2.
caligo, -inis
f. MLW
plur.: MLW
l. 42. p. 81,15.20. MLW
al. I
in univ. MLW
i. q. obscuritas, tenebrae —
Dunkel (heit), Finsternis, Trübheit (cf. MLWGloss. I 82,39 St.-S. -ocaligo farnibuli. 83,39 -ocaligo tunchli. III 204,58 -ocaligo dunekilin. MLW
al.): A
proprie (def.: MLWAlbert.
M. Iob 3,5 p. 58,42 [ed.
M. Weiss. 1904] -ocaligo ... est caliginoso vapore, inspissata tenebra, lucem impediens ... et significat spissam dispositionem sapientis vel meritum boni contra lucem Satanae. MLW
al.): MLWRud. Fuld. Leob. 14 tenebrarum -ocaligo caelum diemque nubium nocte subduxit. MLWMirac. Bert. 11 nebulosa -ocaligo totum ... texit nemoris locum MLW
eqs. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,241 in arta carceris includi -ecaligine. MLWAdam gest. 4,39 omnia, quae ultra sunt, glacie intolerabili ac -ecaligine inmensa plena sunt. MLWCarm. Bur. B 68,4,10 -ocaligo nubium rarescit.
saepe. de inferno: MLWTheodulf. carm. 79,17 Stigios manes noctis -ecaligine tectos. B 1
per compar.: MLWPs. Galen. febr. 324 urina pura et super nebulam natantem quasi -emcaliginem proximam mortem significat. MLWHerm. Iud. conv. 4 p. 82,23 (ed. G. Niemeyer. 1963) eas
(obiectiones) velut quandam tetre noctis -emcaliginem ... responsionum suarum radiis propellebat. MLW
al. 2
in imag.: a
de ambiguitate sim.: MLWHraban. univ. 10,8 p. 295
B turba ... populi allegoriarum -emcaliginem non valet penetrare (11,20 p. 329
B MLWa. -escaligines). MLWHerm. Iud. conv. 11 p. 103,23 (ed. G. Niemeyer. 1963) ambiguitatis -emcaliginem propellere. MLW
al. b
de oblivione: MLWChart. archiep. Magd. 334 p. 436,27 (a. 1171) ne quadam -ecaligine neglecte vetustatis obducantur
res gestae. MLWChart. Eberb. 77 p. 151,11 scriptorum cautio, quae contra oblivionis -emcaliginem rerum tractatus fideliter representat (MLWChart. Hall. I 183 superveniente o. -ecaligine. MLWChart. Eichsf. 385. MLW
al.). c
de invisibilitate Dei (spectat ad Vulg. exod. 20,21): MLWAlbert.
M. myst.
theol. 2,1 p. 837
b,14 ‘in hac -ecaligine’ (MLW
PG 3,1025A γνόφον), in qua est Deus obscuratus quoad nos. MLWepist. Dion. 5
A p. 893
a,25 -ocaligo (MLW
PG 3,1074A γνόφος) ... est ipsum inaccessibile lumen MLW
eqs. p. 893
a,34 Deus dicitur invisibilis, ex quo oritur ratio -iscaliginis, ... propter claritatem excedentem nostrum intellectum MLW
eqs. MLW
ibid. MLW
al. d
de impietate, miseria sim.: MLWWillib. Bonif. 7 p. 40,17 tenebrosa hereticae deceptionis -ocaligo magnam ... plebis obtexerat partem. MLWHraban. univ. 11,20 erroris -emcaliginem. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,67 ut ... libido ... -iscaliginis atrę fumo verbigenam fuscaret ... lucernam. 6,160 clarissima lampas nullubi nocturnę -iscaliginis obsita pannis (MLWThietm. chron. 7,56 MLWl. ardens Woitegus cum ex huius mundi -ecaligine ... subtraheretur). MLWHerm. Iud. conv. 8 p. 95,7 (ed. G. Niemeyer. 1963) me infelicem horrenda infidelitatis -ecaligine involutum. MLW
al. v. et MLW
l. 14. 3
alleg.: MLWHraban. univ. 10,8 p. 295
B significat -ocaligo divinorum secretorum operimentum. p. 296
A umbra et -ocaligo aliquando peccata significat. MLWAlbert.
M. myst.
theol. 1,4 p. 827
b,45 ‘introeunt ad -emcaliginem’ (MLW
PG 3,1000C γνόφον), id est, in occultum divinitatis, quae -ocaligo est extremum ascensus, ‘ubi est vere’ Deus. MLW
al. v. et MLW
l. 25. 4
meton. MLW
i. q. fuligo —
Ruß: MLWCompos. Matr. 66,6 radis subiectam calignem
(sic ?). 5
alch. in nomine ficticio MLW
i. q. nebula —
Nebel (arab. ‘anān
vel saāb,
cf. J. Ruska —
E. Wiedemann, SB Phys.-mediz. Sozietät zu Erlangen. 56/57. 1924/25. p. 28.32): MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 19 p. 24,8 est
mercurius -ocaligo et nubes. II
spectat ad oculos MLW
i. q. occaecatio, obscuratio (aciei), infirmitas (oculorum) —
Trübung (der Sehschärfe), Schwachsichtigkeit, Augenschwäche: A
proprie: 1
de vitio, morbo (
cf. MLWGloss. III 220,56 St.-S. pituita -ocaligo vel flegma oculorum vel ... morbus in ore gallinarum MLWi. phiphiz): a
gener.: MLWLull. epist. 103 p. 226,12 duabus ... causis resistentibus
(sc. lectioni), oculorum scilicet -ecaligine et capitis dolore (MLWGerh. August. Udalr. I 16. MLWNorb. Iburg. Benn. 24. MLW
al.). MLWWolfhard. Waldb. 2,3 (2) dum ... caeca -ecaligine premeretur et geminis orbibus mala albuginaria ... obnoxia pateretur. MLWThietm. chron. 7,67 -ecaligine quadam obfuscante lumen hoc visibile ... perdidit. MLW
al. b
medic.: MLWAntidot. Sangall. p. 95,19 oleum vetus ... ad -emcaliginem vel acumen oculorum (MLWRecept. Sangall. I 188 ad -escaligines o. MLWRecept. Bamb. 5. MLW
al.). MLWRecept. Sangall. II 17 -emcaliginem tollit. MLWOdo Magd. herb. 448 hac
(vetonica) -ocaligo solet metuenda repelli. MLWHildeg. caus. 2 p. 140,1 in oculis per -emcaliginem laeduntur. MLW
al. 2
de affectu momentaneo: MLWAesculapius 2 p. 3,7 oculorum ... -escaligines cum capitis vertigine conspiciuntur MLW
eqs. (MLWHildeg. caus. 2 p. 85,34 si aliquis splendorem solis diu inspiceret et inde -emcaliginem o. sibi induceret). MLWTract. de caus. mul. 66 -gcinemcaligcinem habent
mulieres. MLW
al. B 1
per compar.: MLWWillib. Bonif. 2 p. 8,15 ceu nebulosae quadam caecitatis -ecaligine obtegere. MLWGodesc. Saxo
theol. 21 p. 285,2 quasi videlicet ubi caecuciunt aquilae, ibi absque -ecaligine cavanni cernant et ululae. 2
in imag.: a
de ignavia, nescientia: MLWWillib. Bonif. praef. p. 2,19 mentem ignaviae -ecaligine obtunsam. MLWAlbert.
M. epist. Dion. 5
A p. 893
a,32 qui
(videns) ... remanet ... in quadam -ecaligine nescientiae. b
de infidelitate sim.: MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,245 ad lichinum fidei -ecaligine ductus ocelli. MLWHerm. Iud. conv. 4 p. 83,1 (ed. G. Niemeyer. 1963) mentalibus oculis, quos Iudaice cecitatis -ocaligo obduxerat, lumen veritatis intueri non poteram. 5 p. 84,22 infidelitatis detersa -ecaligine. 3
alleg.: MLWHraban. univ. 10,8 p. 295
D -ocaligo significat caecitatem cordis persecutorum. MLW
al. C
translate: 1
perturbatio —
Verwirrung: MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,140 subita raptus -ecaligine mentis. MLWEpist. Hann. 105 p. 175,10 -ocaligo et dulcis confusio animę aberrantis. 2
inscientia —
Unwissenheit, Unverstand: MLWWalahfr. Mamm. 14,17 tenebris caeca et -ecaligine pressus, qui Domino ductore carens petit exteriores.
Schmidt