsbereich, Weltkreis: MLWBeda temp. rat. 7,30 donec ... -umcentrum terrae egressa rursus a sole cernatur luna. MLWPs. Galen. anat. 3 p. 172A vii orbes stellarum et -acentra earum. MLWAlbert. M. metaph. 11,2,24 p. 514,21 (ed. B. Geyer. 1964) eccentricos et epiciclos et -acentra diversa. 3 caelumHimmel: MLWWalahfr. Wett. 931 poli pingunt fulgentia sidera -umcentrum. MLWPaul. Albar. carm. 9,118 stelligera -icentri varia ... sidera vibrant. MLWal. MLWeccl.: MLWPaul. Albar. carm. 9,166 -icentri ... celsum scandere tribunal. MLWibid. MLWal. B archit. MLWi. q. fornix concamerationisGewölbebogen: Vita Boniti 16 (MGMer. VI p. 128,5) quater sena -acentra decora ... surgent. MLWRadbert. Adalh. 87 sepulta sunt ... membra ... inter ... quatuor ecclesiae -acentra. C bot. -umcentrum galli MLWi. q. species salviaeSalbeiart (Salvia Verbenaca L. [cf. MLWAndré, Lex. bot. p. 146]Eisenkrautsalbei vel Salvia Sclarea [cf. MLWAndré, op. cit. p. 285]Muskatsalbei vel Salvia pratensis [cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 259]Wiesensalbei): MLWGloss. III 527,47 St.-S. -umcentrum galli hanminz. 553,7 -umcentrum galli hanenkamp vel scarlei. 567,11 (cod. b) scarea silvestris, -umcentrum galli sunt idem. MLWIoh. Platear. simpl. med. 2,6 p. 9br suppositorium ex borace et -ocentro galli. 7,9 p. 21br gallutricum ... alio nomine -umcentrum galli dicitur. MLWMatth. Platear. gloss. p. 383C cum decoctione -icentri galli. MLWThadd. Florent. cons. 43,71 recipe ... centrumgalli ... mensuram i. MLWal. cf. p. 466,69. D bulla aquaticaWasserblase: MLWWalahfr. hort. 171 nothi vis ... -umcentrum medio confingit labile fundo. v. et centum p. 468,37. Bansa
4185 Zeichen · 289 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    centrumn.

    Mittelniederdeutsches Wb.

    centrum , n. , Mittelpunkt.

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Cếntrum

    Adelung (1793–1801)

    Cếntrum , S. Adelung Mittelpunct .

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Centrum

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Centrum , in der Geometrie der Mittelpunkt des Kreises; in der Schlachtlinie die Mitte derselben; in Frankreich von 1815…

  4. Latein
    centrumn.

    Mittellateinisches Wb.

    centrum , -i n. (? m.: l. 35) ( κέντρον) punctum vel spatium medium — Mittelpunkt, Mitte : I strictius: A gener.: Annal.…

Verweisungsnetz

10 Knoten, 5 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 5 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit centrum

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von centrum 2 Komponenten

cent+rum

centrum setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

centrum‑ als Erstglied (1 von 1)