lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

campanum

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

campanum n.

Bd. 2, Sp. 124
campanum, -i n. MLWscript.: ? com-companum: p. 125,3. canp-canpanum: MLWl. 67. p. 125,22. adde MLWChart. civ. Hild. 215 p. 109,20. MLWal. -ann(a)campann(a): p. 125,56. MLWform. MLWacc. MLWpl. -escampanes: MLWRegino chron. MLWa. 753 p. 45,5 MLWcod. B 1. MLWChron. Merseb. 4 p. 176,35 MLWcod. 4. etym.: MLWWalahfr. exord. 5 a Campania ... eadem vasa maiora quidem -aecampanae dicuntur (MLWsim. MLWHonor. August. gemm. 1,142. MLWAnselm. Hav. dial. 3,16 p. 1234A). signum, cloccaGlocke (cf. MLWGloss. III 180,74 St.-S. -acampana glogga. 697,8 nola -umcampanum glokka. MLWal.): I strictius de instrumento amplo (plerumque in turribus ecclesiarum suspenso; in aedificiis publicis: p. 125,36sq.47.56. al.; de re v. L. Eisenhofer, Handbuch der katholischen Liturgik. I. 1932. p. 387 sqq.; MLWDt. Rechtswb. IV. p. 947sqq.): A proprie: 1 in univ.: MLWGesta Font. 10 p. 33,23 -amcampanam in turricula eiusdem (basilicae) collocandam. MLWThietm. chron. 7,46 qui multos in aecclesiis cum fune -arumcampanarum strangulavit. Hist. Aret. 2 (MLWMGScript. XXX p. 1474,27) Turphus, eo quod victum non habebat ..., nec -ascampanas sonabat sepius. MLWVita Otton. Bamb. III 3,5 p. 83,14 gentiles ... -ascampanas, quae ante fores ecclesiae suspensae fuerant, deiecerunt. MLWCasus Petrish. 5,8 fecit domum -arumcampanarum super aecclesiam, quia prius pendebant in quatuor columnis iuxta aecclesiam. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 318 p. 266,24 occasione capelle illius -amcampanam nunquam erigemus. persaepe. 2 de fusione, qualitate, nomine sim.: MLWTrad. Frising. 652 p. 550,38 (a. 842) -ascampanas ii, una aera et alia ferrea. MLWNotker. Balb. gest. 1,29 p. 40,3 in locum ... argenti ... stagnum subiciens multo melius ... -umcampanum ... perfecit. MLWFolcuin. Lob. 12 p. 60,23 -acampana percelebris ..., in qua sunt versus MLWeqs. MLWChron. Hild. 16 cum -acampana Cantabona vocata. MLWTheoph. sched. 3,62MLWmed. cupro ... quinta pars stagni admiscetur et conficitur metallum, quo -aecampanae funduntur. 3,84MLWin. compositurus -amcampanam primum incides tibi lignum MLWeqs. MLWGesta Trud. cont. I 10,18 de numero -arumcampanarum ...: prima facta est de iv centenariis ..., secunda de xxi in honore sancti Eucherii et eam appellavit Aureliam MLWeqs. MLWCasus Petrish. 5,8 Counradus abbas fecit -umcampanum satis honorificum et Heribertus ... secundum, ego quoque unum parvulum ...; et sacro lavacro perfusa et crismate consignata, unum quidem Osanna, aliud vero Alleluia, tertium vero vocatum est Benedicta. MLWChron. Mont. Ser. MLWa. 1206 p. 173,40 Martinus custos -amcampanam de quinquaginta centenariis fudit, quam ... episcopus consecravit Petronellam nominans. MLWAlbert. M. summ. creat. II 1,23,1 p. 230a,37 in sono facto in concavo sicut in -acampana. MLWAeg. Zam. mus. 15 p. 392a,19 habet -acampana hoc proprium, quia, dum resonando aliis proficit, ex frequenti ictu sese consumit. MLWHier. Mor. mus. 18 p. 149,27 -acampana partium ix, puta ix librarum, faciet sonum clavis Γ ut. saepe. 3 de donatione, acquisitione, possessione: MLWWalahfr. Gall. 2,10 p. 320,20 unum -umcampanum ad sancti loci dedit Pippinus ornatum. MLWCatal. thes. Germ. I 118,14 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967) -umcampanum ... mirae magnitudinis et eximiae sonoritatis loco contradidit. MLWIoh. Ven. chron. p. 126,14 Ursus dux ... duodecim -ascampanas Constantinopolim misit; ... et ex tempore illo Greci -ascampanas habere ceperunt. MLWWolfher. Godeh. I 37 p. 194,33 templo missalibus, libris, -iscampanis ... adornato. MLWChron. Bened. I 15 -ascampanas vii adquisivit abbas. Theod. Tuit. abb. (MLWMGScript. XIV p. 564,34) abbas ... -amcampanam ... de suo nomine appellatam aecclesiae contulit. MLWal. de censu solvendo: MLWAnnal. Erf. praed. MLWa. 1239 p. 98,1 Moguntinus in qualibet ecclesia Erphordensi unam -amcampanam vel ipsius redemptionem accepit. Chart. Mulhus. Thur. 145 quod dominus archiepiscopus ... de prestando sibi subsidio -arumcampanarum deberet eos (cives) penitus relevare. 4 de usu: a de ritibus, horis indicandis sim.: MLWOrdo Rom. 25,60 ipso die sonentur -aecampanae ad missam et ad caeteras horas. MLWConsuet. Trev. 1 post ... tercie -ecampane sonitum circuitores ... ingrediuntur dormitorium. Hist. Aret. 2 (MLWMGScript. XXX p. 1473,9) clericis ... fuit concessum, ut ... -ascampanas horis competentibus sonarent. MLWChart. Sangall. B 143 p. 142,1 infra pulsationem canpanarum ad vesperas. MLWEbo Bamb. Ott. 3,21 solebant ... barbari, cum aliquod in ecclesia remedium flagitabant, -ecampane sonum quasi sanctos ... ad subveniendum excitantes movere. Hugo Laub. fund. 1 (MLWMG Script. XIV p. 546,43) illa, quae ... vulgo nominatur mortuorum -acampana. MLWChart. Solod. 231 p. 128,11 non pulsatis -iscampanis ... divina officia celebrare (item de interdicto: MLWChart. Basil. C I 68 p. 49,29. MLWal.). MLWTrad. Salisb. II 264 p. 709,11 ut anniversarii dies ... in missarum celebratione et companarum (sic ?) conpulsatione celebrentur. MLWChart. Ital. Ficker 207 p. 260,5 excommunicationis et interdicti sententiam ... pulsatis -iscampanis ... publices (sim. MLWChron. Reinh. MLWa. 1259 p. 622,20. MLWal.). MLWChart. select. Keutgen 127,55 quousque secunda -acampana prime pulsata fuerit. MLWChron. Erf. min. MLWapp. III p. 721,12 Innocentius papa III. pulsari -amcampanam ad elevationem hostie instituit. saepe. expressius de pulsatione: MLWChart. Col. II 513 (s. XIII.) candele ... incendentur ad -amcampanam, que dicitur choreglocke. b de susceptione sollemni: MLWGerh. August. Udalr. I 6 p. 394,22 cum evangelio et aqua benedicta et sonantibus -iscampanis ... susceptus est episcopus. MLWThietm. chron. 2,28 p. 74,6 dux ... susceptus est ab archiepiscopo ... cunctis ... sonantibus -iscampanis. MLWOrd. coron. imp. 14,52 coronetur civitas, -ecampane sonent omnes. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1255 -acampana, dum cuidam hospiti pulsaretur MLWeqs. MLWal. c de contionibus convocandis: α eccl.: Vita Rigob. 15 (MGMer. VII p. 72,3) -aecampanae pulsabantur secundum morem ecclesiasticum ad fidelium contionem congregandam. MLWConsuet. Marb. 83 (Spicil. Friburg. X. 1965) detur signum cum -acampana (canp-canpanum P), ut fratres, qui extra sunt, ad prandium conveniant. MLWChart. Tirol. 865III p. 276,37 decanus ... faciebat pulsare -amcampanam ad capitulum. MLWChart. Friburg. 184 in horis canonicis pro convocandis fratribus et pauperibus ... unicam ... pulsare -amcampanam. β publ.: MLWDipl. Heinr. IV. 336 p. 443,26 in colloquio facto sonantibus -iscampanis. MLWPax Valenc. p. 608a,25 quandocunque homines pacis facient pulsari ambas -ascampanas communitatis simul, connestabularii debent congregari. Chart. select. Keutgen 129 ut ... burgenses sonante maiori -acampana super curiam nostram conveniant. MLWChart. Ital. Ficker 193 p. 240,37 sine parabola credentie Cremone sonata ad -amcampanam (208 p. 260,19. MLWChart. Bund. 605 p. 99,13. MLWal.). Annal. Crem. MLWa. 1190 (MLWMG Script. XXXI p. 8,4) -amcampanam grossam de credencia et schelam millitum. MLWActa imp. Winkelm. II 1008I in consilio ... coadhunato ad sonum -ecampane publice (MLWChart. Livon. A I 365 p. 467, 19 quod publica -acampana in praedicta domo nec sit nec esse debeat in futurum). MLWChart. Tirol. 644 qui ... conventi erant ad -ascampanas pulsatas. MLWChart. Ital. Ficker 308 concione congregata ad sonum -arumcampanarum (MLWActa imp. Winkelm. I 283 p. 258,15 nulla coadunatio militum vel popularium fiat in civitate ... per MLWs. -ecampane magne vel parve. 659 convocato ad MLWs. -ecampane ... parlamento. MLWal.). MLWGreg. IX. registr. 499 p. 402,1 presumunt ... -ascampanas ad arengam habere. MLWActa imp. Winkelm. II 1032 p. 692,21 consilio Ianue cogregato per -amcampanam et cornu et vocem preconis. MLWChart. Ital. Ficker 375 cum auctoritate generalis consilii -ecampane. MLWChart. select. Keutgen 130 p. 110,33 -aecampanae curie. MLWal. d de promulgatione: α belli, calamitatis sim.: MLWAbbo Sangerm. bell. 2,275 templorum -acampana boant merentia, clamant. MLWThietm. chron. 6,12 p. 288,25 audiens ... -ascampanas cives ad bellum sonitu hortantes. MLWPax Valenc. p. 607b,44 quod ignitegium una cum -acampana banni pulsentur. MLWChart. select. Keutgen 133,75 cum ... aliquis sanguinolentus efficitur, si conqueri vult, pulset -amcampanam. MLWHeinr. Lett. chron. 14,5 p. 76,13 sonitu -ecampane, que tantummodo tempore belli pulsabatur. MLWal. adde: MLWAnnal. Plac. MLWa. 1260 p. 512,14 ceperunt inimici omnes somerios ... et campannam Florentinorum. β iubili: MLWPass. Quir. Teg. 14 sonantibus -iscampanis et laudem Domino cum hilari mente canentibus. MLWThietm. chron. 6,79 p. 368,15 -ascampanas sonare et populos ad laudem dei accendere. MLWMirac. Winn. 7 (MGMer. V p. 783,24) perstrepentibus -arumcampanarum signis. MLWCosmas chron. 2,14 p. 104,22 (vs.) clerus multimodas -iscampanis personet odas. MLWal. γ electionis: MLWGerh. August. Udalr. I 28 p. 416,23 electio episcopi ... sonantibus -iscampanis ab omnibus confirmabatur. MLWStatut. ord. Teut. p. 95,22 eleccione magistri ... pronuntiata cantabitur ‘Te Deum laudamus’ sonantibus -iscampanis. δ locationis: MLWChart. Tirol. 865II p. 279,18 (a. 1226) decanus non potest locare nisi pulsanti -acampana (MLWsim. p. 280,7). ε horae, qua clauduntur portae urbis et tabernarum: MLWChart. Babenb. 232 (a. 1276/7) civis debet tribus citacionibus per preconem ... advocari, et hoc ... ante pulsacionem cervisialis -ecampane (Bierglocke; de re v. G. Schreiber, ArchKultGesch. 43. 1961. p. 13). 5 de miraculis, praesagiis sim.: MLWMirac. Pirmin. 8 a ... fratribus agitatis fusilibus -orumcampanorum (-arumcampanarum MLWcod. a MLWcorr.) inimici privati sunt lumine oculorum. MLWLibell. de reb. Trev. 1 p. 99,52 quedam -acampana ... nullum prorsus potuit dare sonum. Hecel. Clem. 2,7 (MLWMGScript. XXX p. 907,6) maius -umcampanum divina virtute cepit impelli. MLWCaes. Heist. mirac. II 2,37 audivit -ascampanas ... quasi pro mortuo compulsari. MLWal. B 1 alleg.: MLWRup. Tuit. off. 5,29 signa ecclesiae, quae -ascampanas dicimus, sanctos Christi praecones significare. MLWHonor. August. spec. p. 1105A turres sunt ecclesiae praelati, -aecampanae eorum praedicationes. MLWgemm. 1,5 -aecampanae sunt prophetae. MLWal. 2 in imag. et per compar. usu bot.: MLWAlbert. M. veget. 2,137 evocabitur flos a sole in figuram -aecampanae. 6,118 manet flos granati concavus sicut -acampana. MLWibid. MLWal. II latius de instrumento exiguo: 1 clocca parvakleine Glocke: MLWCatal. thes. Germ. I 28,19 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967; post 851) -ecampane xv cum circulis deauratis et catenis argenteis. MLWAlbert. M. animal. 6,108 pastores ovium ... rectorem unum aut plures ponunt, quibus -ascampanas alligant. 8,35 -aecampanae ... vaccis alligantur, ut per sonum -arumcampanarum ... aberrantes audiantur. MLWHier. Mor. mus. 18capit. -arumcampanarum in horologiis musicum sonum debite exprimentium. 2 tintinnabulum Glöckchen, Schelle: MLWAlbert. M. animal. 4,79 piscis ... venit ad sonitum nolarum aut cimbalorum aut -arumcampanarum parvarum. Dauser
10727 Zeichen · 664 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    campanumn.

    Mittellateinisches Wb.

    campanum , -i n. script. : ? com- companum : p. 125,3. canp- canpanum : l. 67. p. 125,22. adde Chart. civ. Hild. 215 p. …

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit campanum

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — campanum kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „campanum". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/campanum/mlw?formid=C00894
MLA
Cotta, Marcel. „campanum". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/campanum/mlw?formid=C00894. Abgerufen 9. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „campanum". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/campanum/mlw?formid=C00894.
BibTeX
@misc{lautwandel_campanum_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„campanum"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/campanum/mlw?formid=C00894},
  urldate      = {2026-05-09},
}