casalis, -e.
MLW
script.: cha-: MLW
l. 52. ga-: MLWChart. Bern. III 259 gazale. caus-: MLW
l. 43. p. 322,6. cassa-: MLW
l. 59. caza-: MLW
l. 61. -sil-: MLW
l. 29. -sul-:
p. 322,1. -sual-: MLW
l. 29. -all(is):
p. 322,50. MLW
form.: nom. MLW
sg. -us: MLW
l. 30. MLW
abl. MLW
sg.: -e: MLW
l. 19.33sq.38.46sqq. p. 322,1sq. -ia: MLW
l. 41. MLW
acc. MLW
pl.: -ios: MLW
l. 72. -ias: MLW
l. 69. MLW
abl. MLW
pl. -is: MLW
l. 27.29. I MLW
subst. masc. et fem. et (praecipue) neutr.: A
de aedificiis: 1
strictius: a
aedificium attinens, tugurium —
Nebengebäude, Hütte: MLWChart. Sangall. A 20 (a. 757) dono vilarium ..., in quo est eclesia, casa cum -buscasalibus. MLWapp. 1 p. 381,14 casa cum -buscasalibus curte clausa. MLWCod. Wang. Trident. 91 domus murata ... cum -buscasalibus et molendino. MLWChart. Tirol. notar. II 179 de ... feudo -iumcasalium mansi. MLW
al. b
taberna —
Bude: MLWChart. civ. Erf. 22 p. 10,13 (a. 1140) -iacasalia forensia (MLWChart. Mog. B 93 p. 97,23). 2
latius MLW
i. q. domus —
Haus: a
proprie: MLWSalimb. chron. p. 172,34 edificavit curtes et -iacasalia et muralia. b
meton. de stirpe, gente: α
spectat ad colonos: MLWRegistr. Trident. I 156 p. 129,18 (a. 1220) confitetur ... Warientus, quod ipse cum suo -ecasale tenetur MLW
eqs. β
spectat ad liberos, nobiles: MLWSalimb. chron. p. 56,21 qui
(Baratti) in duo -iacasalia dividuntur. p. 172,30 quod -ecasale domni Pauli reviviscere posset. p. 542,20 -ecasale marchionum Montis-ferrati. MLW
ibid. MLW
al. (v. MLW
ind.). B
de loco aedificii: 1
strictius de fundo exceptis aedificiis ibi positis: a
area (coaedificata), curtile —
(bebautes) Grundstück, Hofstatt (
cf. MLWGloss. III 350,12 St.-S. -ecasale vel mansura houestat): MLWTrad. Weiss. 10 p. 18,21 (a. 739) res meas ... in villa ... casis, -buscasalibus, terris ... trado (MLWChart. Fuld. B 84 MLWc., -iscasalis, pecuniis. MLWChart. Epternac. 85 casas, -escasales cum omne superposito. 88 MLWc., casilis. 97 MLWc., casualis, campis. MLWChart. Laus. 341 p. 305,9 trado ... -ecasale cum casa desuperstante, et ipse -luscasalus habet terminaciones MLW
eqs. MLW
al.). Regesta Alsatiae 302 (ed. A. Bruckner. 1949) -emcasalem unam cum ... servo ... desuper commanente. MLWTrad. Patav. 52 terram cum domo ..., cum curte, cum -ecasale, cum orto. MLWConstr. Farf. 5 p. 8,18 in -ecasale, qui dicitur Acutianus. MLWDipl. Otton. I. 336 p. 451,36 -ecasale, in quo ... monasterium est collocatum. MLWChart. Rhen. med. I 640 p. 700,6 -ecasale, quod hovestat vocatur. MLWChart. Laus. 696 p. 567,18 pro ipso -icasali furni. MLWChart. Tirol. 952 de uno molinario cum -ecasale. MLWChart. Tirol. notar. I 784 p. 402,24sq. villicus ... ad ... iusticiam -iumcasalium domorum fori Bozani investivit Hainricum ... de duabus -buscasalibus cum terra. II 125 p. 79,11 domum cum turrim et cum illa -iacasalia iacente in Bozano. MLWChart. Basil. A II 253 p. 330,24 in domibus, causalibus.
saepe. b
area antea coaedificata vel postea coaedificanda —
ehemals bebautes Grundstück, Bauplatz: MLWChart. Tirol. 329 p. 163,26 (a. 1172) Henricus ... investivit ... episcopum ... de -ecasale uno ... propter domum ... edifficandam. MLWChart. Tirol. notar. I 475 de uno -ecasale vacuo. 543 p. 264,36 hedificabit ... -ecasale in dicto castro in illo loco et -ecasale. MLWChart. Tirol. 1059 de uno -ecasale, supra quo consueverat esse unum molendinum. MLWCono Laus. notae p. 790,10 -ecasale, in quo capitulum possit facere capellam et turrim MLW
eqs. MLWChart. Helv. arb. 160 p. 247,7 chasale. MLW
al. 2
latius (una cum aedificiis): a
praediolum, villula, colonia —
kleines Besitztum, Gehöft, Hof (eines Hintersassen): MLWLiber diurn. 34 vineas atque -escasales ... diversi sibi ... postulabant debere conduci. MLWConc. Karol. 12 p. 67,23 concessimus
(sc. papa) ... massas, fundos, -escasales, colonias, vineas (MLWDipl. Heinr. III. 192 p. 242,29 cum fundis et -buscasalibus. MLW
al.). MLWCod. Lauresh. 441 i -ecasale cum i mancipio. MLWDipl. Otton. II. 305 p. 362,1 cassales duos ... iacentes in corte regia ... cum omnibus terris. MLWChart. Salisb. III 577 p. 55,13 pro quodam cazali ..., quod annuatim xx denarios persolvit. MLWChart. Brixin. 58 proprium -ecasale (MLW
syn. curiam). MLW
al. b
praedium, viculus, vicus —
Landgut, Weiler, Ortschaft: α
spectat ad loci possessionem: MLWDipl. Arnulfi 125 p. 185,43 confirmamus ... -ecasale, quod dicitur Ballonum. MLWDipl. Otton. I. 336 p. 453,15 -ecasale vel fundum, quod dicitur Leporari. MLWLeo Mars. chron. 1,10 p. 587,46 cum servis ... ad eundem -emcasalem pertinentibus. MLWGreg. Cat. chron. II p. 147,4 in fundo Lumiriano ... et per alias -iascasalias. MLWActa imp. Winkelm. I 887 p. 675,19 pro parte ... domine -iscasalis Pulcarini. MLWWilh. Rubruqu. itin. p. 229,12 magni domini
Tartarorum habent -iacasalia versus meridiem. MLWChart. ord. Teut. 8 -ioscasalios. MLW
al. β
spectat ad situm, qualitatem sim.: MLWDipl. Karoli III. 31 p. 52,32 in casule Ursino. MLWDipl. Heinr. II. 470 p. 599,23 in -ecasale Figlinule. MLWWilbr. Old. peregr. 1,18,5 venimus ad Portellam, hoc est -ecasale bonum. 2,4,1 -ecasale ... inhabitatum a Sarracenis. MLWOliv. epist. 3 p. 289,16 aspicientes Betsaidem, civitatem Andree et Petri, tunc ad -ecasale modicum redactam. MLWhist. Dam. 22 p. 196,9 a -icasali (caus-causalis
L). MLWAnnal. Marb. MLWa. 1220 civitates et -iacasalia. MLWAnnal. Ianuens. IV p. 93,14 -iacasalia ... inimicorum concremavit. MLWAlbert.
M. eth. 6,3,5 p. 452
b,42 quomodo Philippus ... -iacasalia incenderit. MLW
al. in MLW
nom. propr.: MLWDipl. Otton. II. 254
b p. 291,19 per ipsum monte, qui est super C-eCasale (
cf. 266 p. 309,37 montem ... C-eCasale). MLWDipl. Heinr. II. 73 p. 93,5 in corte, quę C-eCasale sancti Petri dicitur.
saepe. II
adi.: ad officinam aerariam pertinens —
Schmelzhütten: MLWChart. Gosl. I 553 (a. 1237) quamdiu -iscasalis fuerit ibi labor.
Heßler