causaliter

adv. causaliter. 1 de principio, ortu: a primordialiter (et quasi seminaliter) — ursprünglich (und gleichsam keimhaft): Honor. August. hex. 4 (MLWPL 172,260^B) omne, quod postmodum factum est materialiter ac formabiliter, semper in verbo Dei fuit -rcausaliter ac praedestinaliter. MLWAlbert. M. nat. anim. 1,3 p. 6,49 quod formam -rcausaliter non praehaberet. MLWmetaph. 7,1,5 p. 322,53 (ed. B. Geyer. 1964) universale ... dixit Plato esse primum ideale -rcausaliter praehabens essentialia. al. ab initio — von Anbeginn: MLWAlbert. M. sent. 1,9,13 p. 293^b,29 est quaedam mens creata ab eo, quod -rcausaliter beatificat ...; sed quiddam est in mente causatum a libero arbitrio. b in modum causae — als Ursache: MLWUrso qual. 111 caliditas quandoque -rcausaliter, quandoque formaliter ... subiectum reddit calidum. c causarum ordine, secundum causam — im Kausalverhältnis, ursächlich: MLWAnselm. Hav. dial. 2,1 p. 1165^D ambo ... sunt a patre tanquam ab uno principio, iste (filius) generatione, ille (spiritus sanctus) processione, non temporaliter, sed -rcausaliter. MLWGunth. Par. (?) orat. 5,1 p. 144^C totam salutis nostrae seriem a Deo -rcausaliter proficisci et ad modum lineae finaliter ad ipsum recurrere. MLWDavid compos. 3,56,5 haec omnia sic praeordinat Deus, ut quasi naturaliter et -rcausaliter videantur fieri. MLWal. d quoad causarum ordinem, principium — hinsichtlich des Kausalverhältnisses, Ursprungs: Caes. Heist. hom. I p. 43^a charitas virtutes omnes -rcausaliter praecedit ...; prima virtus est ratione causae, non ratione signi. MLWAlbert. M. myst. theol. 1,3 p. 825^b,18 ista (sc. asinus et lapis) non praedicantur de Deo essentialiter, sed -rcausaliter tantum. MLWphys. 8,3,1 p. 598^b,13 grave et leve et molle et durum videntur esse -rcausaliter quaedam densitates et raritates. re vera, proprie — eigentlich, ‘im Grunde’: MLWGunth. Par. (?) orat. 1,3 p. 114^B patet ... in omnibus, quae ordinate diligimus, -rcausaliter, ut ita loqui liceat, nihil aliud diligi quam Deum. 2 de argumento: a per causas allatas — durch Anführung von Gründen: MLWAlbert. M. anim. 2,3,30 p. 285^a,40 -rcausaliter solventi inductam dubitationem ... concedamus MLWeqs. b ratione causae allatae — im Sinn einer Begründung, kausal: MLWChart. Westph. IV 892,5 (c. 1262) cum ista verba ... duobus modis possent intellegi, scilicet -rcausaliter et conditionaliter. c cum causa — aus gutem Grunde: MLWElias Sal. mus. 30 p. 60^b nec etiam permittitur, quod duo cantent in eadem voce, nisi in prima -rcausaliter, si esset tam bassa ..., ne posset ... audiri. Heßler